వి దే హ 

వి  దే  హ విదేహ Videha బిదేహ http://www.videha.co.in  విదేహ ప్రథమ మైథిలీ పాక్షిక ఈ పత్రికా Videha Ist Maithili Fortnightly e Magazine  విదేహ ప్రథమ మైథిలీ పాక్షిక ఈ పత్రికా Read in your own script Roman(Eng) Gujarati Bangla Oriya Gurmukhi Telugu Tamil Kannada Malayalam Hindi
నవ అంక దేఖబాక లేల పృష్ఠ సభకేఁ రిఫ్రేశ కఏ దేఖూ। Always refresh the pages for viewing new issue of VIDEHA.

భారోపీయభాషాసన్దర్భే ధ్వనివిమర్శః

విద్యావాచస్పతి డా. సదానన్ద ఝా

వ్యాకరణవిభాగాధ్యక్షః

లగమా దరభంగా, బిహారః

భారోపీయభాషాచిన్తనం సామ్ప్రతికేయుగే నితరామపేక్షతే। సంగణకీయభాషావిజ్ఞానస్య కృతే ధ్వనివివేచనం అతీవదుష్కరమ్ ఇతి సువిదితమ్మేవ। తత్ర మూల భారోపీయధ్వనినాం స్వరూప నిర్ధారణం కఠినం కార్యమస్తి। డా౦సునితికుమారచటర్జీ-డాసుకుమారసేనమహాభాగౌ ఆఙ్గ్ల-ఫ్రేంచ-జర్మనప్రభృతిగ్రన్థాధారేణ ధ్వనీనాం సంక్షిప్త స్వరూపం స్వస్వగ్రన్థేషు ప్రతిపాదితవన్తౌ। యద్యపి తన్న పూర్ణతో నిర్దుష్టం తథాపి ప్రశస్యతరమ్। డా. భోలానాథ తివారిమహాభాగాః మూలభారోపీయధ్వనీనాం స్వరూపమేవమేవాదిషుః-

౧. స్వరః

a. మూలస్వరాః

i. అతిహ్రస్వః

ii. హ్రస్వః

iii. దీర్ఘః

సంయుక్తస్వరాః

౨. అన్తస్థాః

౩. వ్యంజనాని

a. స్పర్శాః

i. కవర్గః

ii. తవర్గః

iii. పవర్గః

b. ఊష్మాః

ఉపరుక్తేషుభేదేష్వపి తత్ర భేదప్రభేదాః పరిగణితాస్సన్తి। ఏషు మూలభారోపీయధ్వనిషు అతిహ్రస్వ అఁ ఇత్యుదాసీనోఽర్ధమాత్రికస్వరోవర్తతే। అస్యోచ్చారణమస్పష్టమేవ భవతి। అత ఏవాయం హ్రస్వార్ధస్వరోఽపి కథ్యతే। యూరోపీయ భాషాస్వయం ’Schwa’ ఇతి నిగద్యతే ఇతి లిఖ్యతే చ।

అన్తఃస్థాస్వరవ్యఞ్జనయోర్మధ్యే తిష్ఠన్తి। అత ఏషాం నామాన్వర్థమ్। ఇమే కదాచిత్ స్వరవత్ కదాచిత్ వ్యఞ్జనవచ్చ ప్రయుజ్యన్తే। కేచిదిమాన్ స్వరవ్యంజనరూపత్వేన ద్వాదశధాఽఽమనన్తి। పరన్తు నేదం రుచిరమ్। తేషాం మూలతో షోఢాత్వాత్। ప్రయోగే భవతు నామ ద్వాదశధాత్వమ్। ఏతేఽన్తస్థాఽర్ధవ్యంజన శబ్దేనాఽపి గద్యన్తే। ఏషాం స్వరూపాణి స్వనన్తార్ధస్వరప్రభృతిశబ్దైర్వ్యపదిశ్యన్తే। వ్యఞ్జనేషు కవర్గస్య త్రయః ప్రకారాః ఆసన్। తత్ర “ క్ ఖ గ ఘ ఇతి ప్రథమం ప్రకారం సామాన్యకవర్గం మన్యన్తే కేచిత్। కేచన చ తాలుసాహాయ్యేనోచ్చారితం క్య ఖ్య గ్య ఘ్య ఇతి ప్రథమం కవర్గం స్వీకుర్వన్తి

మూలభారోపీయధ్వనిషు ’హ్’ ధ్వనేః సత్తాయాం వివదన్తే విద్వాంసః। కేచిన్న స్వీకుర్వన్తి। పరే మన్యన్తే। అపరే ఘోషాఘోషాభ్యాం తస్య ద్వైవిధ్యమామనన్తి। అన్యే చ ’స’ ధ్వనిమేవోష్మాణాం వదన్తి న తు హకారమపి। కతిపయే పణ్డితాః మూలభారోపీయధ్వనిషు ఖ్ గ్ ఘ్ త్ థ్ ద్ ధ్ ఝ్ ఇత్యాదీనాం సంఘర్షిణా ధ్వనీనామపి సత్తామంగీ కుర్వన్తి।

అఁ, ఇఁ ఇత్యాద్యనునాసిక ధ్వనీనాభావః ఏకాధికమూలస్వరాణాం సహప్రయోగస్య విరహః సన్ధిః సంయుక్తవ్యంజనసద్భావశ్చేత్యాదీని మూలభారోపీయభాషాయాః ధ్వనిగతం వైశిష్ట్యం ప్రముఖ్యాపయన్తి। అత్ర విస్తారభయాత్ సర్వేషాం వివరణం నోపస్థాప్య విరమ్యతే।

॥ శమ్ ॥

VIDEHA MAITHILI SANSKRIT TUTOR- XXXII

సంస్కృత శిక్షా చ మైథిలీ శిక్షా చ- ౩౨

(మైథిలీ భాషా జగజ్జననీ సీతాయాః భాషా ఆసీత్ - హనుమన్తః ఉక్తవాన- మానుషీమిహ సంస్కృతామ్)

-గజేన్ద్ర ఠక్కురః

(ఆగాఁ)

ACKNOWLEDGEMENTS: chamu krishna shashtry, janardan hegde, vinayak hegde, sudhishtha kumar mishra, shravan kumar, kailashpati jha, H.N.VISHWAS AND other TEACHERS.

ద్వాత్రిశత్తమః పాఠః

వయం సఙ్ఖయాసు లింగభేదః ఇతి విషయే జ్ఞాతవంతః ఏకమ ద్వే ఇత్య అన్యయోః విశేష అభ్యాస అపి కృతవంతః।

అహం గ్రామః ఇత్యాది శబ్దాని వదామి భవన్తః ఏకమ్/ ఏకః/ ఏకా ఇత్యేతేషు ఉచితం శబ్దం యోజయిత్వా పునః వదన్తు।

యథా గ్రామః/ ఏకః గ్రామః/ గ్రంథాలయః/ విద్యాలయః/ ఘటః

ఏకా శాటికా/ ఘంటా/ విద్యార్థీ/ ఘటీ/ కథా/ విద్యార్థినీ

ఏకం రాజ్యమ్/ సుభాషితమ్

అహమ్ అస్వస్థమ్ అస్మి। అతః బర్హిగన్తుమ్ ఇచ్ఛామి। కృపయా అనుమతిం దదాతు।

ఏకః అస్వస్థః అస్తి। సః ఏకః గన్తుమ్ ఇచ్ఛతి। అస్తు। గచ్ఛతు।

కతి ఛాత్రాః గచ్ఛన్తి।

ఏకః ఛాత్రః గచ్ఛతి।

పూర్వతన్ పాఠే ద్వి శబ్దస్య స్థానే ద్వయమ్ ఇతి ఉపయుజ్య సౌలభ్యం సమ్పాదితవంతః అభ్యాసం అపి కృతవంతః। మార్గే వాహనద్వయం గచ్ఛతి

ఏతాని కాని

తాని పుష్పాణి

ఏకమ్/ ద్వే/ త్రీణి

త్రీణి పుష్పాణి సన్తి।

కతి పత్రాణి సన్తి। త్రీణి।

కతి ఫలాని సన్తి।

ఏతే కే। తే చమషాః

త్రయః చమషాః సన్తి।

కతి సుధాఖణ్డాః/ పురూషాః/ సైనికాః సన్తి

ఏతాః కాః/ తాః పత్రికాః

తిస్రః పత్రికాః సన్తి

ఏతాః కాః/ తాః సంచికా

తిస్రః సంచికాః సన్తి/

కతి కపాటికాః సన్తి। తిస్రః।

తిస్రః/ కూప్యః/ ఘట్యః/ లేఖన్యః/

అహం వదామి భవన్తః అనువదన్తు

త్రీణి/ త్రయః/ తిస్రః

ఇదానీమ్ అహమ్ శబ్దాన్ వదామి భవన్తః ఉచితాన్ శబ్దం యోజయన్తు తత్ర।

త్రయః బాలకాః– పురూషాః సుధాఖణ్డాః, వస్త్రకటాః మార్గాః

తిస్రః లేఖన్యః, శాటికాః, కూప్యః,

త్రీణి గృహాణి, వాహనాని,

ఏతేషామ్ ఉపయోగం కృత్వా వాక్యాని వదామః

పేటికాయాం తిస్రః సంచికాః సన్తి।

గ్రామే త్రయః దేవాలయాః సన్తి

అహం తిస్రః భాషాః జానామి।

ప్రయాగే తిస్రః నద్యః సమ్మిలన్తి।

శివస్య త్రీణి నేత్రాణి సన్తి।

పర్ణమ్– పర్ణాని

కతి పర్ణాని సన్తి– చత్వారి పర్ణాని సన్తి

చత్వారి ఫేనకాని సన్తి

చత్వారి కఙ్కణాని సన్తి

చషకాః– చత్వారః చషకాః సన్తి।

చత్వారః బాలకాః సన్తి।

చత్వారః చమషాః సన్తి।

చతస్రః– చతస్రః లేఖన్యః సన్తి।

అఙ్కన్యః సన్తి

పఞ్చానన్తరం సంఖ్యానాం లిఙ్గభేదః నాస్తి। యథా పఞ్చబాలకాః గచ్ఛన్తి–పఞ్చబాలికాః పఠన్తి। పఞ్చవాదనాని సన్తి। పఞ్చానన్తరం సంఖ్యానాం లిఙ్గభేదః నాస్తి।

- కిం భవతా కుశలి వా

- భవాన్ హ్యః కుత్ర గతవాన్ ఆసీత్।

- అహం హ్యః ఏకం చలనచిత్రం ద్రష్టుం గతవాన్ ఆసమ్। తత్ర నాయకద్వయమ్ ఆసీత్।

- కిం భోః। ఏకాపి నాయికా నాసీత్ వా

- ఆసీత్ భోః। నాయికాద్వయమ్ ఆసీత్।

- నాయక ద్వయమ్। నాయికా ద్వయమ్। చత్వారిముఖ్యపాత్రాణి ఆసన్

- ఏకా ఖలనాయకః అపి ఆసీత్। తస్య చత్వారః అనుచరాః ఆసన్।

- నాయికాయాః ఏకాపి సఖీ న ఆసీత్ వా।

- ఆసన్ భోః। చతస్రః సఖ్యః ఆసన్। పరంతు తిస్రః సఖ్యః ఖలనాయకస్య త్రయః అనుచరాః ఏవం షడజనాః భృతాః భవన్తి

- ఇత్యుక్తో అన్తే చత్వారి పాత్రాణి అవశిష్టాని

- పరన్తు చిత్రమ్ ఉత్తమం చిత్రమ్।

- తర్హి అహం శ్వః అవశ్యం పశ్యామి।

- అవశ్యం పశ్యతు

- భవాన్ పత్రం పఠితవాన్ వా

- సమ్యక్ పఠితవాన్

- తర్హి తద్ విషయే ప్రశ్నం పృచ్ఛామి వా– పృచ్ఛతు

- కతి వేదాః సన్తి

- చత్వారః వేదాః సన్తి

- శివస్య కతి నేత్రాణి సన్తి

- శివస్య త్రీణి నేత్రాణి సన్తి

- రామస్య కతి పుత్రాః సన్తి

- రామస్య పుత్రద్వయమ్ అస్తి।

- త్రయః గుణాః కే

- సత్వ, రజస్, తమో గుణాః

- దశరథస్య కతి పత్న్యః సన్తి

- దశరథస్య తిస్రః పత్న్యః ఆసన్

- దుర్యోధనస్య భగిన్యాః కాః

- దుర్యోధనస్య దుఃశలా ఏకాయో భగినీ।

- మహిలాపర్వ నాటకే కతి నాయికాః సన్తి

- మహిలా పర్వ నాటకే చతస్త్రః నాయికాః సన్తి

- తర్హి భవతా సమ్యక్ పఠితమ్

సుభాషితమ్

యస్య నాస్తి స్వయం ప్రజ్ఞా

శాస్త్రం తస్య కరోతి కిమ్?

లోచనాభ్యాం విహీనస్య

దర్పణః కిం కరిష్యతి ॥

దర్పణః మానవేభ్యః ప్రతిబిమ్బం ప్రదృశ్య అలంకారాది విషయే బహు ఉపకారం కరోతి। పరంతు లోచనాభ్యాం విహీనః దర్పణతః లాభం స్వీకర్త్తుం న శక్నోతి। ఏవమేవ లోకే శాస్త్రాణి బహూని ఉత్తమాణి విచారాని బోధయన్తి। ప్రజాహీనః శాస్త్రతః లాభం ప్రాప్తుం న శక్నోతి। ప్రజ్ఞావాన్ శాస్త్రతః మహానతం లాభం ప్రాప్య జీవనే సంతోషమ్ అనుభవన్తి। యథా అంధః దర్పణతః లాభం స్వీకర్త్తుం న శక్నోతి తథైవ ప్రజ్ఞాహీనః శాస్త్రం లాభం ప్రాప్తుం న శక్నోతి। అతః శాస్త్రం సుషుక్ష్మ్యా బుధ్యా పఠనీయమ్।

కథా

రోహిదాసః కశ్చన్ చర్మకారస్య పుత్రః। సః గంగానద్యాః తీరే వసతి స్మ। సః చర్మకారస్య పుత్రః ఇతి కారణతః స్వజీవనే వృత్తిమ్ అపి స్వీకృతవాన్ చర్మకారవృత్తిమేవ। పాదరక్షా నిర్మాణం కరోతి - విక్రయణం కరోతి– స్వజీవనం నిర్వహతి। పరన్తు సః హరిభక్తః। ధర్మిష్ఠః। తత్ కారణతః సర్వదా హరినామ భజతి స్మ। పాదరక్షానిర్మాణ సమయే అపి సః హరినామ వదతి స్మ। ఏతత్ కారణతః సః ప్రసన్నః శాన్తః ఆసీత్। సః ఆనన్దపూర్ణః ఆసీత్। సర్వదా వ్యవహారసమయేపి సః ఆనన్దపూర్ణః భవతి స్మ। తత్కారణతః జనాః వదన్తి స్మ– ఏషః ఆత్మానన్దం ప్రాప్తవాన్। అతః ఏవ సర్వదా ఆనన్దపూర్ణః భవతి। తస్య బహవః శిష్యాః ఆసన్। ఏకః ధనికః ధర్మిష్ఠః శిష్యః ఆసీత్। సః చింతితవాన్ మమ గురూః క్షుద్రం పాదరక్షా నిర్మాణం కరోతి- ఏతేన్ జీవనం కరోతి। ఏవం న భవితవ్యమ్। సః జీవనే ఉత్తమ వృత్తిమ్ ఆశ్రయేత్। ఏతేన జీవనం కుర్యాత్। ఇతి చిన్తయతి। సః ఏకమ్ ఉపాయం చిన్తయతి। గురోః సమీపమ్ ఆగచ్ఛతి–గురో అహం శ్వః తీర్థయాత్రాం గమిష్యామి। మమ సమీపే ఏకః నికషః అస్తి। తమ నికషమ్ అహం భవతః గృహే స్థాపయామి। ఏక మాసానన్తరం ప్రతిస్వీకరోమి నికషః విశిష్టః అస్తి। నికషేన్ సహ యది అన్యః లోహః భవతి తర్హి సః లోహః అపి స్వర్ణమయః భవతి। భవాన్ ఏతస్య నికషస్య ఉపయోగం కర్త్తుమ్ అర్హతి। ఇతి ఉక్తవాన్। రోహిదాసః అపి అఙ్గీకృతవాన్। శిష్యః స్వగృహతః నికషం ఆనీయ గురోః గృహే కోణే స్థాపితవాన్। తీర్థయాత్రార్థం శిష్యః గతవాన్। ఏకమాసానాన్తరం ప్రత్యాగతవాన్ సః చిన్తయతి। మమ గురూః ఇదానీం ధనికః అస్తి। తస్య గృహే యథేష్టం ధనమ్ అస్తి। తస్య గృహమ్ అపి ఇదానీం భవ్యం జాతమ్ అస్తి। ఏవం చిన్తయతి। సః గురోః గృహమ్ ఆగచ్ఛతి। పశ్యతి। ప్రాచీనమేవ గృహమ్। గురూః అపి తథైవ అస్తి। తదైవ కార్యం కుర్వన్ అస్తి। పాదరక్షాయాః నిర్మాణం కుర్వన్ అస్తి। హరినామ జపన్ అస్తి। శిష్యః గురోః సమీపే ఆగత్య పృచ్ఛతి। గురోః అహమ్ ఏకమ్ నికషం దత్తవాన్। సః నికషః కుత్ర అస్తి। గురః కిఞ్చిత ఇవ స్మరణం కృతవాన్ ఇవ చిన్తయిత్వా వదతి–శిష్యః సః నికషః కుత్ర స్యాత్ భవాన్ యత్ర స్థాపితవాన్ తత్రైవ స్యాత్ అన్వేషణం కరోతు। ఏషః శిష్యః స్వయం యత్ర స్థాపితవాన్ తత్ర గత్వా పశ్యతి- సః నికషః తత్రైవ అస్తి। యథా స్థాపితవాన్ తథైవ అస్తి। తతః ఏవ శిష్యః గురోః ముఖం పశ్యతి। సః గురూః ఆనన్దపూర్ణః అస్తి। ముఖే ఆనన్దకాన్తిః దృశ్యతే। సమగ్ర గృహమ్ ఆనన్దపూర్ణమ్ అస్తి। తదా గురూః ఏవ వదతి। వత్స– నికషస్య ఉపయోగేన్ అహం కిం వా కరోమి–సువర్ణం కుర్యామ్- సువర్ణేన మమ కః లాభః। అకస్మాత్ సువర్ణ నిర్మతిః భవతి చేదపి– గృహే సువర్ణం ధనాదిక అస్తి చేదపి తస్య రక్షణ విషయే మయా చింతనీయమ్। పరన్తు సువర్ణ లోభకారణతః తస్య రక్షణాదివిషయే చిన్తామగ్నః భవితుమ్ అహం న ఇచ్ఛామి। మమ ఆనన్దపూర్ణస్థితః పతితుమ్ అహం న ఇచ్ఛామి। అతః మమ జీవనే సువర్ణస్య నికషస్య ఆవశ్యకతాఏవ నాస్తి। తదా శిష్యః రోమాంచితః భవతి।

ఏవం సరలజీవనం కరోతి చేదేవ ఆనన్దపూర్ణః భవతి మనుష్యః। తర్హి అహమ్ అపి నికషేన్ ఉపయోగం న స్వీకరోమి- నికషం గంగా నద్యాం క్షిపామి। మమ అపి జీవనే నికషాత్ ప్రయోజనం మాస్తు। ఇతి చిన్తయిత్వా సః నికషం నద్యాం క్షిపతి। అనన్తరం గురోః సమీపే వదతి- గురో భవాన్ మమాపి తమ ఆనన్దం ప్రాప్తుం కః ఉపాయః ఇతి బోధయతు– అనన్తరం శిష్యః అపి స్వజీవనం కర్మయోగమయం కరోతి- హరినామజపం సరలాం వృత్తిమ్ ఆశ్రిత్య జీవనం కరోతి। శ్రేష్ఠః భవతి।

సంస్కృత అనువాద మైథిలీ అనువాద అంగ్ేజీ అనువాద

అమ్బ, అహం క్రీడితుం గచ్ఛామి।		Mother, I am going out for playing.
శీఘ్రం ప్రత్యాగచ్ఛతు।		Come back quickly.
బహు విలమ్బేన మా ఆగచ్ఛతు।		Don’t be too late.
పితః, అత్ర భవతః హస్తాఙ్కనమ్ ఆవశ్యకమ్।		Father, your signature is necessary here.
తత్ అత్ర ఆనయతు।		Bring it here.
భవతా బహు ఏవ న్యూనాః అఙ్కాః ప్రాప్తాః ఏతస్యాం పరీక్షాయామ్।		You’ve scored very low marks in this examination.
శిక్షకః సమ్యక్ న పాఠయతి ఏవ।		The teacher does not teach well.
భవాన్ మాం పూర్వం కిమర్థం న ఉక్తవాన్?		Why didn’t you tell me earlier?
కిమ్ అభవత్? కిమర్థం రోదనమ్?		What happened? Why do you cry?
ఏషః సోపానతః పతితవాన్।		He fell from the staircase.
అమ్బ, అత్ర వేదనా భవతి।		Mother, it’s paining here.
ఆగచ్ఛతు, ఔషధం లేపయామి।		Come, I will apply some medicine.
గత్వా శయనం కరోతు।		Go to bed now.
ఏతాని వస్త్రాణి పరివర్తయతు।		Change these clothes.
అమ్బ, మమ సమవస్త్రం కుత్ర అస్తి?		Mother where is my uniform?
కపాటికాయాం పశ్యతు।		See in the cupboard.
పితః, మమ కృతే ఏతాదృశం క్రీడనకమ్ ఆవశ్యకమ్।		Father, I want a toy like this.
అస్తు, పశ్యామః।		Okey. We will see.
అమ్బ, వేణీబన్ధం కరోతు, శాలాయాః విలమ్బః భవతి।		Mother plait my hair, it’s getting late for school.
స్నానం కృతవాన్ కిమ్?		Did you take bath?
హస్తౌ సమ్యక్ ప్రక్షాలయతు।		Wash your hands properly.
ప్రథమం శిరోమార్జనం కరోతు।		First dry your hair.
ఆర్ద్రవస్త్రం మా ధరతు।		Don’t wear wet clothes.
యుతకస్య కుడ్మాన్ యోజయతు।		Button up your shirt.
గృహపాఠః సమాప్తః కిమ్?		Have you finished your homework?
తర్హి ప్రథమం గృహపాఠం సమాపయతు।		Then first finish your homework.
భోజనసమయే ఆహ్వయామి, గచ్ఛతు ఇదానీమ్।		Go now, I shall call you when it’s time to eat.
అమ్బ, అద్య విద్యాలయే కిమ్ అభవత్ జానాతి కిమ్?		Mother do you know what happened in school today?
వదతు భవతీ।		You tell me.
శాలాస్యూతం స్వస్థానే స్థాపయతు।		Keep the school bag at it’s place.
భవాన్ ఉత్తమః బాలః।		You are a good boy.
భవాన్ ఏతావత్ పర్యన్తం కుత్ర ఆసీత్?		Where were you till now?
అత్రైవ ఆసమ్।		I was very much here.
మిత్రేణ సహ గతవాన్ ఆసమ్।		I had gone with my friend.
అధ్యయనం కిమపి నాస్తి కిమ్?		Don’t you have anything to study?
పరీక్షారమ్భః కదా?		When does the examination begin?
పితః, మమ ఏకం నూతనం యుతకమ్ ఆవశ్యకమ్।		Father, I want a new shirt.
గతసప్తాహే ఏకం క్రీతవాన్ ఖలు।		You bought one in the last week, didn’t you?
నిఖిల, ఆపణతః కతిచన వస్తూని ఆనయతి కిమ్?		Nikhil, will you bring a few things from the shop?
వస్తూని స్వస్థానే స్థాపనీయాని ఇతి కతివారమ్ ఉక్తవతీ?		How many times did I tell you to keep things in their respective places?
అద్య మహావిద్యాలయం న గచ్ఛతి కిమ్?		Are you not going to college today?
న, అద్య సర్వే మిలిత్వా విజయస్య గృహం గచ్ఛామః।		No, today we are all going to vijay’s home.
కిం నిమిత్తమ్?		For what purpose?
పరీక్షాయాం తస్య ప్రథమక్రమాఙ్కః ఆగతః అతః సహభోజనమ్ అస్తి।		He stood first in the examination so there’s a get–together.
అమ్బ, మమ సఖ్యాః దూరభాషా ఆగతా ఆసీత్ కిమ్?		Mother did my friend ring me up?
న, అద్య కస్యాపి దూరభాషా న ఆసీత్।		No, nobody telephoned today.
రజకః వస్త్రాణి నీతవాన్ కిమ్?		Did the washerman take away the clothes?
వస్త్రాణి శుష్కయితుం ప్రసారయతు। అద్యతన దినపత్రికా కుత్ర అస్తి?		Spread out the clothes to dry. Where is today's newspaper?
పితరమ్ ఏకవారమ్ ఆహ్వయతు।		Call father once.
ఏతత్ శాకం కర్తయతి కిమ్?		Will you cut this vegetable?
కృపయా ఏతత్ క్షిపతు।		Please throw this away.
ఏకమ్ ఆసన్దమ్ ఆనయతి కిమ్?		Will you bring a chair?
ఏతత్ కిఞ్చిత్ కాలం గృహ్ణాతు।		Hold this for a little while.
దీపం జ్వాలయతు।		Switch on the light.
దీపం నిర్వాపయతు।		Switch off the light.
కోలాహలం మా కరోతు।		Don’t make noise.
ద్వారే కః అస్తి ఇతి పశ్యతి కిమ్?		Will you see who is at the door?
సన్ధ్యా ఆగతవతీ, ద్వారమ్ ఉద్ఘాటయతు।		Sandhya has come, open the door.
అహం మహావిద్యాలయం గచ్ఛామి।		I am going to college.
యానం వేగేన మా చాలయతు।		Don’t drive the vehicle too fast.
పితః, శ్ర్వః తత్ర గమిష్యామః కిమ్?		Father, shall we go there tomorrow?
తద్విషయే మాతరం పృచ్ఛతు।		Ask mother about it.
భవాన్ కిం కుర్వన్ అస్తి?		What are you doing?
భవతీ అత్రైవ ఉపవిశతు।		You sit here.
మమ ప్రత్యాగమనపర్యన్తమ్ అత్రైవ ప్రతీక్షాం కరోతు।		Wait here till I return.
భవాన్ జలదేయకం పూరయితుం గచ్ఛతి కిమ్?		Will you go to pay the water bill?
మహ్యం ధనం దదాతు।		Give me money.
ఏతావత్ న పర్యాప్తమ్।		This much is not enough.
పితః, అద్య పరీక్షాశుల్కం దాతవ్యమ్ అస్తి।		Father, today I have to pay exam fees.
ద్వారం పిదధాతు। (ద్వారపిధానం కరోతు।)		Close the door please.
అవహితమనసా కరణీయమ్।		Do it sincerely.
శ్రద్ధయా కరణీయమ్।		It should be done with dedication.
ఇతః పరమ్ ఏవం న కర్తవ్యమ్।		Hereafter don’t act like this.
భవాన్ వృథా కాలహరణం కరోతి।		You are wasting time.

ఐ రచనాపర అపన మంతవ్య ggajendra@videha.com పర పఠాఉ।