వి దే హ విదేహ Videha బిదేహ http://www.videha.co.in విదేహ ప్రథమ మైథిలీ పాక్షిక ఈ పత్రికా Videha Ist Maithili Fortnightly e Magazine విదేహ ప్రథమ మైథిలీ పాక్షిక ఈ పత్రికా నవ అంక దేఖబాక లేల పృష్ఠ సభకేఁ రిఫ్రేశ కఏ దేఖూ। Always refresh the pages for viewing new issue of VIDEHA.Read in your own script Roman(Eng) Gujarati Bangla Oriya Gurmukhi Telugu Tamil Kannada Malayalam Hindi
౧.
జగదీశ
ప్రసాద మణ్డల
౨.
అనిల
మల్లిక-
గీత-గజల
౧
జగదీశ
ప్రసాద మణ్డలక
నౌటా
కవితా-
ఘోడ మన (భాగ- 1)
ఘోడ మన ఘోడఛాన తోడి
చౌదహో లోక భరమఏ లగల।
సాతో-సోపాన పతాల టపి
సాతో అకాస ఉడఏ లగల।
సమఏ సంగ జహినా బిలగైఏ
మిసరీ-మక్ఖన ఓ ినర్మల జల
హంసా ఉడి పరమహంసా బని-బని
తహినా ఉడైత మన దేహ-స్థల।
స్థూల-సూక్ష్మ బౕటి-బౕటి జహినా
దృశ్య-భావ కహబైఏ।
ఏక్కే ఆఁఖియే దునూ దేఖై ఛీ।
అచేత మన భరమైఏ।
నికలి దేహ ధారణ కరైఏ
ఆత్మ-పరమాత్మ దర్శన పబైఏ।
పబితే దర్శన మగన భఽ భఽ
సూర-తాన, వీణా ధడైఏ।
మథితే మథానీ జహినా
ఘీ-పాని బిలగఏ లగైఏ।
జలే బీచ దునూ సమాఏల
ఉఠి ఏక సిర చఢఏ లగైఏ।
లోహియా చఢల ఆగి బీచ జహినా
మక్ఖన నచఏ లగైఏ।
కాహ-కూహ ఫేకి-ఫేకి
పేనీ బీచ బైస జమైఏ।
ఘోడ మన (భాగ-2)
గోబర ఘోడాఇతే పాని జహినా
గోబరాహ రూప ధారణ కరైఏ
గోబరేక గంధ పసారి-పసారి
గోబరఛత్తా బని-బని ఛితిరాఇఏ।
సువిచార కువిచారో తహినా
ఛనే-ఛన ఛీన హోఇత చలైఏ।
గిరగిట రంగ పకడి-పకడి
గిరగిటియా చాలి చలఏ లగైఏ।
గిరగిటియా మనుక్ఖో తహినా
దిన-రాతి బదలైత చలైఏ
గీరగిటేక జహర సిరజి-సిరజి
బీఖ ఉగలైత చలైఏ।
భేద-కుభేద మర్మ బిను బుఝనే
దేఖా-దేఖీ ఓఢైత చలైఏ
ఓఢి-ఓఢి ఓఝరా-పోఝరా
డుబకునియా కాటి మరైఏ।
గాఛక ఉపర డారి బీచ జహినా
బౖఝీ అపన బాస కరైఏ
ఝడమనుఖో మనుఖ బీచ తహినా
ఉపరే-ఉపర చాలి మారైఏ।
సాత సముద్ర బీచ మనుఖ
దసో దిశాక దర్శన పబైఏ
చీన్హి-పహచీన్హి కేనే బినా
జినగీక బాట పకడైఏ।
ఘోడ మన (భాగ-3)
ప్రకృతోక తఁ ప్రకృత గజబ ఛై
సుగంధ-కుగంధ ఫూల ఖిలబైఏ।
సు-పారఖీ సురఖి-పరఖి
కు-పారఖీ దిన-రాతి మరైఏ।
పరఖినిహారో పరఖి కహాఁ
పరఖి-పరఖి బిలగా చలైత
ధార-మఝధార బీచ
పిఛడి-పిఛడి నహియే ఖసైత।
బేబస మన బహటి-బహటి
సీరా-భట్ఠా బిసరఏ లగైత
జాన బౕచబైక ధరానీ కోనో
లపకి-లపకి పకడఏ చాహైత।
సత్తాక భత్తా ఛిడిఆఏల ఛై
ఫానీ, ఫనకీ బని లాగల ఛై।
చిడచిడీక ఫడ జకాఁ
చూభి పఏర టీకో నోఛడై ఛై।
బిను పాఁఖిక హంసా జహినా
తీనూ లోక విచరణ కరైఏ।
దిన-రాతిక భేద బూఝి-బూఝి
అజ్ఞాన-జ్ఞాన-సజ్ఞాన బనైఏ।
ఘోడ మన (భాగ-4)
ఆఁఖి మిచౌనీ పాశ బైస
బ్రహ్మ-జీవ మాయా ఖేలైఏ।
సమఏ పాబి తహినా నే
అజ్ఞానో-సజ్ఞానక చాలి చలైఏ।
హోఇత ఆఏల ఆదియేసఁ
అజ్ఞాన-జ్ఞాన బీచ సంఘర్ష
తాధరి చలితే రహత
జాధరి అన్హార ఇజోత బనత।
పఛుఆ ఛోడ సమ్హారి-సమ్హారి
అగిలా పకడైత చలూ।
అతీత కేర స్మృతి బనా
సమద్రష్టా బనైత చలూ।
ఏక ఛోడక బాట దేఖి
భూత-వర్తమాన దేఖైత చలూ।
భవిష్య తఁ భవిష్యే ఛీ
భవిష్య-వర్తమాన బనబైత చలూ।
డేంగీ నాహ జహినా యాత్రీ
ధార పార కరైఏ।
డగమగాఇత దేహ మడమడాఇత మన
జీవన ధామ పహుఁచైఏ।
అలకక చాన
అబితే గామ చమకఏ లగలై
తాకి తరేగన బిఛఏ లగలై।
జ్యోతి మిలా పరఖి-పరఖి
అకాస సిర సజబఏ లగలై।
రంగ-బంరంగక తారా సజల ఛై
లగ-పాసక సంగ సేహో హటల ఛై।
కోణే-కాణీ సజి-ధజి
మోతీ-కంచన మాలా బనల ఛై।
ధూప-ఛాఁహక పాశ పాబి-పాబి
నబ-పురాణక భేద మిటల ఛై।
ధామ జ్ఞానక చోలా పహిరి-పహిరి
శబ్ద–శబ్దక జాల పసరల ఛై।
ముర్తి జఖన కాగజ ఉతడి
రూప భగవాన ధారణ కరై ఛై।
ఝడి-ఝడి ఝహడి అసల
నకల రూప ధడఏ లగై ఛై।
జహినా కార్బన కాౕపీ హోఇ ఛై
నకల కార్బన చఢఏ లగై ఛై।
తహినా అరూప సరూప సంగ
చుట్టీ చాలి చలఏ లగై ఛై।
జహినా ముసక చాలి పకడి
ముసరీ సేహో ఘుసకఏ లగై ఛై।
జాల-మహజాల పకడి-పకడి
పకడి సుత కౖటఏ లగై ఛై।
ఆదిక దుహాఇ లగా-లగా
ఆధి-వ్యాధి సిరజఏ లగై ఛై
మకడ-జాలక రూప గఢి-గఢి
అపనే చాలియే ఫఁసఏ లగై ఛై।
అకలక చాన హాౕసూ పకడి
ఖల-ఖల సతమీ పార కరై ఛై।
అట్టహాస అష్టమీ కేర పబితే
నబ-రంగ నవమీ కహబై ఛై।
పబితే నౌమీక చాన అకలక
పూవో దిస ససరఏ లగై ఛై।
పువోక పరతాప పకడి-పకడి
పూర-చాన కహబఏ లగై ఛై।
ఏక చాన యమునా ఉతడి
మహల తాజ దేఖఏ లగై ఛై।
దోసర చాన పూన్యాత్మా బని
ఆత్మ లోక బిచడఏ లగై ఛై।
డేగ-డేగ దర్శన పబైత,
డేగే-డేగ ససరఏ లగై ఛై।
ఉడి అకాస ధరతీ పకడి
చాన-సూర్జ కహబఏ లగై ఛై।
ప్రీత-రీతి పకడి-పకడి
అపన-అపన బేథా గబై ఛై
రాగ-రాగిని రాగ భరి-భరి
ప్రేమాశ్రు ధార బహబై ఛై।
జమునాక జల బని-బని
నీర సరస్వతీ చఢబై ఛై।
గాడా-జోడీ కరైత దునూ
గంగా బాట బనై ఛై।
తీనూ మిలి తిరవేణీ కహబఏ
సూర-తాన-రాగ భరై ఛై।
ఆలాప-పరలాప భరైత-కరైత
పరియాణ పరియాగ కరై ఛై।
గీత
భాేరే కనే జగా దేబ,
భోరే కనే జగా దేబ,
భాయ యౌ భోరే కనే జగా దేబ।
జుగ-జుగసఁ మోటకా నీన ధేలక
సిరమా తరక సభ కిఛు లేలక।
ఆబో కనే జగా దేబ,
భాయ యాై ఆబో కనే జగా దేబ।
ఇన్దిరా అవాసమే నాఓం లిఖేతై
సిమటీ-ఈటా కేర ఘరో బనతై।
ఝాఁటక ఝటకీ కిఛు నే కరతై
భోరహరబే కనే జగా దేబ
భాయ యౌ భోరహరబే కనే జగా దేబ।
సాత కోస పఏరే జఏ పడతై
బ్లౌకేమే శివిర లగతై,
ఓతై నాఓం లిఖేతై,
భాయ యౌ, భోరే కనే జగా దేబ...।
ప్రేమీ పియా
ప్రేమీ పియా, హే ప్రేమీ పియా
పీరితియా జోగా-జోగా, హృదఏ రఖియౌ జీయా
హే యౌ ప్రేమీ పియా....
తడసి-తడసి మన తడపి రహల అఛి
ఆస లగా బాట ఖోజి రహల అఛి
నజరి ఉఠా ఆబో కనే, తాకి తకియో హియా
హే యౌ ప్రేమీ పియా....
చీన్హ–పహచీన్హ సభ, సేహో ఉడియా గేల
హవా కేర ఝోంక పాబి, సభ ఛిడియా గేల
ఆబో కనే నజరి ఉఠా, దిఅ హమరో జీయా
హే యౌ ప్రేమీ పియా....
సభ దిన సంగే మిలి దునూ రహలౌం,
సుఖ-దుఖ సేహో సంగే మిలి కటలౌం।
ఛాతీ ఖోలి సహేజి-సహేజి,
దిల దిలేరి ఘడూ పీరితియా
హే యౌ ప్రేమీ పియా...।
శీల
ద్రవిత హోఇత పాని జహినా
సుఖ-శీల రూప ధడైఏ।
తహినా నే గాఛో-బిరీఛ
ఫల జీవన, మృత్యు సుఖ బౕటైఏ।
జే సృష్టి సిరజఏ వన-సాగర
సఏహ నే సిరజైత వన-మనుఖ।
బని మనుష్య బనబాస కరఏ జౌం
పబైత రామ గుణ, శీల మనుఖ।
లస్సా-దూధ నామ ధడఏ ఏక
దోసర సాగర-సరోవర కహబై ఛై।
లహూ కహి-కహి జీవ ధడఏ
వనమానుఖ ఖూన మనుష్య కహబై ఛై।
సుఖా ఖూన అపన అస్తిత్వ
శీల-సిరజక కహబైఏ।
శీలే తఁ రూప సు-భావక
బఢి రూప గుణ పబైఏ।
పబితే గుణ భవ-సాగరమే
గుణీ బని గుణ ఖించైఏ।
ఛాతీ లగా బాన్హి బాఁస
రస్సీక సంగ సటైఏ।
శీల జఖన గుణ బనైఏ
మనుఖ గుణ ఖించఏ లగైఏ
గుణీ బని గుదగుదబైత మన
జీవన సుఖ సంచార కరైఏ।
కఖనో రస్సా-కస్సీ కరైత
కఖనో ఢీల-ఢాల చలైఏ।
శీతల-సమీర పాబి కఖనో
సంగే-సంగ విశ్రామ కరైఏ।
దిన-రాతిక బీచ సమీర
కురూక్షేత్ర కహబఏ లగైఏ।
ఉనటి-పునటి, ఓంఘరా-పోంఘరా
రణభూమి సిరజఏ లగైఏ।
జే ఫల పాబి రామ బనబౌలని
సముద్ర బీచ సఘన పుల।
తహియేసఁ ఉడఏ లగలని
రస్తా-బాటక మిఝిరాఏల ధూల।
సఏహ ఫల పాబి రచలని కృష్ణ
భారతసఁ బనైత మహాభారత।
హిమాలయసఁ సముద్ర
ఆ సముద్రసఁ కైలాశ మహాదేవ
వఏహ థిక హమర భారత।
భరత బని భ్రమైత భౕబర
చరణ-సిర ధడైత జహినా
సఏహ చరణ సురసరి సిరజి
శివ-కైలాశ సమాఏల జహినా।
పీ-ఘైల పాథర జహినా
పాథర వర్ఫ కహబఏ లగై ఛై।
సిరజి శీల శీలా బని-బని
శీలా పత్థర కహబఏ లగైఏ।
నబ రూప సిరజి-సిరజి
జల రూప ధారణ కరైఏ।
బని జల-కణ ఉడి ఉకాస
హవా సంగ ఝుమైత చలైఏ।
ప్రేమీ-ప్రేమికా బీచ దునూ
అశ్రు-కణ బిలహైత చలైఏ।
వఏహ కణ-కణాఇత బఢి
ఓస బని ధరతీ సించైఏ।
ధరితే ధడా-ధరతీ కన్హుఆ
హాథ దునూ ఛాతీ సటబైఏ।
మిలి దునూ సింగార సజి
వసుదేవ రూప ధారణ కరైఏ।
బని వసున్ధరా బని బసుదేవ
ధార-ధారాక ధారణ ధడైత।
పబితే జల జలధార బీచ
రాఇ-పహాడ రూప సజబఏ లగైత।
బీచ-బీచ బాట-ఘాట బని
రూప శ్రృంగార సజబఏ లగైఏ।
ఏక ఘాట దోసర నదీ బని
ఝీల, సరోవర సాగర సిరజైఏ।
ఝిలహోరి ఝీల ఖేలాఇత రశ్మి
ఆకర్షిత-ఆకర్షణ కరైఏ।
ప్రేమాస్పద పబితే పాబి
ప్రేమ-ప్రేమీ కహబఏ లగైఏ।
పాబి ప్రేమీ ప్రేమీ జఖన
సాగర గంగా మిలఏ చాహైఏ।
బౖసక పుల బనా సముద్ర
గంగా-సాగర స్నాన కరైఏ।
వఏహ పవిత్ర జల సాగర
కంద పహాడ బనైఏ।
బైస కందరా జోగీ-జతీ
భగవత-భజన కరైఏ।
జహినా భూఖల పేట మాంగఏ
తహినా నే మనో మంగై ఛై।
భోజ్యక తృష్ణా దునూక బీచ
భజన-భోజన కహబైత చలైఏ।
బని శీలా సముద్ర బీచ
పహాడ బని-బని ఠాఢ హోఇఏ
శికారీ పహాడ ఘూమి-ఘూమి
మన-మాఫిత శికార కరైఏ।
సభ దినసఁ హోఇత ఆఏల
దేవ-దానవక బీచ రగ్గడ
రగడి-రగడి రగడైత చలి
ముండే-ముండ పసరల ఝగ్గర।
ఝగ్గడ దూ దిస చలై ఛై
ఏక-రగడి సురధామ బఢై ఛై।
తఁ దోసర ధరతీ ధారణ కరై ఛై।
స్వర్గ-నర్కక విచమాని కఽ
అకాస-సఁ-ధతీ ఖసబై ఛై।
రంగ-విరంగక సృజిత కఽ
దిశా-హీన బనబఏ లగై ఛై।
ఉపదేశక తఁ సభ బనైఏ
అపనా లే కీ సభ సోచైఏ।
అసార-సార సంసార బూఝి-బూఝి
శీల-ధరమ కహాఁ బూఝైఏ।
జినగీక శీల ధర్మ ఛీ
ఏక దిన ధారణ కరఏ పడత।
రామ-నామ సత్ ఛీ
అంతిమ దిన కహఏ పడత।
౨
అనిల
మల్లిక
గీత-గజల
౧
గీత
ఏకటా కాల ఖణ్డ, ఏతహీ జిలౌం హమ
యథార్థ'క హలాహల, ఏతహీ పిలౌం హమ
మేటాయల తృష్ణా, యశ మాన ధన కే
ఓహ! క్షుధా కహాఁ మేటాయల, హమర మన కే
యతs చిక్కన రస్తా, బాతానుకులిత అట్టాలికా, గతిశిల సభకిఛ
ఓతs ఖరఁజా, ఖపడా, కడగర ధుపమే ఠాడ తాడ'క గాఛ, ఆర నై కిఛ
శర్ద సీసా, ఉచ్ఛ్వాశ'క భాఫ సియాహీ, ఆఁగుర అఛి కలమ
అహినా మహిశారీ సౖ మేలబౖర్న యాత్రా, లిఖైత మేటబైత ఛీ హమ
దిగ్భ్రమిత ఉదిగ్న మన నై అఛి, ఆబ స్పష్ట అఛి, కరబ కి
ఏహన కరబ, మాతృ ఋణ సఁ ఉఋణ భs జాయబ, బేసీ హమ కహబ కి
బిరక్త భs ఆయల ఛలహుఁ, భేటల దునియాఁ రంగ బిరంగీ
పయలహుఁ ఏతహీ హునకో, పగ పగ సాథ దైత జిబన సంగీ
చుపచాప దేఖైత రహైత ఛలైథ, అసగరే అపనా సఁ లడైత హమరా
కి భేలై నై జాని, కఖైన ఓ అఓలైథ, దేలైథ కన్హా'క సహారా
అశ్రుపురిత, బాజి ఉఠలైథ ధీరే సఁ, ఆబ చలూ కేఓ యతయ రహయ త రహౌ
పలైట క హమ దేఖలహుఁ హునకా, చమైక ఉఠల బచ్చా జాకాఁ ఆఁఖి.. ఓహో !
మేఘాచ్ఛాదిత భాదబ మాస, ఘుప్ప అన్హార, జేనా భేల అచానక ప్రకాశ చహుఁఓర
హజారో చిడై కే ఏకసాథ చిడబిడ చిడబిడ,జేనా భs రహల హోఈ నవ జిబన భోర
బహుత భేల, పియబ నై ఈ చమకైత హలాహల, ఆబ పియబ అమృత ప్యాలా
మన మలఙ్గ అఛి, చలలహుఁ హమ సభ, బజా రహల ప్రేమ'క మధుశాలా
౨
గజల
జఖనసఁ ఖసల, ఆఁచర దేఖలహుఁ హమ
మోన పర ధరల, పాథర పయలహుఁ హమ
భూఖ సఁ బిలఖైత, కోరామే నవజాత ఛలై
నయన మే సాఓన, భాదవ దేఖలహుఁ హమ
జిన్దా లహాశ సభ'క, ఆఁఖి చమకైత ఛలై
మనుఖ'క భేష మే రాక్షస దేఖలహుఁ హమ
బుఝూ జేనా ఘేరనే, దుస్సాశన కే భిడ ఛలై
పాణ్డవ భేల జేనా, ఆన్హర దేఖలహుఁ హమ
తఖనే దుధ, నూఆ లేనే, ఆయల ఏగో బచ్చా
ఓకరే కృష్ణ, యుగ ద్వాపర బుఝలహుఁ హమ !!
౩
గజల
నిశా ఛటల, నిసాఁ టుటల, పయలౌ ఘర నై కోఠరీ ఛల
పారో ఛల నవ రాహ పకడనే, హారలౌ హమ జితై బాలా
అర్థ'క అర్థ నై బుఝలౌం ,అనర్థ హేతై కహాఁ బుఝల ఛల
సగరో జీనగీ బీక రహల అఛి, మారీ కరై కీనై బాలా
ఛద్మ ఛుఅన స హర్షిత తన ఆత్మా'క స్పర్శ బుఝల'క నై
టోకిఏై త హమహీ బౌరాయల కహాఁ
కేఓ అఛి మానై బాలా
రంగ రభస కే భరమ మే, ఛై జే జుఆనీ ఉజడి రహల
జీబన రంగ లూటి రహల, నిత
నవ రంగ'క మధుశాలా
ఐ రచనాపర అపన మంతవ్య ggajendra@videha.com పర పఠాఉ।