వి దే హ విదేహ Videha బిదేహ http://www.videha.co.in విదేహ ప్రథమ మైథిలీ పాక్షిక ఈ పత్రికా Videha Ist Maithili Fortnightly e Magazine విదేహ ప్రథమ మైథిలీ పాక్షిక ఈ పత్రికా నవ అంక దేఖబాక లేల పృష్ఠ సభకేఁ రిఫ్రేశ కఏ దేఖూ। Always refresh the pages for viewing new issue of VIDEHA.Read in your own script Roman(Eng) Gujarati Bangla Oriya Gurmukhi Telugu Tamil Kannada Malayalam Hindi
ప్రస్తుత అఛి విదేహ, మిథిలా, తీరభుక్తి ఆ తిరహుతక నామసఁ విఖ్యాత వర్త్తమాన భారత ఆ నేపాలమే పసరల మాటిక ప్రాచీన ఆ నవ స్థాపత్య, చిత్రాంకిత అభిలేఖ ఆ మూర్త్తికలాక ఏకటా ఛోట సంగ్రహ। ఏహి సంగ్రహకేఁ పూర్ణ కరబాక హేతు అపన బహుమూల్య సంగ్రహ ggajendra@videha.com కేఁ పఠాఊ। ఆర్కాఇవక సర్వాధికార రచనాకార, సమ్బన్ధిత ఫోటోగ్రాఫర ఆ సంగ్రహకర్త్తాక లగమే ఛన్హి। ఫోటో సభ పఠఏబాక లేల ధన్యవాద పాఠకగణ। సాభార। పూర్ణతః అవ్యవసాయిక ఉద్దేశ్య ఆ మాత్ర ఏకేడమిక ప్రయోగ లేల।
మిథిలాక ఖోజ
ఈ ఆలేఖ హమర దశకసఁ ఊపరక మిథిలాక యాత్రాక ఉపరాన్తక సూత్ర-వృత్తాన్త అఛి ఆ ఏహిమే ఏహి సభ స్థానక స్థానీయ నివాసీ ఆ గాఇడ సభక అకథనీయ యోగదాన ఛన్హి । కఖనో కాలతఁ భాడాక గాడీక డ్రాఇవర లోకని సేహో నీక గాఇడ సిద్ధ భేలాహ ।-గజేన్ద్ర ఠాకుర
౧.గౌరీ-శంకర స్థాన- మధుబనీ జిలాక జమథరి గామ ఆ హైంఠీ బాలీ గామక బీచ ఈ స్థాన గౌరీ ఆ శఙ్కరక సమ్మిలిత మూర్త్తి ఆ ఏహి పర మిథిలాక్షరమే లిఖల పాలవంశీయ అభిలేఖక కారణసఁ విశేష రూపసఁ ఉల్లేఖనీయ అఛి। ఈ స్థల ఏకమాత్ర పురాతన స్థల అఛి జే పూర్ణ రూపసఁ గామక ఉత్సాహీ కార్యకర్త్తా లోకనిక సహయోగసఁ పూర్ణ రూపసఁ వికసిత అఛి। శివరాత్రిమే ఏహి స్థలక చుహచుహీ దేఖబా యోగ్య రహైత అఛి। బిదేశ్వరస్థానసఁ ౨-౩ కిలోమీటర ఉత్తర దిశామే ఈ స్థాన అఛి।
౨.భీఠ-భగవానపుర అభిలేఖ- రాజా నాన్యదేవక పుత్ర మల్లదేవసఁ సంబంధిత అభిలేఖ ఏతఏ అఛి। మధుబనీ జిలాక మధేపుర థానామే ఈ స్థల అఛి।
౩.హులాసపట్టీ- మధుబనీ జిలాక ఫులపరాస థానాక జాగేశ్వర స్థాన లగ హులాసపట్టీ గామ అఛి। కారీ పాథరక విష్ణు భగవానక మూర్త్తి ఏతఏ అఛి।
౪.పిపరాహీ-లౌకహా థానాక పిపరాహీ గామమే విష్ణుక మూర్త్తిక చారూ హాథ భగ్న భఏ గేల అఛి।
౫.మధుబన- పిపరాహీసఁ ౧౦ కిలోమీటర ఉత్తర నేపాలక మధుబన గామమే చతుర్భుజ విష్ణుక మూర్త్తి అఛి।
౬.అంధరా-ఠాఢీక స్థానీయ వాచస్పతి సంగ్రహాలయ- గౌడ గామక యక్షిణీక భవ్య మూర్త్తి ఏతఏ రాఖల అఛి।
౭.కమలాదిత్య స్థాన- అంధరా ఠాఢీ గామక లగమే కమలాదిత్య స్థానక విష్ణు మందిర కర్ణాట రాజా నాన్యదేవక మంత్రీ శ్రీధర దాస ద్వారా స్థాపిత భేల।
౮.ఝంఝారపుర అనుమణ్డలక రఖబారీ గామమే వృక్షక నీచాఁ రాఖల విష్ణు మూర్త్తి, గాంధారశైలీ మే బనాఓల గేల అఛి।
౯.పజేబాగఢ వనహీ టోల- ఏతఏ ఏకటా బుద్ధ మూర్త్తి భేటల ఛల, ముదా ఓకర ఆబ కోనో పతా నహి అఛి। ఈ స్థల సేహో రఖబారీ గామ లగ అఛి।
౧౦.ముసహరనియాం డీహ- అంధరా ఠాఢీసఁ ౩ కిలోమీటర పశ్చిమ పస్టన గామ లగ ఏకటా ఊంచ డీహ అఛి।బుద్ధకాలీన ఏకజనియాఁ కోఠలీ, బౌద్ధకాలీన మూర్త్తి, పాఇ, బర్త్తనక టుకడీ ఆ పజేబాక అవశేష ఏతఏ అఛి।
౧౧.భగీరథపుర- పణ్డౌల లగ భగీరథపుర గామమే అభిలేఖ అఛి జాహిసఁ ఓఇనవార వంశక అంతిమ దునూ శాసక రామభద్రదేవ ఆ లక్ష్మీనాథక ప్రశాసనక విషయమే సూచనా భేటైత అఛి।
౧౨.అకౌర- మధుబనీసఁ ౨౦ కిలోమీటర పశ్చిమ ఆ ఉత్తరమే అకౌర గామమే ఏకటా ఊఁచ డీహ అఛి, జతఏ బౌద్ధకాలక మూర్త్తి అఛి।
౧౩.బలిరాజపుర కిలా- మధుబనీ జిలాక బాబూబరహీ ప్రఖణ్డసఁ ౫ కిలోమీటర పూబ బలిరాజపుర గామ అఛి। ఏకర దక్షిణ దిశామే ఏకటా పురాన కిలాక అవశేష అఛి। కిలా చారి కిలోమీటర నమగర ఆ ఏక కిలోమీటర చాకర అఛి। దస ఫీటక మోట దేబాలసఁ ఈ ఘేరల అఛి।
౧౪.అసురగఢ కిలా- మిథిలాక దోసర కిలా మధుబనీ జిలాక పూబ ఆ ఉత్తర సీమా పర తిలయుగా ధారక కాతమే మహాదేవ మఠ లగ ౫౦ ఏకడమే పసరల అఛి।
౧౫.జయనగర కిలా- మిథిలాక తేసర కిలా అఛి భారత నేపాల సీమా పర ప్రాచీన జయపుర ఆ వర్త్తమాన జయనగర నగర లగ। దరభంగా లగ పంచోభ గామసఁ ప్రాప్త తామ్ర అభిలేఖ పర జయపుర కేర వర్ణన అఛి।
౧౬.నన్దనగఢ- బేతియాసఁ ౧౨ మీల పశ్చిమ-ఉత్తరమే ఈ కిలా అఛి। తీన పంక్త్తిమే ౧౫ టా ఊఁచ డీహ అఛి।
౧౭.లౌరియా-నన్దనగఢ- నన్దనగఢసఁ ఉత్తర స్థిత అఛి, ఏతఏ అశోక స్తంభ ఆ బౌద్ధ స్తూప అఛి।
౧౮.దేకులీగఢ- శివహర జిలాసఁ తీన కిలోమీటర పూబ హాఇవే కేర కాతమే దూ టా కిలాక అవశేష అఛి। చారూ దిశి ఖధాఇ అఛి।
౧౯.కటరాగఢ- ముజఫ్ఫరపురమే కటరా గామమే విశాల గఢ అఛి, దేకులీ గఢ జేకాఁ చారూ కాత ఖధాఇ ఖునల అఛి।
౨౦.నౌలాగఢ-బేగుసరాయసఁ ౨౫ కిలోమీటర ఉత్తర ౩౫౦ ఏకడమే పసరల ఈ గఢ అఛి।
౨౧.జయమంగలగఢ-బేగూసరాయమే బరియారపుర థానామే కాబర ఝీలక మధ్య ఏకటా ఊఁచ డీహ అఛి। ఏతఏ ఈ గఢ అఛి। నాఓకోఠీ (మఝౌల) గామ లగ ఈ గఢ అఛి।
౨౧ అ.మంగలగఢ- సమస్తీపుర జిలామే దుధపురా బజార లగ దేఓఢ గామ లగ।
౨౨.అలౌలీగఢ-ఖగడియాసఁ ౧౫ కిలోమీటర ఉత్తర అలౌలీ గామ లగ ౧౦౦ ఏకడమే పసరల ఈ గఢ అఛి।
౨౩.కీచకగఢ-పూర్ణియా జిలామే డేంగరఘాటసఁ ౧౦ కిలోమీటర ఉత్తర మహానన్దా నదీక పూబమే ఈ గఢ అఛి।
౨౪.బేనూగఢ-టేఢగాఛ థానామే కవల ధారక కాతమే ఈ గఢ అఛి।
౨౫.వరిజనగఢ-బహాదురగంజసఁ ఛహ కిలోమీటర దక్షిణమే లోనసవరీ ధారక కాతమే ఈ గఢ అఛి।
౨౬.గౌతమ తీర్థ- కమతౌల స్టేశనసఁ ౬ కిలోమీటర పశ్చిమ బ్రహ్మపుర గామ లగ ఏకటా గౌతమ కుణ్డ పుష్కరిణీ అఛి।
౨౭.హలావర్త్త- జనకపురసఁ ౩౫ కిలోమీటర దక్షిణ పశ్చిమమే సీతామఢీ నగరమే హలవేశ్వర శివ మన్దిర ఆ జానకీ మన్దిర అఛి। ఏతఏసఁ డేఢ కిలోమీటర పర పుణ్డరీక క్షేత్రమే సీతాకుణ్డ అఛి। హలావర్త్తమే జనక ద్వార హర చలఏబా కాల సీతా భేటలి ఛలీహ। రామ నవమీ (చైత్ర శుక్ల నవమీ) ఆ జానకీ నవమీ (వైశాఖ శుక్ల నవమీ) పర ఏతఏ మేలా లగైత అఛి।
౨౮.ఫులహర-మధుబనీ జిలాక హరలాఖీ థానామే ఫులహర గామమే జనకక పుష్పవాటికా ఛల జతఏ సీతా ఫూల లోఢైత ఛలీహ।
౨౯.జనకపుర-బృహద్ విష్ణుపురాణమే మిథిలామాహాత్మ్యమే జనకపుర క్షేత్రక వర్ణన అఛి। సత్రహమ శతాబ్దీమే సంత సూర కిశోరకేఁ అయోధ్యామే సరయూ ధారమే రామ ఆ జానకీక దూ టా భవ్య మూర్త్తి భేటలన్హి, జకరా ఓ జానకీ మన్దిర, జనకపురమే స్థాపిత కఏ దేలన్హి। వర్త్తమాన మన్దిరక స్థాపనా టీకమగఢక మహారానీ ద్వారా ౧౯౧౧ ఈ. మే భేల। నగరక చారూకాత యమునీ, గేరుఖా ఆ దుగ్ధవతీ ధార అఛి। రామ నవమీ (చైత్ర శుక్ల నవమీ),జానకీ నవమీ (వైశాఖ శుక్ల నవమీ) ఆ వివాహ పంచమీ (అగహన శుక్ల పంచమీ) పర ఏతఏ మేలా లగైత అఛి।
౩౦.ధనుషా- జనకపురసఁ ౧౫ కిలోమీటర ఉత్తర ధనుషా స్థానమే పీపరక గాఛక నీచాఁ ఏకటా ధనుషాకార ఖణ్డ పడల అఛి। రామక తోడల ఈ ధనుష అఛి। ఏహిసఁ పూబ వాణగంగా ధార బహైత అఛి జే లక్ష్మణ ద్వారా వాణసఁ ఉద్ఘాటిత భేల ఛల।
౩౧.సుగ్గా-జనకపుర లగ జలేశ్వర శివధామక సమీప సుగ్గా గ్రామమే శుకదేవజీక ఆశ్రమ అఛి। శుకదేవజీ జనకసఁ శిక్షా లేబాక హేతు మిథిలా ఆఏల ఛలాహ- ఏహి ఠామ హునకర ఠహరేబాక వ్యవస్థా భేల ఛల।
౩౨.సింహేశ్వర- మధేపురాసఁ ౫ కిలోమీటరపర గౌరీపుర గామ లగ సింహేశ్వర శివధామ అఛి।
౩౩.కపిలేశ్వర-కపిల ముని ద్వార స్థాపిత మహాదేవ మధుబనీసఁ ౬ కిలోమీటర పశ్చిమమే అఛి।
౩౪.కుశేశ్వర- సమస్తీపురసఁ ఉత్తర-పూబ, లహేరియాసరాయసఁ 60 కిలోమీటర దక్షిణ-పూబ ఆ సహరసాసఁ ౨౫ కిలోమీటర పశ్చిమ ఈ ఏకటా ప్రసిద్ధ శివస్థాన అఛి। ఏతఏ చిడై-అభ్యారణ్య సేహో అఛి జతఏ ఉజ్జర ఆ కారీ గైబర, లాలసర, దిఘౌఛ, మైల, నకటా, గైరీ, గగన, సిల్లీ, అధానీ, హరిఅల, చాహా, కరన, రతబా చిడై సభ అనాయాసహి నవమ్బరసఁ మార్చ ధరి దేఖబామే ఆఏత ।
౩౫.సిమరదహ-థలవారా స్టేశన లగ శివసింహ ద్వారా బసాఓల శివసింహపుర గామ లగ ఈ శివమన్దిర అఛి।
౩౬.సోమనాథ- మధుబనీ జిలాక సౌరాఠ గామమే సభాగాఛీ లగ సోమదేవ మహాదేవ ఛథి।
౩౭.మదనేశ్వర- మధుబనీ జిలాక అంధరా ఠాఢీసఁ ౪ కిలోమీటర పూబ మదనేశ్వర శివ స్థాన అఛి।
౩౮.కున్దగ్రామ:హాజీపురసఁ బత్తీస కిలోమీటర ఉత్తర-పూర్వమే బసాధ-వైశాలీ ఆ లగమే వాసోకుణ్డ లగ గామ గఢ-టీలాసఁ ౨ కి.మీ. ఉత్తర-పూర్వ అఛి కున్దగ్రామ , జతఏ జైనక ౨౪మ తీర్థంకర మహావీరక జన్మ భేల ఛలన్హి। ఏతఏ బుద్ధక ఛాఉర, అభిషేక పుషకరణీ (రాజా అభిషేకసఁ పూర్వ ఏతఏ నహాఇత రహథి), అశోక స్తమ్భ ఆ సంసద-భవన (రాజా విశాలక గఢ) అఛి।
౩౯.చణ్డేశ్వర- ఝంఝారపురమే హరడీ గామ లగ చణ్డేశ్వర ఠాకుర ద్వారా స్థాపిత చణ్డేశ్వర శివస్థాన అఛి।
౪౦.బిదేశ్వర-మధుబనీ జిలామే లోహనారోడ స్టేశన లగ స్థిత శివధామక స్థాపనా మహారాజ మాధవసింహ కఏలన్హి। తాహి యుగక మిథిలాక్షరక అభిలేఖ సేహో ఏతఏ అఛి।
౪౧.శిలానాథ- జయనగర లగ కమలా ధారక కాతమే శిలానాథ మహాదేవ ఛథి।
౪౨.ఉగ్రనాథ-మధుబనీసఁ దక్షిణ పణ్డౌల స్టేశన లగ భవానీపుర గామమే ఉగనా మహాదేవక శివలింగ అఛి। విద్యాపతికేఁ ప్యాస లగలన్హి తఁ ఉగనారూపీ మహాదేవ జటాసఁ గంగాజల నికాలి జల పిఏలఖిన్హ। విద్యాపతిక హఠ కఏలా పర ఏహి స్థాన పర ఉగనా హునకా అపన అసల శివరూపక దర్శన దేలఖిన్హ।
౪౩.ఉచ్చైఠ ఛిన్నమస్తికా భగవతీ- కమతౌల స్టేశనసఁ ౧౬ కిలోమీటర పూర్వోత్తర ఉచ్చైఠమే కాలిదాస భగవతీక పూజా కరైత ఛలాహ। భగవతీక మౌలిక మూర్త్తి మస్తక విహీన అఛి।
౪౪.ఉగ్రతారా- మణ్డన మిశ్రక జన్మభూమి మహిషీమే మణ్డనక గోసాఉని ఉగ్రతారా ఛథి।
౪౫.భద్రకాలికా- మధుబనీ జిలాక కోఇలఖ గామమే భద్రకాలికా మందిర అఛి।
౪౬.చాముణ్డా- ముజఫ్ఫరపుర జిలామే కటరాగఢ లగ లక్ష్మణా వా లఖనదేఇ ధార లగ దుర్గా ద్వారా చణ్డ-ముణ్డక వధ కఏల గేల। ఓహి స్థాన పర ఈ మన్దిర అఛి।
౪౭.పరసా సూర్య మన్దిర- ఝంఝారపురమే సగ్రామసఁ పాఁచ కిలోమీటర పూర్వ పరసా గామమే సాఢే చారి ఫీటక భవ్య సూర్య మూర్త్తి భేటల అఛి।
౪౮.బిసఫీ- మధుబనీ జిలాక బేనీపట్టీ థానామే కమతౌల రేలవే స్టేశనసఁ ౬ కిలోమీటర పూబ ఆ కపిలేశ్వర స్థానసఁ ౪ కిలోమీటర పశ్చిమ బిసఫీ గామ అఛి। విద్యాపతిక జన్మ-స్థాన ఈ గామ అఛి। ఏతఏ విద్యాపతిక స్మారక సేహో అఛి।
౪౯.మందార పర్వత-బాంకా స్థిత స్థలమే మిథిలాక్షరక గుప్తవంశీయ ౭మ్ శతాబ్దీక అభిలేఖ అఛి। సముద్ర మంథనక హేతు మందారక ప్రయోగ భేల ఛల। నికటమే బౌంసీమే జైనక బారహమ తీర్థంకర వాసుపూజ్య నాథక దూటా మూర్త్తి అఛి, పైఘ మూర్తి లాల పాథరక అఛి తఁ దోసర కాఁసాక జకర సోఝాఁ దూటా పదచిన్హ అఛి। జైనక బారహమ తీర్థంకర వాసుపూజ్య నాథక జన్మ చమ్పానగరమే ఆ నిర్వాణ ఏతహి భేల ఛలన్హి।
౫౦.విక్రమశిలా-భాగలపురమే స్థిత ప్రాచీన విశ్వవిద్యాలయ। భాగలపుర జిలాక అంతీచక గామమే రాజా ధర్మపాలక బనాఓల బుద్ధ విశ్వవిద్యాలయ అఛి। ౧౦౮ వ్యాఖ్యాతా లేల రహబాక స్థాన ఆ బాహరసఁ పఢఏ బలా లేల సేహో స్థాన ఏతఏ నిర్మిత అఛి
౫౧. మిథిలాక బీస టా సిద్ధ పీఠ- ౧.గిరిజాస్థాన(ఫులహర, మధుబనీ), ౨.దుర్గాస్థాన(ఉచైఠ, మధుబనీ), ౩.రహేశ్వరీ (దోఖర, మధుబనీ), ౪.భువనేశ్వరీస్థాన(భగవతీపుర, మధుబనీ), ౫.భద్రకాలికా(కోఇలఖ, మధుబనీ), ౬.చముణ్డా స్థాన(పచాహీ, మధుబనీ), ౭.సోనామాఇ(జనకపుర, నేపాల), ౮.యోగనిద్రా(జనకపుర, నేపాల), ౯.కాలికా స్థాన (జనకపుర స్థాన), ౧౦.రాజేశ్వరీ దేవీ(జనకపుర, నేపాల), ౧౧.ఛినమస్తా దేవీ(ఉజాన, మధుబనీ), ౧౨.బనదుర్గా(ఖరరఖ, మధుబనీ), ౧౩.సిధేశ్వరీ దేవీ(సరిసవ, మధుబనీ), ౧౪.దేవీ-స్థాన (అంధరా ఠాఢీ, మధుబనీ),౧౫.కంకాలీ దేవీ (భారత నేపాల సీమా ఆ రామబాగ ప్లేస, దరభంగా), ౧౬.ఉగ్రతారా (మహిషీ, సహరసా), ౧౭.కాత్యానీ దేవీ(బదలాఘాట, సహరసా), ౧౮.పురన దేవీ(పూర్ణియాఁ), ౧౯.కాలీ స్థాన (దరభంగా), ౨౦.జైమంగలాస్థాన(ముంగేర), ౫౨. జనకపుర పరిక్రమాక ౧౫ స్థల ఆ ఓతుక్కా ముఖ్య దేవతా ౧. హనుమాననగర- హనుమానజీ, ౨.కల్యాణేశ్వర- శివలింగ, ౩.గిరిజా-స్థాన- శక్తి, ౪.మటిహానీ- విష్ణు మన్దిర, ౫.జాలేశ్వర- శివలింగ, ౬.మనాఈ- మాణ్డవ ఋషి, ౭. శ్రువ కుణ్డ- ధ్రువ మన్దిర, ౮.కంచన వన- కోనో మన్దిర నఞి మాత్ర మనోరమ దృశ్య, ౯.పర్వత- పాఁచ టా పర్వత, ౧౦.ధనుషా- శివధనుషక టుకడీ, ౧౧.సతోఖడీ- సప్తర్షిక సాత టా కుణ్డ, ౧౨.హరుషాహా- విమలాగంగా, ౧౩. కరుణా- కోనో మన్దిర నహి మాత్ర మనోరమ దృశ్య, ౧౪. బిసౌల- విశ్వామిత్ర మన్దిర, ౧౫.జనకపుర।“మిథిలాయదయశ్చ మధ్యంతే రిపవో ఇతి మిథిలా నగరీ” - మిథిలా జతఏ శత్రుకేఁ మథల జాఇత అఛి- పాణినీక వివరణ ।
౫౩. చైనపుర సహరసా- మిథిలాక ఏకమాత్ర నీలకంఠ మన్దిర, సంగమే ఆదికాలీన భవ్య కాలీ-మన్దిర సేహో ఏహి గామమే అఛి। మహాశివరాత్రి ఆ కాలీపూజా బడ ధూమధామసఁ చైనపురమే హోఇత అఛి।
౫౪.ధరహరా, బనమనఖీ, పూర్ణియాఁమే నరసింహ అవతారక స్థాన అఛి, ఏకటా ఖోహ జేకాఁ పైఘ పాయా అఛి జాహిమే జే కిఛు ఫేకబైక తఁ బడీ కాల ధరి గోం-గోఁ అబాజ హోఇత రహత। ఈ స్థాన ఆబ నరసింహ భగవానక మూర్తి ఆ మన్దిరక కారణసఁ బేశ వికసిత భఏ గేల అఛి।
౫౫.నేఊరీ: దరభంగాక బిరౌల ప్రఖణ్డసఁ ౧౩.కిలోమీటర పశ్చిమమే ఏకటా గఢ అఛి జే లోరికక మానల జాఇత అఛి।
౫౬.దరభంగా కైథోలిక చర్చ: ౧౮౯౧మే స్థాపిత ఈ చర్చ ౧౮౯౭ కేర భూకమ్పమే క్షతిగ్రస్త భఏ గేల। ఏకరా హోలీ రోజేరీ చర్చ సేహో కహల జాఇత అఛి।
౫౭.సేంట ఫాంసిస ఓసిసీ చర్చ ముజఫ్ఫరపురమే అఛి।
౫౮.భిఖా సలామీ మజార: గంగాసాగర పోఖరి దరభంగాక మహారపర ఈ మజార అఛి।
౫౯.దరభంగా టావర మస్జిద ఇస్లామ మతావలమ్బీక ఏకటా భవ్య మస్జిద ఆ ధార్మిక స్థల అఛి।
౬౦. మకదూమ బాబాక మజార:లలిత నారాయణ మిథిలా విశ్వవవిద్యాలయ ఆ కామేశ్వర సింహ సంస్కృత విశ్వవిద్యాలయ దరభంగాక బీచ స్థిత ఈ మజార హిన్దూ ఆ ముస్లిమ మతావలమ్బీక ఏకటా పావన స్థాన అఛి।
౬౧.చమ్పానగర:భాగలపురక పశ్చిమమే, ఆబ నగరసఁ సటి గేల అఛి। ఈ జైన లోకనిక ఏకటా పవిత్రస్థల అఛి, ఏతఏ మహావీర తీనటా బస్సావాస కఏనే రహథి। దూ టా జైన మన్దిర ఏతఏ అఛి, జే జైనక బారహమ తీర్థంకర వాసుపూజ్య నాథకేఁ సమర్పిత అఛి।
౬౨.బసైటీ అభిలేఖ- పూణియాఁమే శ్రీనగర లగ మిథిలాక్షరక ఈ అభిలేఖ మిథిలాక పహిల మహిలా శాసక రానీ ఇద్రావతీక రాజ్యకాలక వర్ణన కరైత అఛి। ఏకర ఆధార పర మదనేశ్వర మిశ్ర ’ఏక ఛలీహ మహారానీ’ ఉపన్యాస సేహో లిఖనే ఛథి।
బాఇసీ-బసైటీ, అరరియా మిథిలాక్షర శిలాలేఖ- రానీ ఇన్ద్రావతీ (౧౭౮౪-౧౮౦౨) జే ఫూడ-ఫౖర-వర్క ఆ అన్య కల్యాణకారీ కార్యక ప్రారమ్భ కఏలన్హి కేర మిథిలాక్షర అభిలేఖ ఏతఏ ఏకటా మన్దిరక ఊపరమే తామ్ర-పత్రపర కీలిత అఛి జే నిమ్న ప్రకారసఁ అఛి:-
బసైటీ (అరరియా) బిహార, శివ మన్దిరక మిథిలాక్షర శిలాలేఖక దేవనాగరీ రూపాన్తరణ।
వంశే సభా సమానే సురగన బిదితే భూ సూరస్యావతిర్నా।
రాజాభూతకృష్ణదేవోనృపతి సమరసింహా మిధస్యాత్మజాతః॥
యస్మిన్ రాజ్యాభిషేకం ఫలయితు మివతద్భక్తితుష్టోమహేశః।
కైలాశాద్ భూగతేద్యోప్యధిన సతితరా వైద్యనాథేన నామ్నాః॥
తస్య తనుజః సుకృతినృపవరౌ విశ్వనాథ రాజా భూత।
విరనారాయణ రాజస్తస్యాప్యాసీద్ సుతస్య॥
నరనారాయణ రాజో నరపతి కుల మౌలి భూషణమ్ పునః।
అర్థినకల్పద్రూమదూవ సురగన వంసావతంసోత్భూత॥౨॥
తస్మాది వైరికుల సూదన రామచన్ద్ర నారాయణో నరపతిస్తనయో వభూక।
సంమోదితా దశ దిశో నిజ కీర్తి చన్ద్ర జ్యోతిస్నేహాభిరార్థ నివహః సురివతశ్చయేణ॥౩।।
యద్దానవారి పరివర్ద్ధిత వారి రాశి సక్తాన్త కీర్తి విమలేన్దు మరిచికాభిః।
ప్రోద్యోతితా దశదిశః సతనుజ ఇన్ద్రనారాయణోస్య కులభూషణ రాజరాజః॥౪॥
తేనచ సత్కుల జాతా తనయా మనబోధ శఝణిః కృతినః।
పరిణీతా బన్ధు యత్నైస్త్రిలోచననాద్రి పుత్రీవ॥౫॥
యస్యా ప్రతాపతరణావుదితేఽపిచితే
చిన్తారజవిన్ద వనమాలభతే వికాసమ
సౌహృదయ హృదయ మకరన్ద చ ఉద్యేన
తత్రైవ యద్ గుణగణా మధుపన్తి యోగాత్॥౬॥
యజ్ఞేవర్దేవ గణో ద్విజాతి నివహః సస్తాయనత్యాదరైః।
దర్దానైపూర్ణః మనోరథోఽర్థపరన సన్తితినిః సజ్జనా॥౭॥
గర్జ్జద వైరి మదాన్ధవారణ చపశ్చఞ్చఃపేతాపాంకురౌ।
ర్వస్యాః సర్వదృశేకృతాగుణ చమేర్మస్యాశ్చ భూమీతనే॥౮॥
శ్రీ శ్రీ ఇన్దుమతి సతీమతిమతీ దేవీ మహారాజ్ఞికా
జాతా మైథిల మాణ్డరాఽమిఛకులాత్ మోధోసరీ జానయాః।
దానై కల్పలతా మధః కృతవతీ శ్రీ విష్ణు సేవా పరా
పాతివ్రత్య పరాయణాచ సతతం గంగేర సమ్పారణీ॥౯॥
శాకేన్దు నవచన్ద్ర శైలధరణీ సంలక్షిత ఫాల్గునే
మాసి శ్రేష్ఠతరే సితాహని శితేపక్షే ద్వితీయాయాం తిథౌ।
భూదేవైర్వర వైదికేర్మ్మఠమయం నిర్భారయ సచ్చినిమిః
తత్రే సేన్దుమతి సురస్య విధిత్ర ప్రాణ ప్రతిష్ఠావ్యధాత్॥౧౦॥
సోదరపుర సమ్భవ రాజానుకమ్పాపజివనికృతినః।
శ్రీ శుభనాయస్య కృతిర్మిదం విజ్ఞేక్షం సన్రన్తతామ్॥౧౧॥









































































.jpg)

.jpg)
.jpg)


.jpg)




.jpg)
.jpg)
.jpg)





















































































































