.. అన్నపూర్ణోపనిషత్ ..
సర్వాపహ్నవసంసిద్ధబ్రహ్మమాత్రతయోజ్జ్వలమ్ .
త్రైపదం శ్రీరామతత్త్వం స్వమాత్రమితి భావయే ..
౐ భద్రం కర్ణేభిః శృణుయామ దేవాః .. భద్రం పశ్యేమాక్షభిర్యజత్రాః ..
స్థిరైరఙ్గైస్తుష్టువాఁసస్తనూభిః .. వ్యశేమ దేవహితం యదాయుః ..
స్వస్తి న ఇన్ద్రో వృద్ధశ్రవాః .. స్వస్తి నః పూషా విశ్వవేదాః ..
స్వస్తి నస్తార్క్ష్యో అరిష్టనేమిః .. స్వస్తి నో బృహస్పతిర్దధాతు ..
౐ శాన్తిః శాన్తిః శాన్తిః ..
హరిః ౐ నిదాఘో నామ యోగీన్ద్ర ఋభుం బ్రహ్మవిదాం వరమ్ .
ప్రణమ్య దణ్డవద్భూమావుత్థాయ స పునర్మునిః .. ౧..
ఆత్మతత్త్వమనుబ్రూహీత్యేవం పప్రచ్ఛ సాదరమ్ .
కయోపాసనయా బ్రహ్మన్నీదృశం ప్రాప్తవానసి .. ౨..
తాం మే బ్రూహి మహావిద్యాం మోక్షసామ్రాజ్యదాయినీమ్ .
నిదాఘ త్వం కృతార్థోఽసి శృణు విద్యాం సనాతనీమ్ .. ౩..
యస్యా విజ్ఞానమాత్రేణ జీవన్ముక్తో భవిష్యసి .
మూలశృఙ్గాటమధ్యస్థా బిన్దునాదకలాశ్రయా .. ౪..
నిత్యానన్దా నిరాధారా విఖ్యాతా విలసత్కచా .
విష్టపేశీ మహాలక్ష్మీః కామస్తారో నతిస్తథా .. ౫..
భగవత్యన్నపూర్ణేతి మమాభిలషితం తతః .
అన్నం దేహి తతః స్వాహా మన్త్రసారేతి విశ్రుతా .. ౬..
సప్తవింశతి వర్ణాత్మా యోగినీగణసేవితా .. ౭..
ఐం హ్రీం సౌం శ్రీం క్లీమోన్నమో భగవత్యన్నపూర్ణే
మమాభిలషితమన్నం దేహి స్వాహా .
ఇతి పిత్రోపదిష్టోఽస్మి తదాదినియమః స్థితః .
కృతవాన్స్వాశ్రమాచారో మన్త్రానుష్ఠానమన్వహమ్ .. ౮..
ఏవం గతే బహుదినే ప్రాదురాసీన్మమాగ్రతః .
అన్నపూర్ణా విశాలాక్షీ స్మయమానముఖామ్బుజా .. ౯..
తాం దృష్ట్వా దణ్డవద్భూమౌ నత్వా ప్రాఞ్జలిరాస్థితః .
అహో వత్స కృతార్థోఽసి వరం వరయ మా చిరమ్ .. ౧౦..
ఏవముక్తో విశాలాక్ష్యా మయోక్తం మునిపుఙ్గవ .
ఆత్మతత్త్వం మనసి మే ప్రాదుర్భవతు పార్వతి .. ౧౧..
తథైవాస్థితి మాముక్త్వా తత్రైవాన్తరధీయత .
తదా మే మతిరుత్పన్నా జగద్వైచిత్ర్యదర్శనాత్ .. ౧౨..
భ్రమః పఞ్చవిధో భాతి తదేవేహ సముచ్యతే .
జీవేశ్వరౌ భిన్నరూపావితి ప్రాథమికో భ్రమః .. ౧౨..
ఆత్మనిష్ఠం కర్తృగుణం వాస్తవం వా ద్వితీయకః .
శరీరత్రయసంయుక్తజీవః సఙ్గీ తృతీయకః .. ౧౩..
జగత్కారణరూపస్య వికారిత్వం చతుర్థకః .
కారణాద్భిన్నజగతః సత్యత్వం పఞ్చమో భ్రమః .
పఞ్చభ్రమనివృత్తిశ్చ తదా స్ఫురతి చేతసి .. ౧౫..
బిమ్బప్రతిబిమ్బదర్శనేన భేదభ్రమో నివృత్తః .
స్ఫటికలోహితదర్శనేన పారమార్థికకర్తృత్వభ్రమో నివృత్తః .
ఘటమఠాకాశదర్శనేన సఙ్గీతిభ్రమో నివృత్తః .
రజ్జుసర్పదర్శనేన కారణాద్భిన్నజగతః సత్యత్వభ్రమో నివృత్తః .
కనకరుచకదర్శనేన వికారిత్వభ్రమో నివృత్తః .
తదాప్రభృతి మచ్చిత్తం బ్రహ్మాకారమభూత్స్వయమ్ .
నిదాఘ త్వమపీత్థం హి తత్త్వజ్ఞానమవాప్నుహి .. ౧౬..
నిదాఘః ప్రణతో భూత్వా ఋభుం పప్రచ్ఛ సాదరమ్ .
బ్రూహి మే శ్రద్దధానాయ బ్రహ్మవిద్యామనుత్తమామ్ .. ౧౭..
తథేత్యాహ ఋభుః ప్రీతస్తత్త్వజ్ఞాం వదామి తే .
మహాకర్తా మహాభోక్తా మహాత్యాగీ భవానఘ .
స్వస్వరూపానుసన్ధానమేవం కృత్వా సుఖీ భవ .. ౧౮..
నిత్యోదితం విమలమాద్యమనతరూపం
     బ్రహ్మాస్మి నేతరకలాకలనం హి కించిత్ .
ఇత్యేవ భావయ నిరఞ్జనతాముపేతో
     నిర్వాణమేహి సకలామలశాన్తవృత్తిః .. ౧౯..
యదిదం దృశ్యతే కించిత్తత్తన్నాస్తీతి భావయ .
యథా గన్ధర్వనగరం యథా వారి మరుస్థలే .. ౨౦..
యత్తు నో దృశ్యతే కించిద్యన్ను కించిదివ స్థితమ్ .
మనఃషష్ఠేన్ద్రియాతీతం తన్మయో భవ వై మునే .. ౨౧..
అవినాశి చిదాకాశం సర్వాత్మకమఖణ్డితమ్ .
నీరన్ధ్రం భూరివాశేషం తదస్మీతి విభావయ .. ౨౨..
యదా సంక్షీయతే చిత్తమభావాత్యన్తభావనాత్ .
చిత్సామాన్యస్వరూపస్య సత్తాసామాన్యతా తదా .. ౨౩..
నూనం చైత్యాంశరహితా చిద్యదాత్మని లీయతే .
అసద్రూపవదత్యచ్ఛా సత్తాసామాన్యతా తదా .. ౨౪..
దృష్టిరేషా హి పరమా సదేహాదేహయోః సమా .
ముక్తయోః సంభవత్యేవ తుర్యాతీతపదాభిధా .. ౨౫..
వ్యుత్థితస్య భవత్యేషా సమాధిస్థస్య చానఘ .
జ్ఞస్య కేవలమజ్ఞస్య న భవత్యేవ బోధజా .
అనానన్దసమానన్దముగ్ధముగ్ధముఖద్యుతిః .. ౨౬..
చిరకాలపరిక్షీణమననాదిపరిభ్రమః .
పదమాసాద్యతే పుణ్యం ప్రజ్ఞయైవైకయా తథా .. ౨౭..
ఇమం గుణసమాహారమనాత్మత్వేన పశ్యతః .
అన్తఃశీతలయా యాసౌ సమాధిరితి కథ్యతే .. ౨౮..
అవాసనం స్థిరం ప్రోక్తం మనోధ్యానం తదేవ చ .
తదేవ కేవలీభానం శాన్తతైవ చ తత్సదా .. ౨౯..
తనువాసనమత్యుచ్చైః పదాయోద్యతముచ్యతే .
అవాసగం మనోఽకర్తృపదం తస్మాదవాప్యతే .. ౩౦..
ఘనవాసనమేతత్తు చేతఃకర్తృత్వభావనమ్ .
సర్వదుఃఖప్రదం తస్మాద్వాసనాం తనుతాం నయేత్ .. ౩౧..
చేతసా సంపరిత్యజ్య సర్వభావాత్మభావనామ్ .
సర్వమాకాశతామేతి నిత్యమన్తర్ముఖస్థితేః .. ౩౨..
యథా విపణగా లోకా విహరన్తోఽప్యసత్సమాః .
అసంబన్ధాత్తథా జ్ఞస్య గ్రామోఽపి విపినోపమః .. ౩౩..
అన్తర్ముఖతయా నిత్యం సుప్తో బుద్ధో వ్రజన్పఠన్ .
పురం జనపదం గ్రామమరణ్యమివ పశ్యతి .. ౩౪..
అన్తఃశీతలతాయాం తు లబ్ధాయాం శీతలం జగత్ .
అన్తస్తృష్ణోపతప్తానాం దావదాహమయం జగత్ .. ౩౫..
భవత్యఖిలజన్తూనాం యదన్తస్తద్బహిః స్థితమ్ .. ౩౬..
యస్త్వాత్మరతిరేవాన్తః కుర్వన్కర్మేన్ద్రియైః క్రియాః .
న వశో హర్షశోకాభ్యాం స సమాహిత ఉచ్యతే .. ౩౭..
ఆత్మవత్సర్వభూతాని పరద్రవ్యాణి లోష్ఠవత్ .
స్వభావాదేవ న భయాద్యః పశ్యతి స పశ్యతి .. ౩౮..
అద్యైవ మృతిరాయాతు కల్పాన్తనిచయేన వా .
నాసౌ కలఙ్కమాప్నోతి హేమ పఙ్కగతం యథా .. ౩౯..
కోఽహం కథమిదం కిం వా కథం మరణజన్మనీ .
విచారయాన్తరే వేత్థం మహత్తత్ఫలమేష్యసి .. ౪౦..
విచారేణ పరిజ్ఞాతస్వభావస్య సతస్తవ .
మనః స్వరూపముత్సృజ్య శమమేష్యతి విజ్వరమ్ .. ౪౧..
విజ్వరత్వం గతం చేతస్తవ సంసారవృత్తిషు .
న నిమజ్జతి తద్బ్రహ్మన్గోష్పదేష్వివ వారణః .. ౪౨..
కృపణం తు మనో బ్రహ్మన్గోష్పదేఽపి నిమజ్జతి .
కార్యే గోష్పదతోయేఽపి విశీర్ణో మశకో యథా .. ౪౩..
యావద్యావన్మునిశ్రేష్ఠ స్వయం సంతజ్యతేఽఖిలమ్ .
తావత్తావత్పరాలోకః పరమాత్మైవ శిష్యతే .. ౪౪..
యావత్సర్వం న సంత్యక్తం తావదాత్మా న లభ్యతే .
సర్వవస్తుపరిత్యాగే శేష ఆత్మేతి కథ్యతే .. ౪౫..
ఆత్మావలోకనార్థం తు తస్మాత్సర్వం పరిత్యజేత్ .
సర్వం సంత్యజ్య దూరేణ యచ్ఛిష్టం తన్మయో భవ .. ౪౬..
సర్వం కించిదిదం దృశ్యం దృశ్యతే యజ్జగద్గతమ్ .
చిన్నిష్పన్దాంశమాత్రం తన్నాన్యత్కించన శాశ్వతమ్ .. ౪౭..
సమాహితా నిత్యతృప్తా యథాభూతార్థదర్శినీ .
బ్రహ్మన్సమాధిశబ్దేన పరా ప్రజ్ఞోచ్యతే బుధైః .. ౪౮..
అక్షుబ్ధా నిరహంకారా ద్వన్ద్వేష్వననుపాతినీ .
ప్రోక్తా సమాధిశబ్దేన మేరోః స్థిరతరా స్థితిః .. ౪౯..
నిశ్చితా విగతాభీష్టా హేయోపదేయవర్జితా .
బ్రహ్మన్సమాధిశబ్దేన పరిపూర్ణా మనోగతిః .. ౫౦..
కేవలం చిత్ప్రకాశాంశకల్పితా స్థిరతాం గతా .
తుర్యా సా ప్రాప్యతే దృష్టిర్మహద్భిర్వేదవిత్తమైః .. ౫౧..
అదూరగతసాదృశ్యా సుషుప్తస్యోపలక్ష్యతే .
మనోహంకారవిలయే సర్వభావాన్తరస్థితా .. ౫౨..
సముదేతి పరానన్దా యా తనుః పారమేశ్వరీ .
మనసైవ మనశ్ఛిత్త్వా సా స్వయం లభ్యతే గతిః .. ౫౩..
తదను విషయవాసనావినాశ- 
     స్తదను శుభః పరమః స్ఫుటప్రకాశః .
తదను చ సమతావశాత్స్వరూపే
     పరిణమనం మహతామచిన్త్యరూపమ్ .. ౫౪..
అఖిలమిదమనన్తమనన్తమాత్మతత్త్వం
     దృఢపరిణామిని చేతసి స్థితోఽన్తః .
బహిరుపశమితే చరాచరాత్మా
     స్వయమనుభూయత ఏవ దేవదేవః .. ౫౫..
అసక్తం నిర్మలం చిత్తం యుక్తం సంసార్యవిస్ఫుటమ్ .
సక్తం తు దీర్ఘతపసా ముక్తమప్యతిబద్ధవత్ .. ౫౬..
అన్తఃసంసక్తినిర్ముక్తో జీవో మధురవృత్తిమాన్ .
బహిః కుర్వన్నకుర్వన్వా కర్తా భోక్తా న హి క్వచిత్ .. ౫౭..
ఇతి ప్రథమోఽధ్యాయః .. ౧..
నిదాఘ ఉవాచ ..
సఙ్గః కీదృశ ఇత్యుక్తః కశ్చ బన్ధాయ దేహినామ్ .
కశ్చ మోక్షాయ కథితః కథం త్వేష చికిత్స్యతే .. ౧..
దేహదేహివిభాగైకపరిత్యాగేన భావనా .
దేహమాత్రే హి విశ్వాసః సఙ్గో బన్ధాయ కథ్యతే .. ౨..
సర్వమాత్మేదమత్రాహం కిం వాఞ్ఛామి త్యజామి కిమ్ .
ఇత్యసఙ్గస్థితిం విద్ధి జీవన్ముక్తతనుస్థితామ్ .. ౩..
నాహమస్మి న చాన్యోస్తి న చాయం న చ నేతరః .
సోఽసఙ్గ ఇతి సంప్రోక్తో బ్రహ్మాస్మీత్యేవ సర్వదా .. ౪..
నాభినన్దతి నైష్కర్మ్యం న కర్మస్వనుషజ్జతే .
సుసమో యః పరిత్యాగీ సోఽసంసక్త ఇతి స్మృతః .. ౫..
సర్వకర్మఫలాదీనాం మనసైవ న కర్మణా .
నిపుణో యః పరిత్యాగీ సోఽసంసక్త ఇతి స్మృతః .. ౬..
అసంకల్పేన సకలాశ్చేష్టా నానా విజృంభితాః .
చికిత్సితా భవన్తీహ శ్రేయః సంపాదయన్తి హి .. ౭..
న సక్తమిహ చేష్టాసు న చిన్తాసు న వస్తుషు .
న గమాగమచేష్టాసు న కాలకలనాసు చ .. ౮..
కేవలం చితి విశ్రమ్య కించిచ్చైత్యావలంబ్యపి .
సర్వత్ర నీరసమిహ తిష్ఠత్యాత్మరసం మనః .. ౯..
వ్యవహారమిదం సర్వం మా కరోతు కరోతు వా .
అకుర్వన్వాపి కుర్వన్వా జీవః స్వాత్మరతిక్రియః .. ౧౦..
అథవా తమపి త్యక్త్వా చైత్యాంశం శాన్తచిద్ఘనః .
జీవస్తిష్ఠతి సంశాన్తో జ్వలన్మణిరివాత్మని .. ౧౧..
చిత్తే చైత్యదశాహీనే యా స్థితిః క్షీణచేతసామ్ .
సోచ్యతే శాన్తకలనా జాగ్రత్యేవ సుషుప్తతా .. ౧౨..
ఏషా నిదాఘ సౌషుప్తస్థితిరభ్యాసయోగతః .
ప్రౌఢా సతీ తురీయేతి కథితా తత్త్వకోవిదైః .. ౧౩..
అస్యాం తురీయావస్థాయాం స్థితిం ప్రాప్యావినాశినీమ్ .
ఆనన్దైకాన్తశీలత్వాదనానన్దపదం గతః .. ౧౪..
అనానన్దమహానన్దకాలాతీతస్తతోఽపి హి .
ముక్త ఇత్యుచ్యతే యోగీ తుర్యాతీతపదం గతః .. ౧౫..
పరిగలితసమస్తజన్మపాశః
     సకలవిలీనతమోమయాభిమానః .
పరమరసమయీం పరాత్మసత్తాం
     జలగతసైన్ధవఖణ్డవన్మహాత్మా .. ౧౬..
జడాజడదృశోర్మధ్యే యత్తత్త్వం పారమార్థికమ్ .
అనుభూతిమయం తస్మాత్సారం బ్రహ్మేతి కథ్యతే .. ౧౭..
దృశ్యసంవలితో బన్ధస్తన్ముక్తౌ ముక్తిరుచ్యతే .
ద్రవ్యదర్శనసంబన్ధే యానుభూతిరనామయా .. ౧౮..
తామవష్టభ్య తిష్ఠ త్వం సౌషుప్తీం భజతే స్థితిమ్ .
సైవ తుర్యత్వమాప్నోతి తస్యాం దృష్టిం స్థిరాం కురు .. ౧౯..
ఆత్మా స్థూలో న చైవాణుర్న ప్రత్యక్షో న చేతరః .
న చేతనో న చ జడో న చైవాసన్న సన్మయః .. ౨౦..
నాహం నాన్యో న చైవైకో న చానేకోఽద్వయోఽవ్యయః .
యదీదం దృశ్యతాం ప్రాప్తం మనః సర్వేన్ద్రియాస్పదమ్ .. ౨౧..
దృశ్యదర్శనసంబన్ధే యత్సుఖం పారమార్థికమ్ .
తదతీతం పదం యస్మాత్తన్న కించిదివైవ తత్ .. ౨౨..
న మోక్షో నభసః పృష్ఠే న పాతాలే న భూతలే .
సర్వాశాసంక్షయే చేతఃక్షయో మోక్ష ఇతీష్యతే .. ౨౩..
మోక్షో మేఽస్త్వితి చిన్తాన్తర్జాతా చేదుత్థితం మనః .
మననోత్థే మనస్యైష బన్ధః సాంసారికో దృఢః .. ౨౪..
ఆత్మన్యతీతే సర్వస్మాత్సర్వరూపేఽథ వా తతే .
కో బన్ధః కశ్చ వా మోక్షో నిర్మూలం మననం కురు .. ౨౫..
అధ్యాత్మరతిరాశాన్తః పూర్ణపావనమానసః .
ప్రాప్తానుత్తమవిశ్రాన్తిర్న కించిదిహ వాఞ్ఛతి .. ౨౬..
సర్వాధిష్ఠానసన్మాత్రే నిర్వికల్పే చిదాత్మని .
యో జీవతి గతస్నేహః స జీవన్ముక్త ఉచ్యతే .. ౨౭..
నాపేక్షతే భవిష్యచ్చ వర్తమానే న తిష్ఠతి .
న సంస్మరత్యతీతం చ సర్వమేవ కరోతి చ .. ౨౮..
అనుబన్ధపరే జన్తావసంసర్గమనాః సదా .
భక్తే భక్తసమాచరః శఠే శఠ ఇవ స్థితః .. ౨౯..
బాలో బాలేషు వృద్ధేషు వృద్ధో ధీరేషు ధైర్యవాన్ .
యువా యౌవనవృత్తేషు దుఃఖితేషు సుదుఃఖధీః .. ౩౦..
ధీరధీరుదితానన్దః పేశలః పుణ్యకీర్తనః .
ప్రాజ్ఞః ప్రసన్నమధురో దైన్యాదపగతాశయః .. ౩౧..
అభ్యాసేన పరిస్పన్దే ప్రాణానాం క్షయమాగతే .
మనః ప్రశమమాయాతి నిర్వాణమవశిష్యతే .. ౩౨..
యతో వాచో నివర్తన్తే వికల్పకలనాన్వితాః .
వికల్పసంక్షయాజ్జన్తోః పదం తదవశిష్యతే .. ౩౩..
అనాద్యన్తావభాసాత్మా పరమాత్మైవ విద్యతే .
ఇత్యేతన్నిశ్చయం స్ఫారం సమ్యగ్జ్ఞానం విదుర్బుధాః .. ౩౪..
యథాభూతార్థదర్శిత్వమేతావద్భువనత్రయే .
యదాత్మైవ జగత్సర్వమితి నిశ్చిత్య పూర్ణతా .. ౩౫..
సర్వమాత్మైవ కౌ దృష్టౌ భావాభావౌ క్వ వా స్థితౌ .
క్వ బన్ధమోక్షకలనే బ్రహ్మైవేదం విజృమ్భతే .. ౩౬..
సర్వమేకం పరం వ్యోమ కో మోక్షః కస్య బన్ధతా .
బ్రహ్మేదం బృంహితాకారం బృహద్బృహదవస్థితమ్ .. ౩౭..
దూరాదస్తమితద్విత్వం భవాత్మైవ త్వమాత్మనా .
సమ్యగాలోకితే రూపే కాష్ఠపాషాణవాససామ్ .. ౩౮..
మనాగపి న భేదోఽస్తి క్వాసి సంకల్పనోన్ముఖః .
ఆదావన్తే చ సంశాన్తస్వరూపమవినాశి యత్ .. ౩౯..
వస్తూనామాత్మనశ్చైతత్తన్మయో భవ సర్వదా .
ద్వైతాద్వైతసముద్భేదైర్జరామరణవిభ్రమైః .. ౪౦..
స్ఫురత్యాత్మభిరాత్మైవ చిత్తైరబ్ధీవ వీచిభిః .
ఆపత్కరఞ్జపరశుం పరాయా నిర్వృతేః పదమ్ .. ౪౧..
శుద్ధమాత్మానమాలిఙ్గ్య నిత్యమన్తస్థయా ధియా .
యః స్థితస్తం క ఆత్మేహ భోగో బాధయితుం క్షమః .. ౪౨..
కృతస్ఫారవిచారస్య మనోభోగాదయోఽరయః .
మనాగపి న భిన్దన్తి శైలం మన్దానిలా ఇవ .. ౪౩..
నానాత్వమస్తి కలనాసు న వస్తుతోఽన్త- 
     ర్నానావిధాసు సరసీవ జలాదివాన్యత్ .
ఇత్యేకనిశ్చయమయః పురుషో విముక్త
     ఇత్యుచ్యతే సమవలోకితసమ్యగర్థః .. ౪౪..
ఇతి ద్వితీయోఽధ్యాయః .. ౨..
విదేహముక్తేః కిం రూపం తద్వాన్కో వా మహామునిః .
కం యోగం సముపస్థాయ ప్రాప్తవాన్పరమం పదమ్ .. ౧..
సుమేరోర్వసుధాపీఠే మాణ్డవ్యో నామ వై మునిః .
కౌణ్డిన్యాత్తత్త్వమాస్థాయ జీవన్ముక్తో భవత్యసౌ .. ౨..
జీవన్ముక్తిదశాం ప్రాప్య కదాచిద్బ్రహ్మవిత్తమః .
సర్వేన్ద్రియాణి సంహర్తుం మనశ్చక్రే మహామునిః .. ౩..
బద్ధపద్మాసనస్తిష్ఠన్నర్ధోన్మీలితలోచనః .
బాహ్యానాభ్యాన్తరాంశ్చైవ స్పర్శాన్పరిహరఞ్ఛనైః .. ౪..
తతః స్వమనసః స్థైర్యం మనసా విగతైనసా .
అహో ను చఞ్చలమిదం ప్రత్యాహృతమపి స్ఫుటమ్ .. ౫..
పటాద్ఘటముపాయాతి ఘటాచ్ఛకటముత్కటమ్ .
చిత్తమర్థేషు చరతి పాదపేష్వివ మర్కటః .. ౬..
పఞ్చ ద్వారాణి మనసా చక్షురాదీన్యమూన్యలమ్ .
బుద్ధీన్ద్రియాభిధానాని తాన్యేవాలోకయామ్యహమ్ .. ౭..
హన్తేన్ద్రియగణా యూయం త్యజతాకులతాం శనైః .
చిదాత్మా భగవాన్సర్వసాక్షిత్వేన స్థితోఽస్మ్యహమ్ .. ౮..
తేనాత్మనా బహుజ్ఞేన నిర్జ్ఞాతాశ్చక్షురాదయః .
పరినిర్వామి శాన్తోఽస్మి దిష్ట్యాస్మి విగతజ్వరః .. ౯..
స్వాత్మన్యేవావతిష్ఠేఽహం తుర్యరూపపదేఽనిశమ్ .
అన్తరేవ శశామాస్య క్రమేణ ప్రాణసన్తతిః .. ౧౦..
జ్వాలాజాలపరిస్పన్దో దగ్ధేన్ధన ఇవానలః .
తదితోఽస్తం గత ఇవ హ్యస్తం గత ఇవోదితః .. ౧౧..
సమః సమరసాభాసస్తిష్ఠామి స్వచ్ఛతాం గతః .
ప్రబుద్ధోఽపి సుషుప్తిస్థః సుషుప్తిస్థః ప్రబుద్ధవాన్ .. ౧౨..
తుర్యమాలమ్బ్య కాయాన్తస్తిష్ఠామి స్తమ్భితస్థితిః .
సబాహ్యాభ్యన్తరాన్భావాన్స్థూలాన్సూక్ష్మతరానపి .. ౧౩..
త్రైలోక్యసంభవాంస్త్యక్త్వా సంకల్పైకవినిర్మితాన్ .
సహ ప్రణవపర్యన్తదీర్ఘనిఃస్వనతన్తునా .. ౧౪..
జహావిన్ద్రియతన్మాత్రజాలం ఖగ ఇవానలః .
తతోఽఙ్గసంవిదం స్వచ్ఛాం ప్రతిభాసముపాగతామ్ .. ౧౫..
సద్యోజాతశిశుజ్ఞానం ప్రాప్తవాన్మునిపుఙ్గవః .
జహౌ చిత్తం చైత్యదశాం స్పన్దశక్తిమివానిలః .. ౧౬..
చిత్సామాన్యమథాసాద్య సత్తామాత్రాత్మకం తతః .
సుషుప్తపదమాలమ్బ్య తస్థౌ గిరిరివాచలః .. ౧౭..
సుషుప్తస్థైర్యమాసాద్య తుర్యరూపముపాయయౌ .
నిరానన్దోఽపి సానన్దః సచ్చాసచ్చ బభూవ సః .. ౧౮..
తతస్తు సంబభూవాసౌ యద్గిరామప్యగోచరః .
యచ్ఛూన్యవాదినాం శూన్యం బ్రహ్మ బ్రహ్మవిదాం చ యత్ .. ౧౯..
విజ్ఞానమాత్రం విజ్ఞానవిదాం యదమలాత్మకమ్ .
పురుషః సాంఖ్యదృష్టీనామీశ్వరో యోగవాదినామ్ .. ౨౦..
శివః శైవాగమస్థానాం కాలః కాలైకవాదినామ్ .
యత్సర్వశాస్త్రసిద్ధాన్తం యత్సర్వహృదయానుగమ్ .. ౨౧..
యత్సర్వం సర్వగం వస్తు యత్తత్త్వం తదసౌ స్థితః .
యదనుక్తమనిష్పన్దం దీపకం తేజసామపి .. ౨౨..
స్వానుభూత్యైకమానం చ యత్తత్త్వం తదసౌ స్థితః .
యదేకం చాప్యనేకం చ సాఞ్జనం చ నిరఞ్జనమ్ .
యత్సర్వం చాప్యసర్వం చ యత్తత్త్వం తదసు స్థితః .. ౨౩..
అజమమరమనాద్యమాద్యమేకం
     పదమమలం సకలం చ నిష్కలం చ .
స్థిత ఇతి స తదా నభఃస్వరూపా- 
     దపివిమలస్థితిరీశ్వరః క్షణేన .. ౨౪..
ఇతి తృతీయోఽధ్యాయః .. ౩..
జీవన్ముక్తస్య కిం లక్ష్మ హ్యాకాశగమనాదికమ్ .
తథా చేన్మునిశార్దూల తత్ర నైవ ప్రలక్ష్యతే .. ౧..
అనాత్మవిదముక్తోఽపి నభోవిహరణాదికమ్ .
ద్రవ్యమన్త్రక్రియాకాలశక్త్యాప్నోత్యేవ స ద్విజః ..౨..
నాత్మజ్ఞస్యైష విషయ ఆత్మజ్ఞో హ్యాత్మమాత్రదృక్ .
ఆత్మనాత్మని సంతృప్తో నావిద్యామనుధావతి .. ౩..
యే యే భావాః స్థితా లోకే తానవిద్యామయాన్విదుః .
త్యక్తావిద్యో మహాయోగీ కథం తేషు నిమజ్జతి .. ౪..
యస్తు మూఢోఽల్పబుద్ధిర్వా సిద్ధిజాలాని వాఞ్ఛతి .
సిద్ధిసాధనైర్యోగైస్తాని సాధయతి క్రమాత్ .. ౫..
ద్రవ్యమన్త్రక్రియాకాలయుక్తయః సాధుసిద్ధిదాః .
పరమాత్మపదప్రాప్తౌ నోపకుర్వన్తి కాశ్చన .. ౬..
యస్యేచ్ఛా విద్యతే కాచిత్సా సిద్ధిం సాధయత్యహో .
నిరిచ్ఛోః పరిపూర్ణస్య నేచ్ఛా సంభవతి క్వచిత్ .. ౭..
సర్వేచ్ఛాజాలసంజ్ఞాన్తావాత్మలాభో భవేన్మునే .
స కథం సిద్ధిజాలాని నూనం వాఞ్ఛన్త్యచిత్తకః .. ౮..
అపి శీతరుచావర్కే సుతీక్ష్ణేఽపీన్దుమణ్డలే .
అప్యధః ప్రసరత్యగ్నౌ జీవన్ముక్తో న విస్మయీ .. ౯..
అధిష్ఠానే పరే తత్త్వే కల్పితా రజ్జుసర్పవత్ .
కల్పితాశ్చర్యజాలేషు నాభ్యుదేతి కుతూహలమ్ .. ౧౦..
యే హి విజ్ఞాతవిజ్ఞేయా వీతరాగా మహాధియః .
విచ్ఛిన్నగ్రన్థయః సర్వే తే స్వతన్త్రాస్తనౌ స్థితః .. ౧౧
సుఖదుఃఖదశాధీరం సామ్యాన్న ప్రోద్ధరన్తి యమ్ .
నిశ్వాసా ఇవ శైలేన్ద్రం చిత్తం తస్య మృతం విదుః .. ౧౨..
ఆపత్కార్పణ్యముత్సాహో మదో మాన్ద్యం మహోత్సవః .
యం నయన్తి న వైరూప్యం తస్య నష్టం మనో విదుః .. ౧౩..
ద్వివిధచిత్తనాశోఽస్తి సరూపోఽరూప ఏవ చ .
జీవన్ముక్తౌ సరూపః స్యాదరూపో దేహముక్తిగః .. ౧౪..
చిత్తసత్తేహ దుఃఖాయ చిత్తనాశః సుఖాయ చ .
చిత్తసత్తం క్షయం నీత్వా చిత్తం నాశముపానయేత్ .. ౧౫..
మనస్తాం మూఢతాం విద్ధి యదా నశ్యతి సానఘ .
చిత్తనాశాభిధానం హి తత్స్వరూపమితీరితమ్ .. ౧౬..
మైత్ర్యాదిభిర్గుణైర్యుక్తం భవత్యుత్తమవాసనమ్ .
భూయో జన్మవినిర్ముక్తం జీవన్ముక్తస్య తన్మనః .. ౧౭..
సరూపోఽసౌ మనోనాశో జీవన్ముక్తస్య విద్యతే .
నిదాఘాఽరూపనాశస్తు వర్తతే దేహముక్తికే .. ౧౮..
విదేహముక్త ఏవాసౌ విద్యతే నిష్కలాత్మకః .
సమగ్రాగ్ర్యగుణాధారమపి సత్త్వం ప్రలీయతే .. ౧౯..
విదేహముక్తౌ విమలే పదే పరమపావనే .
విదేహముక్తివిషయే తస్మిన్సత్త్వక్షయాత్మకే .. ౨౦..
చిత్తనాశే విరూపాఖ్యే న కించిదిహ విద్యతే .
న గుణా నాగుణాస్తత్ర న శ్రీర్నాశ్రీర్న లోకతా .. ౨౧..
న చోదయో నాస్తమయో న హర్షామర్షసంవిదః .
న తేజో న తమః కించిన్న సన్ధ్యాదినరాత్రయః .
న సత్తాపి న చాసత్తా న చ మధ్యం హి తత్పదమ్ .. ౨౨..
యే హి పారం గతా బుద్ధేః సంసారాడమ్బరస్య చ .
తేషాం తదాస్పదం స్ఫారం పవనానామివామ్బరమ్ .. ౨౩..
సంశాన్తదుఃఖమజడాత్మకమేకసుప్త- 
     మానన్దమన్థరమపేతరజస్తమో యత్ .
ఆకాశకోశతనవోఽతనవో మహాన్త- 
     స్తస్మిన్పదే గలితచిత్తలవా భవన్తి .. ౨౪..
హే నిదాఘ మహాప్రాజ్ఞ నిర్వాసనమనా భవ .
బలాచ్చేతః సమాధాయ నిర్వికల్పమనా భవ .. ౨౫..
యజ్జగద్భాసకం భానం నిత్యం భాతి స్వతః స్ఫురత్ .
స ఏవ జగతః సాక్షీ సర్వాత్మా విమలాకృతిః .. ౨౬..
ప్రతిష్ఠా సర్వభూతానాం ప్రజ్ఞానఘనలక్షణః .
తద్విద్యావిషయం బ్రహ్మ సత్యజ్ఞానసుఖాద్వనమ్ .. ౨౭..
ఏకం బ్రహ్మాహమస్మీతి కృతకృత్యో భవేన్మునిః .. ౨౮..
సర్వాధిష్ఠానమద్వన్ద్వం పరం బ్రహ్మ సనాతనమ్ .
సచ్చిదానన్దరూపం తదవాఙ్మనసగోచరమ్ .. ౨౯..
న తత్ర చన్ద్రార్కవపుః ప్రకాశతే
     న వాన్తి వాతః సకలాశ్చ దేవతాః .
స ఏవ దేవః కృతభావభూతః
     స్వయం విశుద్ధో విరజః ప్రకాశతే .. ౩౦..
భిద్యతే హృదయగ్రన్థిశ్ఛిద్యన్తే సర్వసంశయాః .
క్షీయన్తే చాస్య కర్మాణి తస్మిన్దృష్టే పరావరే .. ౩౧..
ద్వౌ సుపర్ణౌ శరీరేఽస్మిఞ్జీవేశాఖ్యౌ సహ స్థితౌ .
తయోర్జీవః ఫలం భుఙ్క్తే కర్మణో న మహేశ్వరః .. ౩౨..
కేవలం సాక్షిరూపేణ వినా భోగో మహేశ్వరః .
ప్రకాశతే స్వయం భేదః కల్పితో మాయయా తయోః .
చిచ్చిదాకారతో భిన్నా న భిన్నా చిత్త్వహానితః .. ౩౩..
తర్కతశ్చ ప్రమాణాచ్చ చిదేకత్వవ్యవస్థితేః .
చిదేకత్వపరిజ్ఞానే న శోచతి న ముహ్యతి .. ౩౪..
అధిష్ఠానం సమస్తస్య జగతః సత్యచిద్ఘనమ్ .
అహమస్మీతి నిశ్చిత్య వీతశోకో భవేన్మునిః .. ౩౫..
స్వశరీరే స్వయంజ్యోతిస్వరూపం సర్వసాక్షిణమ్ .
క్షీణదోషాః ప్రపశ్యన్తి నేతరే మాయయావృతాః .. ౩౬..
తమేవ ధీరో విజ్ఞాయ ప్రజ్ఞాం కుర్వీత బ్రాహ్మణః .
నానుధ్యాయాద్బహూఞ్ఛబ్దాన్వాచో విగ్లాపనం హి తత్ .. ౩౭..
బాలేనైవ హి తిష్ఠాసేన్నిర్విద్య బ్రహ్మవేదనమ్ .
బ్రహ్మవిద్యాం చ బాల్యం చ నిర్విద్య మునిరాత్మవాన్ .. ౩౮..
అన్తర్లీనసమారమ్భః శుభాశుభమహాఙ్కురమ్ .
సంసృతివ్రతతేర్బీజం శరీరం విద్ధి భౌతికమ్ .. ౩౯..
భావాభావదశాకోశం దుఃఖరత్నసముద్గకమ్ .
బీజమస్య శరీరస్య చిత్తమాశావశానుగమ్ .. ౪౦..
ద్వే బీజే చిత్తవృక్షస్య వృత్తివ్రతతిధారిణః .
ఏకం ప్రాణపరిస్పన్దో ద్వితీయో దృఢభావనా .. ౪౧..
యదా ప్రస్పన్దన్తే ప్రాణో నాడీసంస్పర్శనోద్యతః .
తదా సంవేదనమయం చిత్తమాశు ప్రజాయతే .. ౪౨..
సా హి సర్వగతా సంవిత్ప్రాణస్పన్దేన బోధ్యతే .
సంవిత్సంరోధనం శ్రేయః ప్రాణాదిస్పన్దనం వరమ్ .. ౪౩..
యోగినశ్చిత్తశాన్త్యర్థం కుర్వన్తి ప్రాణరోధనమ్ .
ప్రాణాయామైస్తథా ధ్యానైః ప్రయోగైర్యుక్తికల్పితైః .. ౪౪..
చిత్తోపశాన్తిఫలదం పరమం విద్ధి కారణమ్ .
సుఖదం సంవిదః స్వాస్థ్యం ప్రాణసంరోధనం విదుః .. ౪౫..
దృఢభావనయా త్యక్తపూర్వాపరవిచారణమ్ .
యదాదానం పదార్థస్య వాసనా సా ప్రకీర్తితా .. ౪౬..
యదా న భావ్యతే కించిద్ధేయోపాదేయరూపి యత్ .
స్థీయతే సకలం త్యక్త్వా తదా చిత్తం న జాయతే .. ౪౭..
అవాసనత్వాత్సతతం యదా న మనుతే మనః .
అమనస్తా తదోదేతి పరమోపశమప్రదా .. ౪౮..
యదా న భావ్యతే భావః క్వచిజ్జగతి వస్తుని .
తదా హృదమ్బరే శూన్యే కథం చిత్తం ప్రజాయతే .. ౪౯..
యదభావనమాస్థాయ యదభావస్య భావనమ్ .
యద్యథా వస్తుదర్శిత్వం తదచిత్తత్వముచ్యతే .. ౫౦..
సర్వమన్తః పరిత్యజ్య శీతలాశయవర్తి యత్ .
వృత్తిస్థమపి తచ్చిత్తమసద్రూపముదాహృతమ్ .. ౫౧..
భ్రష్టబీజోపమా యేషాం పునర్జననవర్జితా .
వాసనారసనాహీనా జీవన్ముక్తా హి తే స్మృతాః .. ౫౨..
సత్త్వరూపపరిప్రాప్తచిత్తాస్తే జ్ఞానపారగాః .
అచిత్తా ఇతి కథ్యన్తే దేహాన్తే వ్యోమరూపిణః .. ౫౩..
సంవేద్యసంపరిత్యాగాత్ప్రాణస్పన్దనవాసనే .
సమూలం నశ్యతః క్షిప్రం మూలచ్ఛేదాదివ ద్రుమః .. ౫౪..
పూర్వదృష్టమదృష్టం వా యదస్యాః ప్రతిభాసతే .
సంవిదస్తత్ప్రయత్నేన మార్జనీయం విజానతా .. ౫౫..
తదమార్జనమాత్రం హి మహాసంసారతాం గతమ్ .
తత్ప్రమార్జనమాత్రం తు మోక్ష ఇత్యభిధీయతే .. ౫౬..
అజడో గలితానన్దస్త్యక్తసంవేదనో భవ .. ౫౭..
సంవిద్వస్తుదశాలమ్బః సా యస్యేహ న విద్యతే .
సోఽసంవిదజడః ప్రోక్తః కుర్వన్కార్యశతాన్యపి .. ౫౮..
సంవేద్యేన హృదాకాశే మనాగపి న లిప్యతే .
యస్యాసావజడా సంవిజ్జీవన్ముక్తః స కథ్యతే .. ౫౯..
యదా న భావ్యతే కించిన్నిర్వాసనతయాత్మని .
బాలమూకాదివిజ్ఞానమివ చ స్థీయతే స్థిరమ్ .. ౬౦..
తదా జాడ్యవినిర్ముక్తమసంవేదనమాతతమ్ .
ఆశ్రితం భవతి ప్రాజ్ఞో యస్మాద్భూయో న లిప్యతే .. ౬౧..
సమస్తా వాసనాస్త్యక్త్వా నిర్వికల్పసమాధితః .
తన్మయత్వాదనాద్యన్తే తదప్యన్తర్విలీయతే .. ౬౨..
తిష్ఠన్గచ్ఛన్స్పృశఞ్జిఘ్రన్నపి తల్లేపవర్జితః .
అజడో గలితానన్దస్త్యక్తసంవేదనః సుఖీ .. ౬౩..
ఏతాం దృష్టిమవష్టభ్య కష్టచేష్టాయుతోఽపి సన్ .
తరేద్దుఃఖామ్బుధేః పారమపారగుణసాగరః .. ౬౪..
విశేషం సంపరిత్యజ్య సన్మాత్రం యదలేపకమ్ .
ఏకరూపం మహారూపం సత్తాయాస్తత్పదం విదుః .. ౬౫..
కాలసత్తా కలాసత్తా వస్తుసత్తేయమిత్యపి .
విభాగకలనాం త్యక్త్వా సన్మాత్రైకపరో భవ .. ౬౬..
సత్తాసామాన్యమేవైకం భావయన్కేవలం విభుః .
పరిపూర్ణః పరానన్ది తిష్ఠాపూరితదిగ్భరః .. ౬౭..
సత్తాసామాన్యపర్యన్తే యత్తత్కలనయోజ్ఝితమ్ .
పదమాద్యమనాద్యన్తం తస్య బీజం న విద్యతే .. ౬౮..
తత్ర సంలీయతే సంవిన్నిర్వికల్పం చ తిష్ఠతి .
భూయో న వర్తతే దుఃఖే తత్ర లబ్ధపదః పుమాన్ .. ౬౯..
తద్ధేతుః సర్వభూతానాం తస్య హేతుర్న విద్యతే .
స సారః సర్వసారాణాం తస్మాత్సారో న విద్యతే .. ౭౦..
తస్మింశ్చిద్దర్పణే స్ఫారే సమస్తా వస్తుదృష్టయః .
ఇమాస్తాః ప్రతిబిమ్బన్తి సరసీవ తటద్రుమాః .. ౭౧..
తదమలమరజం తదాత్మతత్త్వం
     తదవగతావుపశాన్తిమేతి చేతః .
అవగతవిగతైకతత్స్వరూపో
     భవభయముక్తపదోఽసి సమ్యగేవ .. ౭౨..
ఏతేషాం దుఃఖబీజానాం ప్రోక్తం యద్యన్మయోత్తరమ్ .
తస్య తస్య ప్రయోగేణ శీఘ్రం తత్ప్రాప్యతే పదమ్ .. ౭౩..
సత్తాసామాన్యకోటిస్థే ద్రాగిత్యేవ పదే యది .
పౌరుషేణ ప్రయత్నేన బలాత్సంత్యజ్య వాసనామ్ .. ౭౪..
స్థితిం బధ్నాసి తత్త్వజ్ఞ క్షణమప్యక్షయాత్మికామ్ .
క్షణేఽస్మిన్నేవ తత్సాధు పదమాసాదయస్యలమ్ ..౭౫..
సత్తాసామాన్యరూపే వా కరోషి స్థితిమాదరాత్ .
తత్కించిదధికేనేహ యత్నేనాప్నోషి తత్పదమ్ .. ౭౬..
సంవిత్తత్త్వే కృతధ్యానో నిదాఘ యది తిష్ఠసి .
తద్యత్నేనాధికేనోచ్చైరాసాదయసి తత్పదమ్ .. ౭౭..
వాసనాసంపరిత్యాగే యది యత్నం కరోషి భోః .
యావద్విలీనం న మనో న తావద్వాసనాక్షయః .. ౭౮..
న క్షీణా వాసనా యావచ్చిత్తం తావన్న శామ్యతి .
యావన్న తత్త్వవిజ్ఞానం తావచ్చిత్తశమః కుతః .. ౭౯..
యావన్న చిత్తోపశమో న తావత్తత్త్వవేదనమ్ .
యావన్న వాసనానాశస్తావత్తత్త్వాగమః కుతః .
యావన్న తత్త్వసంప్రాప్తిర్న తావద్వాసనక్షయః .. ౮౦..
తత్త్వజ్ఞానం మనోనాశో వాసనాక్షయ ఏవ చ .
మిథః కారణతాం గత్వా దుఃసాధాని స్థితాన్యతః .. ౮౧..
భోగేచ్ఛాం దూరతస్త్యక్త్వా త్రయమేతత్సమాచర .. ౮౨..
వాసనాక్షయవిజ్ఞానమనోనాశా మహామతే .
సమకాలం చిరాభ్యస్తా భవన్తి ఫలదా మతాః .. ౮౩..
త్రిభిరేభిః సమభ్యస్తైర్హృదయగ్రన్థయో దృఢాః .
నిఃశేషమేవ త్రుట్యన్తి బిసచ్ఛేదాద్గుణా ఇవ .. ౮౪..
వాసనాసంపరిత్యాగసమం ప్రాణనిరోధనమ్ .
విదుస్తత్త్వవిదస్తస్మాత్తదప్యేవం సమాహరేత్ .. ౮౫..
వాసనాసంపరిత్యాగాచ్చిత్తం గచ్ఛత్యచిత్తతామ్ .
ప్రాణస్పన్దనిరోధాచ్చ యథేచ్ఛసి తథా కురు .. ౮౬..
ప్రాణాయామదృఢాధ్యాసైర్యుక్త్యా చ గురుదత్తయా .
ఆసనాశనయోగేన ప్రాణస్పన్దో నిరుధ్యతే .. ౮౭..
నిఃసఙ్గవ్యవహారత్వాద్భవభావనవర్జనాత్ .
శరీరనాశదర్శిత్వాద్వాసనా న ప్రవర్తతే .. ౮౮..
యః ప్రాణపవనస్పన్దశ్చిత్తస్పన్దః స ఏవ హి .
ప్రాణస్పన్దజయే యత్నః కర్తవ్యో ధీమతోచ్చకైః .. ౮౯..
న శక్యతే మనో జేతుం వినా యుక్తిమనిన్దితామ్ .
శుద్ధాం సంవిదమాశ్రిత్యవీతరాగః స్థిరో భవ .. ౯౦..
సంవేద్యవర్జితమనుత్తమమాద్యమేకం
     సంవిదత్పదం వికలనం కలయన్మహాత్మన్ .
హృద్యేవ తిష్ఠ కలనారహితః క్రియాం తు
     కుర్వన్నకర్తృపదమేత్య శమోదితశ్రీః .. ౯౧..
మనాగపి విచారేణ చేతసః స్వస్య నిగ్రహః .
పురుషేణ కృతో యేన తేనాప్తం జన్మనః ఫలమ్ .. ౯౨..
ఇతి చతుర్థోఽధ్యాయః .. ౪..
గచ్ఛతస్తిష్ఠతో వాపి జాగ్రతః స్వపతోఽపి వా .
న విచారపరం చేతో యస్యాసౌ మృత ఉచ్యతే .. ౧..
సమ్యగ్జ్ఞానసమాలోకః పుమా~జ్ఞేయసమః స్వయమ్ .
న బిభేతి న చాదత్తే వైవశ్యం న చ దీనతామ్ .. ౨..
అపవిత్రమపథ్యం చ విషసంసర్గదూషితమ్ .
భుక్తం జరయతి జ్ఞానీ క్లిన్నం నష్ఠం చ మృష్టవత్ .. ౩..
సఞ్ణ్గత్యాగం విదుర్మోక్షం సఙ్గత్యాగాదజన్మతా .
సఙ్గం త్యజ త్వం భావానాం జీవన్ముక్తో భవానఘ .. ౪..
భావాభావే పదార్థానాం హర్షామర్షవికారదా .
మలినా వాసనా యైషా సాఽసఙ్గ ఇతి కథ్యతే .. ౫..
జీవన్ముక్తశరీరాణామపునర్జన్మకారిణీ .
ముక్తా హర్షవిషాదాభ్యాం శుద్ధా భవతి వాసనా .. ౬..
దుఃఖైర్న గ్లానిమాయాసి హృది హృష్యసి నో సుఖైః .
ఆశావైవశ్యముత్సృజ్య నిదాఘాఽసఙ్గతాం వ్రజ .. ౭..
దిక్కాలాద్యనవచ్ఛిన్నమదృష్టోభయకోటికమ్ .
చిన్మాత్రమక్షయం శాన్తమేకం బ్రహ్మాస్మి నేతరత్ .. ౮..
ఇతి మత్వాహమిత్యన్తర్ముక్తాముక్తవపుః పుమాన్ .
ఏకరూపః ప్రశాన్తాత్మా మౌనీ స్వాత్మసుఖో భవ .. ౯..
నాస్తి చిత్తం న చావిద్యా న మనో న చ జీవకః .
బ్రహ్మైవైకమనాద్యన్తమబ్ధివత్ప్రవిజృమ్భతే .. ౧౦..
దేహే యావదహంభావో దృశ్యేఽస్మిన్యావదాత్మతా .
యావన్మమేదమిత్యాస్థా తావచ్చిత్తాదివిభ్రమః .. ౧౧..
అన్తర్ముఖతయా సర్వం చిద్వహ్నౌ త్రిజగత్తృణమ్ .
జుహ్వన్తోఽన్తర్నివర్తన్తే మునే చిత్తాదివిభ్రమాః .. ౧౨..
చిదాత్మాస్మి నిరంశోఽస్మి పరాపరవివర్జితః .
రూపం స్మరన్నిజం స్ఫారం మా స్మృత్యా సంమితో భవ .. ౧౩..
అధ్యాత్మశాస్త్రమన్త్రేణ తృష్ణావిషవిషూచికా .
క్షీయతే భావితేనాన్తః శరదా మిహికా యథా .. ౧౪..
పరిజ్ఞాయ పరిత్యాగో వాసానానం య ఉత్తమః .
సత్తాసామాన్యరూపత్వాత్తత్కైవల్యపదం విదుః .. ౧౫..
యన్నాస్తి వాసనా లీనా తత్సుషుప్తం న సిద్ధయే .
నిర్బీజా వాసనా యత్ర తత్తుర్యం సిద్ధిదం స్మృతమ్ .. ౧౬..
వాసనాయాస్తథా వహ్నేరృణవ్యాధిద్విషామపి .
స్నేహవైరవిషాణ చ శేషః స్వల్పోఽపి బాధతే .. ౧౭..
నిర్దగ్ధవాసనాబీజః సత్తాసామాన్యరూపవాన్ .
సదేహో వా విదేహో వా న భూయో దుఃఖభాగ్భవేత్ .. ౧౮..
ఏతావదేవావిద్యాత్వం నేదం బ్రహ్మేతి నిశ్చయః .
ఏష ఏవ క్షయస్తస్యా బ్రహ్మేదమితి నిశ్చయః .. ౧౯..
బ్రహ్మ చిద్బ్రహ్మ భువనం బ్రహ్మ భూతపరమ్పరా .
బ్రహ్మాహం బ్రహ్మ చిచ్ఛత్రుర్బ్రహ్మ చిన్మిత్రబాన్ధవాః .. ౨౦..
బ్రహ్మైవ సర్వమిత్యేవ భావితే బ్రహ్మ వై పుమాన్ .
సర్వత్రావస్థితం శాన్తం చిద్బ్రహ్మేత్యనుభూయతే .. ౨౧..
అసంస్కృతాధ్వగాలోకే మనస్యన్యత్ర సంస్థితే .
యా ప్రతీతిరనాగసకా తచ్చిద్బ్రహ్మాస్మి సర్వగమ్ .. ౨౨..
ప్రశాన్తసర్వసంకల్పం విగతాఖిలకౌతుకమ్ .
విగతాశేషసంరంభం చిదాత్మానం సమాశ్రయ .. ౨౩..
ఏవం పూర్ణధియో ధీరాః సమా నీరాగచేతసః .
న నన్దన్తి న నిన్దన్తి జీవితం మరణం తథా .. ౨౪..
ప్రాణోఽయమనిశం బ్రహ్మస్పన్దశక్తిః సదాగతిః .
సబాహ్యాభ్యన్తరే దేహేప్రాణోఽసావూర్ధ్వగః స్థితః .. ౨౫..
అపానోఽప్యనిశం బ్రహ్మస్పన్దశక్తిః సదాగతిః .
సబాహ్యాభ్యన్తరే దేహే అపానోఽయమవాక్స్థితః .. ౨౬..
జాగ్రతః స్వపతశ్చైవ ప్రాణాయామోఽయముత్తమః .
ప్రవర్తతే హ్యభిజ్ఞస్య తం తావచ్ఛ్రేయసే శృణు .. ౨౭..
ద్వాదశాఙ్గులపర్యన్తం బాహ్యమాక్రమతాం తతః .
ప్రాణాఙ్గనామా సంస్పర్శో యః స పూరక ఉచ్యతే .. ౨౮..
అపానశ్చన్ద్రమా దేహమాప్యాయయతి సువ్రత .
ప్రాణః సూర్యోఽగ్నిరథ వా పచత్యనత్రిదం వపుః .. ౨౯..
ప్రాణక్షయసమీపస్థమపానోదయకోటిగమ్ .
అపానప్రాణయోరైక్యం చిదాత్మానం సమాశ్రయ .. ౩౦..
అపానోఽస్తంగతో యత్ర ప్రాణో నాభ్యుదితః క్షణమ్ .
కలాకలఙ్కరహితం తచ్చిత్తత్త్వం సమాశ్రయ .. ౩౧..
నాపానోఽస్తంగతో యత్ర ప్రాణశ్చాస్తముపాగతః .
నాసాగ్రగమనావర్తం తచ్చిత్తత్త్వముపాశ్రయ .. ౩౨..
ఆభాసమాత్రమేవేదం న సనాసజ్జగత్త్రయమ్ .
ఇత్యన్యకలనాత్యాగం సమ్యగ్జ్ఞానం విదుర్బుధాః .. ౩౩..
ఆభాసమాత్రకం బ్రహ్మంశ్చిత్తదర్శకలఙ్కితమ్ .
తతస్తదపి సంత్యజ్య నిరాభాసో భవోత్తమ ..౩౪..
భయప్రదమకల్యాణం ధైర్యసర్వస్వహారిణమ్ .
మనఃపిశాచముత్సార్య యోఽసి సోఽసి స్థిరో భవ .. ౩౫..
చిద్వ్యోమేవ కిలాస్తీహ పరాపరవివర్జితమ్ .
సర్వత్రాసంభవచ్చైత్యం యత్కల్పాన్తేఽవశిష్యతే .. ౩౬..
వాఞ్ఛాక్షణే తు యా తుష్టిస్తత్ర వాఞ్ఛైవ కారణమ్ .
తుష్టిస్త్వతుష్టిపర్యన్తా తస్మాద్వాఞ్ఛాం పరిత్యజ .. ౩౭..
ఆశా యాతు నిరాశాత్వమభావం యాతు భావనా .
అమనస్త్వం మనో యాతు తవాసఙ్గేన జీవతః .. ౩౮..
వాసనారహితైరన్తరిన్ద్రియైరాహరన్క్రియా .
న వికారమవాప్నోషి ఖవత్క్షోభశతైరపి .. ౩౯..
చిత్తోన్మేషనిమేషాభ్యాం సంసారప్రలయోదయౌ .
వాసనాప్రాణసంరోధమనున్మేషం మనః కురు .. ౪౦..
ప్రాణోన్మేషనిమేషాభ్యాం సంసృతేః ప్రలయోదయౌ .
తమభ్యాసప్రయోగాభ్యామున్మేషరహితం కురు .. ౪౧..
మౌర్ఖ్యోన్మేషనిమేషాభ్యాం కర్మణాం ప్రలయోదయౌ .
తద్విలీనం కురు బలాద్గురుశాస్త్రార్థసంగమైః .. ౪౨..
అసంవిత్స్పన్దమాత్రేణ యాతి చిత్తమచిత్తతామ్ .
ప్రాణానాం వా నిరోధేన తదేవ పరమం పదమ్ .. ౪౩..
దృశ్యదర్శనసంబన్ధే యత్సుఖం పారమార్థికమ్ .
తదన్తైకాన్తసంవిత్త్యా బ్రహ్మదృష్ట్యావలోకయ .. ౪౪..
యత్ర నాభ్యుదితం చిత్తం తద్వై సుఖమకృత్రిమమ్ .
క్షయాతిశయనిర్ముక్తం నోదేతి న చ శామ్యతి .. ౪౫..
యస్య చిత్తం న చిత్తాఖ్యం చిత్తం చిత్తత్త్వమేవ హి .
తదేవ తుర్యావస్థాయం తుర్యాతీతం భవత్యతః .. ౪౬..
సంన్యస్తసర్వసంకల్పః సమః శాన్తమనా మునిః .
సంన్యాసయోగయుక్తాత్మా జ్ఞానవాన్మోక్షవాన్భవ .. ౪౭..
సర్వసంకల్పసంశాన్తం ప్రశాన్తఘనవాసనమ్ .
న కించిద్భావనాకారం యత్తద్బ్రహ్మ పరం విదుః .. ౪౮..
సమ్యగ్జ్ఞానావరోధేన నిత్యమేకసమాధినా .
సాంఖ్య ఏవావబుద్ధా యే తే సాంఖ్యా యోగినః పరే .. ౪౯..
ప్రాణాద్యనిలసంశాన్తౌ యుక్త్యా యే పదమాగతాః .
అనామయమనాద్యన్తం తే స్మృతా యోగయోగినః .. ౫౦..
ఉపాదేయం తు సర్వేషాం శాతం పదమకృత్రిమమ్ .
ఏకార్థాభ్యసనం ప్రాణరోధశ్చేతః పరిక్షయః .. ౫౧..
ఏకస్మిన్నేవ సంసిద్ధే సంసిద్ధ్యన్తి పరస్పరమ్ .
అవినాభావినీ నిత్యం జన్తూనాం ప్రాణచేతసీ .. ౫౨..
ఆధారాధేయవచ్చైతే ఏకభావే వినశ్యతః .
కురుతః స్వవినాశేన కార్యం మోక్షాఖ్యముత్తమమ్ .. ౫౩..
సర్వమేతద్ధియా త్యక్త్వా యది తిష్ఠసి నిశ్చలః .
తదాహంకారవిలయే త్వమేవ పరమం పదమ్ .. ౫౪..
మహాచిదేకైవేహాస్తి మహాసత్తేతి యోచ్యతే .
నిష్కలంకా సమా శుద్ధా నిరహంకారరూపిణీ .. ౫౫..
సకృద్విభాతా విమలా నిత్యోదయవతీ సమా .
సా బ్రహ్మ పరమాత్మేతి నామభిః పరిగీయతే .. ౫౬..
సైవాహమితి నిశ్చిత్య నిదాఘ కృతకృత్యవాన్ .
న భూతం న భవిష్యచ్చ చిన్తయామి కదాచన .. ౫౭..
దృష్టిమాలమ్బ్య తిష్ఠామి వర్తమానామిహాత్మనా .
ఇదమద్య మయా లబ్ధమిదం ప్రాప్స్యామి సున్దరమ్ .. ౫౮..
న స్తౌమి న చ నిన్దామి ఆత్మనోఽన్యన్నహి క్వచిత్ .
న తుష్యామి శుభప్రాప్తౌ న ఖిద్యామ్యశుభాగమే .. ౫౯..
ప్రశాన్తచాపలం వీతశోకమస్తసమీహితమ్ .
మనో మమ మునే శాన్తం తేన జీవామ్యనామయః .. ౬౦..
అయం బన్ధుః పరశ్చాయం మమాయమయమన్యకః .
ఇతి బ్రహ్మన్న జానామి సంస్పర్శం న దదామ్యహమ్ .. ౬౧..
వాసనామాత్రసంత్యాగాజ్జరామరణవర్జితమ్ .
సవాసనం మనో జ్ఞానం జ్ఞేయం నిర్వాసనం మనః .. ౬౨..
చిత్తే త్యక్తే లయం యాతి ద్వైతమేతచ్చ సర్వతః .
శిష్యతే పరమం శాన్తమేకమగచ్ఛమనామయమ్ .. ౬౩..
అనన్తమజమవ్యక్తమజరం శాన్తమచ్యుతమ్ .
అద్వితీయమనాద్యన్తం యదాద్యముపలమ్భనమ్ .. ౬౪..
ఏకమాద్యన్తరహితం చిన్మాత్రమమలం తతమ్ .
ఖాదప్యతితరాం సూక్ష్మం తద్బ్రహ్మాస్మి న సంశయః .. ౬౫..
దిక్కాలాద్యనవచ్ఛిన్నం స్వచ్ఛం నిత్యోదితం తతమ్ .
సర్వార్థమయమేకార్థం చిన్మాత్రమమలం భవ .. ౬౬..
సర్వమేకమిదం శాన్తమాదిమధ్యాన్తవర్జితమ్ .
భావాభావమజం సర్వమితి మత్వా సుఖీ భవ .. ౬౭..
న బద్ధోఽస్మి న ముక్తోఽస్మి బ్రహ్మైవాస్మి నిరామయమ్ .
ద్వైతభావవిముక్తోఽస్మి సచ్చిదానన్దలక్షణః .
ఏవం భావయ యత్నేన జీవన్ముక్తో భవిష్యసి .. ౬౮..
పదార్థవృన్దే దేహాదిధియా సంత్యజ్య దూరతః .
ఆశీతలాన్తఃకరణో నిత్యమాత్మపరో భవ .. ౬౯..
ఇదం రమ్యమిదం నేతి బీజం తే దుఃఖసంతతేః .
తస్మిన్సామ్యాగ్నినా దగ్ధే దుఃఖస్యావసరః కుతః .. ౭౦..
శాస్త్రసజ్జనసంపర్కైః ప్రజ్ఞామాదౌ వివర్ధయేత్ .. ౭౧..
ఋతం సత్యం పరం బ్రహ్మ సర్వసంసారభేషజమ్ .
అత్యర్థమమలం నిత్యమాదిమధ్యాన్తవర్జితమ్ .. ౭౨..
తథా స్థూలమనాకాశమసంస్పృశ్యమచాక్షుషమ్ .
న రసం న చ గన్ధాఖ్యమప్రమేయమనూపమమ్ .. ౭౩..
ఆత్మానం సచ్చిదానన్దమనన్తం బ్రహ్మ సువ్రత .
అహమస్మీత్యభిధ్యాయేద్ధ్యేయాతీతం విముక్తయే .. ౭౪..
సమాధిః సంవిదుత్పత్తిః పరజీవైకతం ప్రతి .
నిత్యః సర్వగతో హ్యాత్మా కూటస్థో దోషవర్జితః .. ౭౫..
ఏకః సన్భిద్యతే భ్రాన్త్యా మాయయా న స్వరూపతః .
తస్మాదద్వైత ఏవాస్తి న ప్రపఞ్చో న సంసృతిః .. ౭౬..
యథాకాశో ఘటాకాశో మహాకాశ ఇతీరితః .
తథా భ్రాన్తేర్ద్విధా ప్రోక్తో హ్యాత్మా జీవేశ్వరాత్మనా .. ౭౭..
యదా మనసి చైతన్యం భాతి సర్వత్రగం సదా .
యోగినోఽఽవ్యవధానేన తదా సంపద్యతే స్వయమ్ .. ౭౮..
యదా సర్వాణి భూతాని స్వాత్మన్యేవ హి పశ్యతి .
సర్వభూతేషు చాత్మానం బ్రహ్మ సంపద్యతే సదా .. ౭౯..
యదా సర్వాణి భూతాని సమాధిస్థో న పశ్యతి .
ఏకీభూతః పరేణాసౌ తదా భవతి కేవలః .. ౮౦..
శాస్త్రసజ్జనసంపర్కవైరాగ్యాభ్యాసరూపిణీ .
ప్రథమా భూమికైషోక్తా ముముక్షుత్వప్రదాయినీ .. ౮౧..
విచారణా ద్వితీయా స్యాత్తృతీయా సాఙ్గభావనా .
విలాపినీ చతుర్థీ స్యాద్వాసనా విలయాత్మికా .. ౮౨..
శుద్ధసంవిన్మనానన్దరూపా భవతి పఞ్చమీ .
అర్ధసుప్తప్రబుద్ధాభో జీవన్ముక్తోఽత్ర తిష్ఠతి .. ౮౩..
అసంవేదనరూపా చ షష్ఠీ భవతి భూమికా .
ఆనన్దైకఘనాకారా సుషుప్తసదృశీ స్థితిః .. ౮౪..
తుర్యావస్థోపశాన్తా సా ముక్తిరేవ హి కేవలా .
సమతా స్వచ్ఛతా సౌమ్యా సప్తమీ భూమికా భవేత్ .. ౮౫..
తుర్యాతీతా తు యావస్థా పరా నిర్వాణరూపిణీ .
సప్తమీ సా పరా ప్రౌఢా విషయో నైవ జీవతామ్ .. ౮౬..
పూర్వావస్థాత్రయం తత్ర జాగ్రదిత్యేవ సంస్థితమ్ .
చతుర్థీ స్వప్న ఇత్యుక్తా స్వప్నాభం యత్ర వై జగత్ .. ౮౭..
ఆనన్దైకఘనాకారా సుషుప్తాఖ్యా తు పఞ్చమీ .
అసంవేదనరూపా తు షష్ఠీ తుర్యపదాభిధా .. ౮౮..
తుర్యాతీతపదావస్థా సప్తమీ భూమికోత్తమా .
మనోవచోభిరగ్రాహ్యా స్వప్రకాశసదాత్మికా .. ౮౯..
అన్తః ప్రత్యాహృతివశాచ్చైత్యం చేన్న విభావితమ్ .
ముక్త ఏవ న సన్దేహో మహాసమతయా తయా .. ౯౦..
న మ్రియే న చ జీవామి నాహం సన్నాప్యసన్మయః .
అహం న కించిచ్చిదితి మత్వా ధీరో న శోచతి .. ౯౧..
అలేపకోఽహమజరో నీరాగః శాన్తవాసనః .
నిరంశోఽస్మి చిదాకాశమితి మత్వా న శోచతి .. ౯౨..
అహంమత్యా విరహితః శుద్ధో బుద్ధోఽజరోఽమరః .
శాన్తః శమసమాభాస ఇతి మత్వా న శోచతి .. ౯౩..
తృణాగ్రేష్వమ్బరే భానౌ నరనాగామరేషు చ .
యత్తిష్ఠతి తదేవాహమితి మత్వా న శోచతి .. ౯౪..
భావనాం సర్వభావేభ్యః సముత్సృజ్య సముత్థితః .
అవశిష్టం పరం బ్రహ్మ కేవలోఽస్మీతి భావయ .. ౯౫..
వాచామతీతవిషయో విషయాశాదశోజ్ఝితః .
పరానన్దరసాక్షుబ్ధో రమతే స్వాత్మనాత్మని .. ౯౬..
సర్వకర్మపరిత్యాగీ నిత్యతృప్తో నిరాశ్రయః .
న పుణ్యేన న పాపేన నేతరేణ చ లిప్యతే .. ౯౭..
స్ఫటికః ప్రతిబిమ్బేన యథా నాయాతి రఞ్జనమ్ .
తజ్జ్ఞః కర్మఫలేనాన్తస్తథా నాయాతి రఞ్జనమ్ .. ౯౮..
విహరఞ్జనతావృన్దే దేవకీర్తన పూజనైః .
ఖేదాహ్లాదౌ న జానాతి ప్రతిబిమ్బగతైరివ .. ౯౯..
నిస్స్తోత్రో నిర్వికారశ్చ పూజ్యపూజావివర్జితః .
సంయుక్తశ్చ వియుక్తశ్చ సర్వాచారనయక్రమైః .. ౧౦౦..
తనుం త్యజతు వా తీర్థే శ్వపచస్య గృహేఽథ వా .
జ్ఞానసంపత్తిసమయే ముక్తోఽసౌ విగతాశయః .. ౧౦౧..
సంకల్పత్వం హి బన్ధస్య కారణం తత్పరిత్యజ .
మోక్షో భవేదసంకల్పాత్తదభ్యాసం ధియా కురు .. ౧౦౨..
సావధానో భవ త్వం చ గ్రాహ్యగ్రాహకసంగమే .
అజస్రమేవ సంకల్పదశాః పరిహరఞ్శనైః .. ౧౦౩..
మా భవ గ్రాహ్యభావాత్మా గ్రాహకాత్మా చ మా భవ .
భావనామఖిలాం త్యక్త్వా యచ్ఛిష్టం తన్మయో భవ .. ౧౦౪..
కించిచ్చేద్రోచతే తుభ్యం తద్బద్ధోఽసి భవస్థితౌ .
న కించిద్రోచతే చేత్తే తన్ముక్తోఽసి భవస్థితౌ .. ౧౦౫..
అస్మాత్పదార్థనిచయాద్యావత్స్థావరజఙ్గమాత్ .
తృణాదేర్దేహపర్యన్తాన్మా కించిత్తత్ర రోచతామ్ .. ౧౦౬..
అహంభావానహంభావౌ త్యక్త్వా సదసతీ తథా .
యదసక్తం సమం స్వచ్ఛం స్థితం తత్తుర్యముచ్యతే .. ౧౦౭..
యా స్వచ్ఛా సమతా శాన్తా జీవన్ముక్తవ్యవస్థితిః .
సాక్ష్యవస్థా వ్యవహృతౌ సా తుర్యా కలనోచ్యతే .. ౧౦౮..
నైతజ్జాగ్రన్న చ స్వప్నః సంకల్పానామసంభవాత్ .
సుషుప్తభావో నాఽప్యేతదభావాజ్జడతాస్థితేః .. ౧౦౯..
శాన్తసమ్యక్ప్రబుద్ధానాం యథాస్థితమిదం జగత్ .
విలీనం తుర్యమిత్యాహురబుద్ధానాం స్థితం స్థిరమ్ .. ౧౧౦..
అహంకారకలాత్యాగే సమతాయాః సముద్గమే .
విశరారౌ కృతే చిత్తే తుర్యావస్థోపతిష్ఠతే .. ౧౧౧..
సిద్ధాన్తోఽధ్యాత్మశాస్త్రాణాం సర్వాపహ్నవ ఏవ హి .
నావిద్యాస్తీహ నో మాయా శాన్తం బ్రహ్మేదమక్లమమ్ .. ౧౧౨..
శాన్త ఏవ చిదాకాశే స్వచ్ఛే శమసమాత్మని .
సమగ్రశక్తిఖచితే బ్రహ్మేతి కలితాభిధే .. ౧౧౩..
సర్వమేవ పరిత్యజ్య మహామౌనీ భవానఘ .
నిర్వాణవాన్నిర్మననః క్షీణచిత్తః ప్రశాన్తధీః .. ౧౧౪..
ఆత్మన్యేవాస్వ శాన్తాత్మా మూకాన్ధబధిరోపమః .
నిత్యమన్తర్ముఖః స్వచ్ఛః స్వాత్మనాన్తః ప్రపూర్ణధీః .. ౧౧౫..
జాగ్రత్యేవ సుషుప్తస్థః కురు కర్మాణి వై ద్విజ .
అన్తః సర్వపరిత్యాగీ బహిః కురు యథాగతమ్ .. ౧౧౬..
చిత్తసత్తా పరం దుఃఖం చిత్తత్యాగః పరం సుఖమ్ .
అతశ్చిత్తం చిదాకాశే నయ క్షయమవేదనాత్ .. ౧౧౭..
దృష్ట్వా రమ్యమరమ్యం వా స్థేయం పాషాణవత్సదా .
ఏతావతాత్మయత్నేన జితా భవతి సంసృతిః .. ౧౧౮..
వేదాన్తే పరమం గుహ్యం పురాకల్పప్రచోదితమ్ .
నాప్రశాన్తాయ దాతవ్యం న చాశిష్యాయ వై పునః .. ౧౧౯..
అన్నపూర్ణోపనిషదం యోఽధీతే గుర్వనుగ్రహాత్ .
స జీవన్ముక్తతాం ప్రాప్య బ్రహ్మైవ భవతి స్వయమ్ .. ౧౨౦..
ఇత్యుపనిషత్ .. ఇతి పఞ్చమోఽధ్యాయః .. ౫..
౐ భద్రం కర్ణేభిః శృణుయామ దేవాః .. భద్రం పశ్యేమాక్షభిర్యజత్రాః ..
స్థిరైరఙ్గైస్తుష్టువాఁసస్తనూభిః .. వ్యశేమ దేవహితం యదాయుః ..
స్వస్తి న ఇన్ద్రో వృద్ధశ్రవాః .. స్వస్తి నః పూషా విశ్వవేదాః ..
స్వస్తి నస్తార్క్ష్యో అరిష్టనేమిః .. స్వస్తి నో బృహస్పతిర్దధాతు ..
౐ శాన్తిః శాన్తిః శాన్తిః ..
ఇత్యన్నపూర్ణోపనిషత్సమాప్తా ..

Encoded by Sunder Hattangadi (sunderh@hotmail.com)

This page uses Unicode utf-8 encoding for devanagari. Please set the fonts and languages setting in your web browser to display the correct Unicode font. Questions, comments:sanskrit@cheerful.com