పిఛలే దినోం ముంబఈ కే అపనే మిత్ర సతీశ శుక్ల "రకీబ " ద్వారా అజీమ శాయర తర్జ లఖనవీ సాహబ కీ యాద మేం ఆయోజిత కార్యక్రమ మేం జానే కా మౌకా మిలా. సోచా థా ఇతనే బడే శాయర కీ యాద మేం రఖే కార్యక్రమ మేం బహుత సే నఏ పురానే శాయరోం కో సుననే కా మౌకా మిలేగా లేకిన ఐసా హో నహీం పాయా. జిస శహర మేం ఛుట భైయ్యే అభినేతా ఔర నేతాఓం కో దేఖనే కే భీడ జుట జాతీ హై ఉసీ శహర మేం ఏక అదీబ కో యాద కరనే వాలే సిర్ఫ ముఠ్ఠీ భర లోగ హీ నజర ఆయే. అపనే దేశ మేం అదీబోం కే సాథ ఐసా వ్యవహార కోఈ నయీ బాత నహీం హై. హమారే దేశ మేం జహాఁ "అదమ గౌండవీ" జైసే కద్దావర శాయర ఉపయుక్త చికిత్సా కే అభావ మేం దమ తోడ దేతే హోం వహాం కిసీ అదీబ కీ యాద మేం ఆయోజిత కార్యక్రమ మేం లోగోం కే న ఆనే కీ ఘటనా అసాధారణ నహీం హై. బస, ఏక అదీబ కీ యాద మేం రఖే కార్యక్రమ మేం శిరకత కరనే అదీబ హీ న ఆయేం యే బాత దుఃఖ పహుంచాతీ హై. కహతే హైం కీ ఔరత హీ ఔరత కీ దుశ్మన హోతీ హై వైసే హీ ముఝే లగతా హై అదీబ హీ అదీబ కా దుశ్మన బనా హుఆ హై. లేకిన శుక్ర హై అభీ భీ ఏక ఆధ హీ సహీ, అదీబ హైం జో దూసరే అదీబ కీ తహే దిల సే ప్రశంశా కరతే హైం.
ఇస కార్యక్రమ మేం అపనీ బఢతీ ఉమ్ర ఔర ఖరాబ స్వాథ్య కే బావజూద ఉర్దూ కే మశహూర శాయర జనాబ "నక్శ లాయలపురీ" ఆయే ఔర ఉన్హోంనే న కేవల అపనే అజీజ దోస్త కో శ్రధాంజలి దీ బల్కి కార్యక్రమ కీ అధ్యక్షతా భీ పూరీ తన్మయతా సే కీ. ఆజ హమ ఉన్హీం కీ లిఖీ కితాబ " తేరీ గలీ కీ తరఫ" జిసకా ఏక పృష్ఠ దేవ నాగరీ మేం ఔర దూసరా ఉర్దూ లిపి మేం ఛపా హై కా జిక్ర అపనీ కితాబోం కీ దునియా శ్రృంఖలా మేం కరేంగే.
ఇస కార్యక్రమ మేం అపనీ బఢతీ ఉమ్ర ఔర ఖరాబ స్వాథ్య కే బావజూద ఉర్దూ కే మశహూర శాయర జనాబ "నక్శ లాయలపురీ" ఆయే ఔర ఉన్హోంనే న కేవల అపనే అజీజ దోస్త కో శ్రధాంజలి దీ బల్కి కార్యక్రమ కీ అధ్యక్షతా భీ పూరీ తన్మయతా సే కీ. ఆజ హమ ఉన్హీం కీ లిఖీ కితాబ " తేరీ గలీ కీ తరఫ" జిసకా ఏక పృష్ఠ దేవ నాగరీ మేం ఔర దూసరా ఉర్దూ లిపి మేం ఛపా హై కా జిక్ర అపనీ కితాబోం కీ దునియా శ్రృంఖలా మేం కరేంగే.
లోగ ఫూలోం కీ తరహ ఆయేం కే పత్థర కీ తరహ
దర ఖులా హై మేరా ఆగోశే-పయమ్బర కీ తరహ
రాత కే వక్త కోఈ ఇసకా తమాశా దేఖే
దిల కే బిఫర హుఆ రహతా హై సమందర కీ తరహ.
యే భీ గమ దే కే గుజర జాతే తో క్యా రోనా థా
హాదిసే ఠహరే హుఏ హైం కిసీ మంజర కీ తరహ
తేరీ ఆఁఖోం మేం కఈ రంగ ఝలకతే దేఖే
సాదగీ హై కే ఝిఝక హై కే హయా హై క్యా హై ?
రూహ కీ ప్యాస బుఝా దీ హై తేరీ కురబత నే
తూ కోఈ ఝీల హై, ఝరనా హై, ఘటా హై క్యా హై?
నామ హోటోం పే తేరా ఆఏ తో రాహత సీ మిలే
తూ తసల్లీ హై, దిలాసా హై, దుఆ హై క్యా హై ?
24 ఫరవరీ 1928 కో బంటవారే సే పహలే పంజాబ కే లాయలపుర జిసకా నామ అబ పకిస్తాన సరకార నే ఫైసలాబాద కర దియా గయా హై, కే ఏక గాఁవ గోగేరా మేం నక్శ సాహబ కా జన్మ హుఆ. ఇనకా బచపన కా నామ జసవంత రాయ థా లేకిన శాయర బననే కే బాద నక్శ హుఆ ఔర ఫిర నక్శ హీ రహ గయా. బంటవారే కే సమయ బిగడతే హాలాత దేఖతే హుఏ ఇనకా పరివార లఖనఊ చలా ఆయా.నక్శ సాహబ కా మన జబ లఖనఊ మేం రమా నహీం తో వో ముంబఈ కే లిఏ రవానా హో గఏ. అనజాన శహర మేం ఏక భలే ఇంసాన కో జిన దిక్కతోం కా సామనా కరనా పడతా హై వో ఇన్హేం భీ కరనా పడా జైసే భూఖే పేట ఖులే మేం సోనా , కామ కీ తలాశ మేం దర దర భటకనా వగైరహ వగైరహ. ఘున కే పక్కే నక్శ సాహబ నే హిమ్మత నహీం హారీ . భారీ సంఘర్ష కే బాద ఉన్హేం సరకారీ నౌకరీ మిలీ జిసే కరతే హుఏ వో అపనా పహలా ప్యార శాయరీ భీ కరతే రహే ఫిర ఏక దిన నౌకరీ ఛోడ దీ ఔర ఫిల్మోం కీ ఔర రుఖ కియా, ధీరే ధీరే ఉనకీ గినతీ ఫిల్మోం కే చర్చిత గీతకారోం మేం హోనే లగీ.
జహర దేతా హై కోఈ, కోఈ దవా దేతా హై
జో భీ మిలతా హై మేరా దర్ద బఢా దేతా హై
వక్త హీ దర్ద కే కాఁటోం పే సులాఏ దిల కో
వక్త హీ దర్ద కా ఏహసాస మిటా దేతా హై
నక్శ రోనే సే తసల్లీ కభీ హో జాతీ థీ
అబ తబస్సుమ మేరే హోటోం కో జలా దేతా హై
అబ తబస్సుమ మేరే హోటోం కో జలా దేతా హై
నక్శ సాహబ నే సాఫ సుథరీ సమఝ మేం ఆనే వాలీ జబాన, దిలకశ అందాజ ఔర ఖూబసూరత లహజే మేం ఫిల్మీ నగమేం ఔర గీత లిఖే ఔర ఇసీ ఖాసియత కో అపనీ శాయరీ మేం భీ దోహరాయా. ముంబఈ కే మశహూర శాయర జనాబ "జమీర కాజమీ" సాహబ నే ఇస కితాబ మేం లిఖా హై కీ "కామయాబ శాయరీ వహీ హై జో దిల సే నికలే ఔర దిలోం మేం సమా జాయ". నక్శ సాహబ కీ శాయరీ ఉనకీ ఇస బాత కీ పైరవీ కరతీ దిఖాఈ దేతీ హై. వో బహుత ఆసానీ సే అపనే అశఆర లోగోం కే దిలోం మేం ఉతార దేతే హైం:
అపనీ శాయరీ సునాతే హుఏ నక్శ సాహబ
అపనీ శాయరీ సునాతే హుఏ నక్శ సాహబ
శాఖోం కో తుమ క్యా ఛూ ఆఏ
కాఁటోం సే భీ ఖుశబూ ఆఏ
కోఈ తో హమదర్ద హై మేరా
ఆప న ఆఏ ఆంసూ ఆఏ
'నక్శ' ఘనే జంగల మేం దిల కే
ఫిర యాదోం కే జుగనూ ఆఏ
కాఁటోం సే భీ ఖుశబూ కీ బాత కరనే వాలే ఐసే నాయాబ శాయర కో వో బులందీ నసీబ నహీం హుఈ జో ఉనకే సమకాలీన శాయరోం కో హుఈ. కారణ ఆపకో నక్శ సాహబ సే మిల కర సాఫ హో జాయేగా యా ఫిర అజీజ కైసీ సాహబ నే జో ఇస కితాబ మేం లిఖా హై ఉసే పఢ కర " నక్శ సాహబ కే చాహనే వాలే బహుత హైం, ఉనకే గీత మశహూర హైం ఉనకీ గజలేం మహఫిలోం సభాఓం మేం గఈ జాతీ హైం లేకిన ఉనకో అపనే చాహనే వాలోం ఔర దోస్తోం కా ఇస్తేమాల కరకే అపనే ఆపకో ప్రోజేక్ట కరనే కా హునర నహీం ఆతా."
గమ తో హై హాసిలే జిన్దగీ దోస్తోం
బాంటనా హై తో బాంటో ఖుశీ దోస్తోం
యహ గనీమత హై కుఛ తో అఁధేరా ఛటా
ఘర జలే రౌశనీ తో హుఈ దోస్తోం
'నక్శ' సే మిల కే తుమకో చలేగా పతా
జుర్మ హై కిస కదర సాదగీ దోస్తోం
బచ్చోం సీ నిశ్చల ముస్కరాహట ఉనకే చేహరే పర ఖిల ఉఠీ.
ఉనకే ముస్కురాతే హుఏ చేహరే పర ఆప ఉన గమోం కో నహీం పఢ సకతే జో ఇనకీ శాయరీ మేం ఝలకతే హైం
ప్యార కో దో హీ పల నసీబ హుఏ
ఇక ములాకాత, ఇక జుదాఈ హై
ఆఇనా పత్థరోం సే టకరాయా
యే సజా సాదగీ కీ పాఈ హై
మేరీ ఇక సాంస భీ నహీం మేరీ
జిన్దగీ కిస కదర పరాఈ హై
శాయరీ కీ ఇస లాజవాబ కితాబ ఖరీదనే కే లిఏ ఆప కో ఇన మేం సే కిసీ పతే పర సంపర్క కరనా హోగా :-
౧. కితాబదార 5/A ,18/110 జలాల మంజిల, టేమకర స్ట్రీట, జే.జే. హస్పతాల కే పాస ముంబఈ- 400008
౨. గౌరవ అపార్టమేన్టస C/A/5 హోలీ క్రాస రోడ, ఆఈ. సీ.కోలోనీ, బోరీవలీ (వేస్ట) ముంబఈ 400103
౩. అదబ నామా , 303 క్లాసిక ప్లాజా తీన బత్తీ, భివండీ, థాణే .
ముఝే అఫసోస హై కే మేరే పాస నక్శ సాహబ కా ఫోన యా మోబాఇల నంబర నహీం హై లేకిన ఆప ఉన్హేం ఇస ఖూబసూరత శాయరీ కే లిఏ బధాఈ యహాఁ కమేన్ట ద్వారా దే సకతే హైం. ఇస పోస్ట కీ ఏక ప్రింటేడ ప్రతి మైం కుఛ దినోం బాద ఉన్హేం పహుంచానే వాలా హూఁ. చలతే చలతే నక్శ సాహబ కే యే తీన శేర ఔర పఢతే చలిఏ ఔర మానిఏ కి ఏక అచ్ఛా ఇంసాన హీ అచ్ఛే శేర కహ సకతా హై:
కోఈ పరదేస అగర జాయ తో క్యా లే జాయే
భీగీ భీగీ హుఈ ఆఁఖోం కీ దుఆ లే జాయే
యాద రఖతా హై ఉసే అహలే జమానా బరసోం
జఖ్మ ఔరోం కే జో సీనే మేం సజా లే జాయే
ముఝసే కలియోం కా తడపనా నహీం దేఖా జాతా
కాశ గులశన సే కహీం దూర హవా లే జాయే
తో చలతే హైం దోస్తోం శాయరీ కీ ఏక ఔర కితాబ కీ తలాశ మేం తబ తక ఆప నక్శ సాహబ కీ జాదుఈ శాయరీ కా మజా ఇస గీత కో సున కర లేం...హో సకతా హై ఆజ కే నౌజవానోం నే రునా లైలా కే గాయే ఫిల్మ "ఘరోందా" కే ఇస గానే కో న సునా హో లేకిన జిన్హోంనే సునా హై వో దుబారా సున కర ఇసకా మజా లేం:-
