భోజపురీ మేం 'లగాన, జైసీ ఫిల్మ బనాఐంగే మనోజ తివారీ

భోజపురీ కే గాయక సే సుపర స్టార ఏవం ఫిల్మ నిర్మాతా బనే మనోజ తివారీ అగలే వర్ష ఏక ఐసే ఫిల్మ బనానే కీ ఘోషణా కీ జిసమేం భోజపురీ ఏవం మైథిలీ దోనోం హీ భాషాఓం కా ప్రయోగ సమాన రూప సే కియా జాఏగా। ఉన్హోంనే కహా కి భోజపురీ భాషా మేం వహ హిన్దీ ఫిల్మ లగాన జైసీ ఫిల్మ బనాఏంగే, శోషణ కే విరూద్ధ సంఘర్ష కో క్రికేట కే జరియే సామనే లాఏంగే। తివారీ నే కహా కి శ్రోతా దో తరహ కే హోతే హైం। ఏక సడక కా ఔర దూసరా ఘర కా। మేరా లక్ష్య ఘర కే శ్రోతా తక పహుంచనే కా హై। ఇసీలిఏ వహ అపనే గాయన మేం అశ్లీలతా ఔర ఫుహడతా కో తరజీహ నహీం దేతే హైం। తివారీ నే కహా కి ముమ్బఈ మేం ఉనకా దమ ఘూట రహా హై ఔర గాంవ సే దూర రహనే సే ఉనకీ రచనాధౢమతా కుంద హో రహీ హై। ఉన్హోంనే కహా కి మాం ఏవం మాతృభూమి సే కోఈ భీ బేటా దూర నహీం రహనా చాహతా హై।

ఇగ్నూ మేం భోజపురీ కే కోర్స కే కా భైలూ బా ?

• శైలేశ మిశ్ర (డైలస, టైక్సస, అమేరికా)
  

ఇందిరా గాఁధీ రాష్ట్రీయ ముక్త విశ్వవిధాలయ (ఇగ్నూ) జనవరీ ౨౦౦౯ సే భోజపురీ మేం ఫాఉండేశన కోర్స చాలూ కరే కే ఘోషణా కఈలే బా జవన కి భోజపురీ భాషా కే బఢావా దేబే మేం ఏగో నయా కదమ బా అఉరీ భోజపురీ కే ఔపచారిక రూప సే పఢాఈ మేం మదద కరీ. సాథ హీ ఏహసే భోజపురీ భాషా కే మాన్యతా మిలే మేం సహాయతా భీ మిలీ. ఇగ్నూ కే ప్రోఫేసర శత్రుఘ్న కుమార భోజపురీ భాషా కే లేకే జోర-శోర సే పాఠ్యక్రమ తైయార కరే మేం లాగల బాడన ఆ ఉనుకర ప్రయాస సరాహనీయ బా. ఇగ్నూ మేం భోజపురీ కే పఢాఈ ఏగో ఐతిహాసిక కదమ బా లేకిన ఏహ భోజపురీ పాఠ్యక్రమ కే ఇండస్ట్రీ, మీడియా, భోజపురియా సమాజ ఔర ఛాత్ర-ఛాత్రా కే నజర మేం కా భైలూ బా ?

భోజపురీ కోర్స హోఖే భా కౌనో అఉరీ భాషా కే పఢాఈ -- ఓకర భైలూ తబే హోలా జబ భాషా కే విశేషజ్ఞ ఆ సహీ జ్ఞాన వాలా జానకార లోగ, కోర్స కే నిర్మాణ మేం శురూవే సే రహే. ఏహ పర తనీ ధ్యాన దిహీం, త సవాల ఉఠేలా భోజపురీ కోర్స కే కంటేంట పర, ఆ పాఠలేఖక పైనల పర - జవనా ఆధార పర ఆవే వాలా భోజపురీ పఢాఈ కే నీంవ టికల బా. ఇగ్నూ భోజపురీ భాషా కే లేకే గంభీర బా లేకిన హాల హీ మేం ఏగో అఇసనకా ఆదమీ కే భోజపురీ కోర్స కే పాఠ లేఖక కే రూప మేం, పైనల మేం శామిల కఈలస జే నా త శిక్షక హవన, నా ప్రోఫేసర హవన ఆ నా హీ కౌనో సాహిత్యకార. ఏహసే భోజపురీ విభాగ ఆ భోజపురీ కోర్స కే భైలూ పర ప్రశ్న-చిహ్న లాగ గఈల బా . కవనో జరూరీ నఇఖే కి పోపులర ఔర సర్వత్ర వ్యాపీ లోగ హర క్షేత్ర మేం సర్వజ్ఞో హోఖే.

౧౮ లాఖ సే జ్యాదా ఛాత్రన కే పఢావే వాలా ఇగ్నూ మేం భోజపురీ కోర్స కే పాఠలేఖకన కా పైనల మేం, ఆజ బుఝాత బా కి కేహూ భీ శామిల హో సకేలా ఆ జవన మన మేం ఆఏ, తవన విచార కోర్స మేం డలవా సకేలా. కోర్స సలాహకార ఆ పాఠ లేఖక మేం అన్తర హోలా, పర దునో మేం అనుభవీ లోగన కే సహాయతా చాహీం. ప్రోఫేసర శత్రుఘ్న కుమార జఇసన అనుభవీ లోగన కా నిగరానీ మేం భోజపురీ కే పఢాఈ పర ఏక ఓర కరోడోం భోజపురియా లోగ ఆస లగాఈ కే బఈఠల బా, త దూసరా ఓర ఆవే వాలా భోజపురీ పఢాఈ కే భవిష్య బేసబ్రీ సే రాహ తాకఽతియా. లేకిన ఇగ్నూ విశ్వవిద్యాలయ కే భోజపురీ శిక్షక-లేఖక పైనల టీమ జబ మీడియా కే చకాచక సే చౌంధియా జాయ అఉరీ కేహూ కే భీ శామిల కర లే, త భోజపురియా సమాజ మేం ఇగ్నూ కే ఆవే వాలా భోజపురీ కోర్స కే కా భైలూ రహీ ?

కహల జాలా కి భాషా జేతనే సీఖీం, ఓతనే నీమన బా కాహేం సే కి భాషా సే విచార కే వికాస హోలా. లేకిన విశ్వ కే సబసే బడకా విశ్వవిధాలయ - ఇగ్నూ భీ బినా కౌనో ఆధార కే అగర భోజపురీ పైనల మేం లోగన కే శామిల కరే లగే, త సమఝ లీం కి శిక్షా భీ బికాఊ హో సకేలా ఆ కాల-పరసోం బఛియా కే తాఊవో భోజపురీ కే నామ పర కోర్స చాలూ కరే లగిహన. వేబసాఇట చలావే వాలా ఇన్టరనేట మీడియా కే లోగ అగర భోజపురీ ఫాఉండేశన కోర్స కే పాఠ్యక్రమ లిఖే లగే త కాల-పరసోం పంచాయత కే కహలా పర పానవాలా-దూధవాలా భీ ఇగ్నూ, బిహార యూనివర్సిటీ అఉరీ పూర్వాంచల విశ్వవిద్యాలయ జఈసన శిక్షా కే మన్దిర చలావే లగిహన. నీమన సలాహ కేహూ భీ దే సకేలా పర నీమన పాఠ్యక్రమ నికాలల సబకే బస కే బాత నఇఖే. ఆఈ.ఆఈ.టీ సే లేకే టౖప కౖలేజన తక సైంకడోం భోజపురీ భాషా విశేషజ్ఞ లోగ బైఠల బా, లేకిన ఇగ్నూ కే నజర మీడియా మేం ఫిసల గఈల. ఇగ్నూ కవనో ప్రాఇవేట సంస్థా నా హ, ఏకరా మతలబ ఈ నా హ కి సరకారీ విశ్వవిధాలయ మేం సరకారీ రాజ చలే.

భారతీయ సంస్కృతి మేం గురు-శిష్య సమ్బన్ధ పూజనీయ రహల బా లేకిన ఇగ్నూ కే భోజపురీ కోర్స మేం అగర కేహూ భీ గురు కే స్థాన పర బఈఠే లాగీ, త శిక్షా మేం శిష్య కే విశ్వాస ఖతమ హో జాఈ అఉరీ అఈసన కోర్స కే ప్రమాణ-పత్ర కే భోజపురీ ఇండస్ట్రీ మేం భైలూ ఘట జాఈ। ఇహే నా, భోజపురీ డిగ్రీ ప్రదాన కరేవాలా కౖలేజ యా విశ్వవిద్యాలయ భీ హఁసీ కే విషయ బన కే రహీ జాఈ. ఇగ్నూ కే మాన-మర్యాదా అఉరీ ఫియుచర మేం భోజపురీ కోర్స కే కా భైలూ రహీ, ఓహసే లోగ భోజపురీ సీఖ పాయీ కి నా, భోజపురీ పఢికే కోర్స సర్టిఫికేట సే లోగ భోజపురీ ఇండస్ట్రీ మేం నౌకరీ పాయీ కి నా - ఈ సబ సవాల కే జవాబ ఆవే వాలా సమయే బతా పాయీ. ఫిలహాల త ఇగ్నూ మేం భోజపురీ రామ భరోసే బియా.

(బలియా జిలా కే శైలేశ మిశ్ర హిన్దీ ఆ భోజపురీ భాషా కే లేఖక కవి హఉవన; భోజపురీ అసోసిఏశన ఓఫ నౖర్థ అమేరికా కే సంస్థాపక ఆ అధ్యక్ష హఉవన; భోజపురీ కే ప్రసిద్ధ సోశల నేటవర్క - భోజపురీఏక్సప్రేస।కౖమ కే సృజనకర్తా హఉవన అఉరీ భోజపురీ మీడియా మంత్ర గ్రుప కే సలాహకార ఆ భోజపురీ అసోసిఏశన ఓఫ ఇండియా కే శుభ-చిన్తక హఉవన)

అంజోరియా సే సాభార

భోజపురీ లోకగీత కా మ్యూజిక మేం నయా ప్రయోగ కర కే ఆపన ఏగో నయా పహిచాన బనావల చాహత బానీ ; పంకజ ప్రవీణ

ఉభరత గాయక పంకజ ప్రవీణ సే ఏగో బాతచీత కే అంశ నీచే దిహల జా రహల బా.

-పంకజ జీ, పహిలే అపనా బారే మేం కుఛ బతాఈ ?

హమార ఘర ఉత్తర ప్రదేశ కే బహరాఇచ జిలా మేం బా. బచపన కే పఢాఈ గాఁవ మేం కఈలా కా బాద బహరాఇచ శహర మేం ఆ గఇనీ ఆ ౬ఠవీం క్లాస సే లే కే గ్రేజుఏశన తక కే పఢాఈ ఓహిజే సే కఈనీ. హమార పాపా జీ ఏగో సాధారణ కిసాన హఈ, జే ఖేతీ కిసానీ సే సమయ బచలా కే బాద ఏగో డౖక్టర కా రూప మేం సమాజ సేవా భీ కర లిహీనా. హమరా అలావా అభీ సబ లోగ గాఁవహీం మేం హీ రహేలా.

-భోజపురీ క్షేత్ర మేం నా రహలా కే బాదో భోజపురీ సే అతనా లగావ కఇసే బా ?

ఈ బాత సహీ బా కి హమార ఆ హమరా పాపా జీ కే జనమ బహరాఇచే మేం భఈల. బాకిర హమార దాదా జీ కరీబ పచాస సాల పహిలే బిహార ఛోడ కే బహరాఇచ ఆ కే బస గఇల రహనీ. పచాస సాల బాదో హమనీ కే ఘర పరివార ఆ సంస్కార భోజపురీయే ఆ బిహారీయే బా. హమరా గాఁవ మేం ౯౦ ఫీసదీ లోగ బిహార భా పూర్వీ ఉతేర ప్రదేశ సే బా. కహ సకీలే కి కుల మిలా కే హమరా గాఁవ కే మాహౌల ఏగో మినీ బిహారే నియన బా. బచపన మేం త హమరా ఇహో పతా నా రహే కీ భోజపురీ కా హోలా ఔర హిన్దీ కా హోలా. ఏహీ వజహ సే హమరా భోజపురీ సే అతనా లగావ బా.

-భోజపురీ లేఖన ఆ సంగీత మేం రూచి కబ సే జాగల?

జబ హమ ఆగే కే పఢాఈ కరే శహర మేం అఈనీ త బహుతే సారా లోగ సే ములాకాత ఆ జాన పహిచాన భఈల. లోగన సే బాతచీత కఇలా కా బాదే హమరా అపనా మాతృభాషా కే మహత్వ కే పతా చలల. దుసర బాత ఈ రహే కి లోగ భోజపురీ కే అతనా మహత్వ నా దేత రహే. జేకరా వజహ సే మన మేం భోజపురీ కే ఖాతిర ఏగో మోహ లాగ గఇల ఆ ఓహి సే భోజపురీ లేఖన ఆ సంగీత మేం రూచి జాగ గఇల.

-ఫేర భోజపురీ గీత సంగీత కే సఫర కహా సే శురూ భఇల ?

వైసే త హమ బచపనే సే స్కూల కౖలేజ మేం ప్రతియోగితా మేం గీత సంగీత లేకే హిస్సా లేత రహనీ, లేకిన భోజపురీ మేం సంగీత కే సఫర "మనోజ భఇయా" (మనోజ తివారీ మృదుల) కే ప్రోగ్రామ దేఖలా కే బాదే శురు భఇల. హమ ఉనకరే కే ఆపన ఆఇడియల మాన కే బినా కౌనో గుర కే గీత గావల శురు కర దిహనీ. లోగ పసందో కరే లాగల త హమ అపన పహిలా స్టేజ ప్రోగ్రామ ఏనసీసీ కే ప్రోగ్రామ మేం కఇనీ జహాఁ భోజపురీ లోకగీత గవలా ఖాతిర హమరా కే ప్రథమ పురస్కార మిలల ఆ గోల్డ మైడల ఆ శీల్డో మిలల. ఓహిజే సే సగీత కే సఫర శురు భఇల. సబలే బడ పురస్కార హమారా అపనా కౖలేజ కే గీత పతియోగితా మేం మిలల జహా ౫౦ హిన్దీ ప్రతియోగియన కా బీచ హమరా కే ప్రథమ పురస్కార మిలల.

-రాఉర పహిలకా అలబమ "దిల దీవానా భఇల" కే శురుఆత కఇసే భఈల ఆ అలబమ కా బాద కఇసన లాగఽత బా ?

కౖలేజే కా సమయ సే హమారా అందర భోజపురీ లోకగీత కే జూనూన రహల. ఓకరా కే పూరా కరే కే ఖాతిర హమ దిల్లీ ఆ గఇనీ. భోజపురీ అలబమ ఖాతిర హమరా ఘర సే కవనో సహాయతా భా ప్రోత్సాహన నా మిలల తబో హమ అపనా మన సే అపనా కమాఈ సే అలబమ కే శురువాత కఇనీ. బాకిర సబ కుఛ కా బాదో కుఛ లోగన కా వజహ సే హమార సపనా వఇసన పూరా నా భఈల జఇసన హమ సోచలే రహీం.ఖుశీ బస అతనే బా కి బహుత కుఛ సీఖ గఇనీ జిన్దగీ కా బారే మేం ఆ లోగన సే అతనా ప్యార మిలల జేతనా హమ సోచలహూం నా రహలీ.

-కా సోచ కే ఆపన అలబమ నికాలే కే సోచనీ ?

దేఖీం. హమ బహుత సారా భోజపురీ గీత సునలీ. బహుత సారా గాయకన లోగ కే సునలీ. సబ లోగన కే విషయవస్తు ఆ అందాజ ఏకహీ జఇసన రహే. ఆ అశ్లీలతా భోజపురీ కే ఏగో సబసే బడా బీమారీ లాగత రహల. త హమ సోచనీ కి ఏగో నయా అందాజ కా సాథే అశ్లీలతా కే హటావే కే కోశిశ కహే నా కఇల జాఊ ? బస ఇహే సోచ కే గీత కే తఇయారీ శురు కర దిహనీ ఆ ఓకరే పరిణామ దిల దీవానా భఇల కా రూప మేం ఆఇల, జవన ఆప కే సామనే బా.

-దిల దీవానా భఇల కే బారే మేం కుఛ బతాఈ ?

"దిల దీవానా భఇల" ఏగో సాఫ సుథరా అలబమ బా జేహమేం లగభగ సబ ప్యారే కే గీత బా. ఏహ గీతన కే ఘర పరివార మేం భీ సునల జా సకేలా. ఏకర శీర్షక గీత సబసే అఛా బన గఇల బా, జేకరా కే హర ఉమిర కే లోగ పసంద కఇలే బా. హమ సమఝత బానీ కి శాయద ఈ భోజపురీ కే పహిలా అలబమ బా జేకరా మేం అశ్లీలతా కే నామ పర కుఛుఓ నఇఖే.

-అబ ఆగే కా కరే కే బా ?

ఆగే హమ దూ గో ఆఉరీ అలబమ కే తఇయారీ కరత బానీ జే మేం సే ఏగో కే నామ బా "సోనూ జీ కే పాపా" ఔర తీసరా అలబమ హోలీ తక ఆ జాఈ. ఏకరా అలావా హమ కుఛ నయా టైలేంట కా సాథే భోజపురీ కే పహిలకా మ్యూజిక బైండ "స ర గ మ రాగ భోజపురీ" ఓ పర కామ కర రహలా బానీ.

-రఉరా భోజపురీ గీత సే అశ్లీలతా హటావే కే బాత కరత బానీ. ఏహమే కహాఁ తక సఫల హో పాఏబ ?

దేఖీం. పహిలకా అలబమ కా బాద హమార మనోబల బహుత బఢ గఇల బా. హమ జవన చీజ సునావల చాహత రహీ ఓకరా కే లోగ పసందో కఈలస. ఆ జబ రేస్పోంస అచ్ఛా ఆఈల త హమరా కా పరేశానీ బా ? అజీ ఏహీ తరే కామ కరత రహబ ఆ ఏకరా సాథే హమ భోజపురీ లోకగీత కా మ్యూజిక మేం నయా ప్రయోగ కర కే ఆపన ఏగో నయా పహిచాన బనావల చాహత బానీ.

అంజోరియా సే సాభార