Wednesday, April 15, 2009
చటకల
నరేశ ఝుంఝలా గయా। ఉసే లగా చటకల మేం బదలీ మజదూర కా కామ కరనా ఔర భీఖ మాంగనా బరాబర హై। పిఛలే తీన దినోం సే లేబర ఓఫిస కా చక్కర లగా-లగా కర వహ హలకాన థా లేకిన బాబూ థే కి కామ దేనే కా నామ హీ నహీం లే రహే థే। బస ఏక హీ జవాబ--ఆజ లోక నహీం లాగేగా।(ఆజ ఆదమీ కీ జరూరత నహీం హై)। జీ మేం తో ఆయా కి బోల దే కి లోక కబ లగేగా, జబ హమ భూఖ సే దమ తోడ దేంగే? లేకిన కుఛ నహీం బోల పాయా। బదలీ మజదూర కీ ఇతనీ హైసియత కహాం హోతీ హై కి బాబూ కే ఆగే ముంహ ఖోల పాయే।
వహ ఖడా రహా। ఉమ్మీద థీ కి శాయద కోఈ నాగా(అనుపస్థిత) హో జాయ, ఔర ఉసే బులావా ఆ జాయ।బాబూ నే చశ్మే కే బాహర సే ఉసకీ ఓర దేఖా--అబ ఇహాం కా కరతా హై। జాఓ కాల ఆనా।నరేశ నే వినతీ కే స్వర మేం పూఛా--కుఛ దేర ఔర దేఖ లేం సాహబ? శాయద కోఈ నాగా హో।బాబూ హంసా। పాన కీ పిక ఉసకే హోఠ కే దాహినే కినారే సే నికల పడీ। ఉసనే టేబల సే ఏక కాగజ ఉఠాయా ఔర ఉససే అపనా ముంహ పోంఛ కర డస్టబిన మేం ఫేంక దియా। తభీ మహేశనాథ దిఖే। చేలోం కీ పూరీ టోలీ కే సాథ। వే సీధే లేబర బాబూ కే పాస పహుంచే। కాంగ్రేస యూనియన కే నేతా। ఇస కారఖానే కే మామలే మేం సబసే బడే ఔర దబంగ నేతా।బాబూ నే ఇస బార చశ్మే కే అందర సే మహేశబాబూ కీ ఓర దేఖా--నమోస్కార మహేశ దా। కా ఖబోర?.మహేశ బాబూ నే తల్ఖ స్వర మేం కహా--క్యా బాత హై? తుమ ఆజకల బహుత బడే బాబూ బన గయే హో। హమలోగోం కీ బాత భీ నహీం సునతే। సబ బాబూగిరీ భూలా దేంగే।
బాబూ కీ సిట్టీపిట్టీ గుమ। హేం-హేం కరతా హుఆ బోలా-ఇ కా బోల రహా హై మహేశ దా? ఆపలోగోం కే లిఏ హీ తో ఇహాం పర బైఠే హైం। కా బాత హై?
-లల్లన తీన-తీన బార ఆయా లేకిన తుమనే ఉసే కామ నహీం దియా।
బాబూ నే కహా--అఇసా బాత నహీం మహేశ దా। ఆపకా కిసీ భీ లోక కో హమ కభీ మనా నాహీం కియా లేకిన వో దిన సచముచ లోక కా జరూరత నేహీం థా। ఆజ జరూరత హై తో లల్లన కా పతా నహీం। హమ బోలా థా కి ఏక బార చక్కర జరూర మార జానా।
మహేశ బాబూ కా పారా గరమ హో గయా--కహాం హై లలనవాం? లల్లన ఝట సామనే ఆ గయా।మహేశ బాబూ చిల్లాయే--కా రే, బడకా లాట సాహబ హో గయా హై ? బాబూ తుమ్హారే ఘర జాకర కామ దేంగే క్యా? బాప కా నౌకర సమఝ రఖా హై
సబకో లల్లన కో మానో సాంప సూంఘ గయా। సీధే జాకర బాబూ కే టేబల కే సామనే ఖడా హో గయా. బాబూ నే ఉసకే నామ కీ పర్చీ కాటతే హుఏ కహా-రోజ కాహేం నహీం ఆతా? ఛోటా ఛోటా బాత కే లిఏ మహేశ దా కో పరేశాన కరతా హై।లల్లన చుప। బాబూ పర ఖూన ఖౌల రహా థా। అభీ ఇసే బకవాస కరనే కీ క్యా జరూరత హై? చుపచాప జల్దీ సే పర్చీ దేతా క్యోం నహీం? పర్చీ హాథ మేం మిలతే హీ మానో లల్లన కీ జాన మేం జాన ఆఈ. సీధే ఫైక్టరీ కీ ఓర భాగా। పతా నహీం ఉసే కామ మిలనే కీ ఖుశీ థీ యా మహేశ బాబూ సే దూర భాగనే కీ। మహేశ బాబూ కా గుస్సా బహుత ఖతరనాక హోతా థా।
నరేశ దంగ రహ గయా। బాబూ నే ఉసే కామ దేనే సే మనా కర దియా లేకిన మహేశ బాబూ కే ఆతే హీ లల్లన కో కామ మిల గయా। లేకిన క్యా వహ ఇస మామలే మేం బాబూ సే బహస కర సకతా థా। నహీం...నహీం కర సకతా బహస। గాహే-బగాహే బాబూ కామ దేతా భీ తో థా। బహస కర లియా తో వహ భీ బంద హో జాయేగా। క్యా కరే వహ? క్యా బినా యూనియన పకడే ఉసే కామ నహీం మిలేగా? కైసే పకడే కిసీ యూనియన కా దామన। దో హీ యూనియన ప్రభావీ థీ। ఏక లాల, దూసరా పంజా। సీపీఏమ ఔర కాంగ్రేస లేకిన లాల ఔర పంజా కే నామ సే మశహూర। లాల ఝండా వాలోం కే పాస జాయే యా పంజా వాలోం కే పాస। జాన పహచాన తో కిసీ సే నహీం థీ లేకిన ఉసకే కుఛ ఐసే సాథీ థే , జో యూనియన మేం థే। జులూస నికలతా తో కంధే పర ఝండా లేకర నారే లగాతే హుఏ చలతే థే. ఉస వక్త ఉనకీ ఛాతీ గర్వ సే ఫైలీ హోతీ థీ। నరేశ కా భీ జీ కరతా కి వహ భీ నారే లగాయే, ఝండే ఢోయే। మజదూరోం కే బీచ రూతబా బఢతా హై లేకిన క్యా కోఈ యూనియన ఉసే ఇస లాయక సమఝేగీ?
సునా థా లాల ఝండే వాలోం కీ సరకార హై, ఇసలిఏ ఉనకీ ఖూబ చలతీ హై లేకిన సాథ హీ యహ భీ సునా థా కి ఇసమేం బంగాలియోం కా వర్చస్వ హై ఔర వే బిహారీ మజదూరోం కీ మదద నహీం కరతే। మేడో (పశ్చిమ బంగాల మేం యహీ కహకర హిందీభాషియోం కో చిఢాయా జాతా హై) కహకర భగా దేతే హైం। లేకిన పతా నహీం క్యోం ఉసే ఇస బాత పర విశ్వాస నహీం హోతా థా। వహ బిహార కే కితనే హీ మజదూరోం కో జానతా థా జో లాల ఝండా వాలీ యూనియన మేం జాతే థే। ఘంటోం బైఠే రహతే థే। బాబూ లోగోం కే లిఏ దుకాన సే చాయ లాతే థే, కుల్హడోం మేం సబకో చాయ బాంటతే థే, ఖుద భీ శాన సే బైఠకర పీతే థే। ఔర జవాహర? ఉసకా తో రూతబా దేఖనే లాయక హై। జబ భీ చటకల మైదాన మేం మీటింగ హోతీ హై, రిక్శా పర మాఇక లేకర వహీ చిల్లాతా హై--భాఇయో ఔర బహనో, ఆజ శామ చార బజే, చటకల మైదాన మేం ఏక విశాల జనసభా కా ఆయోజన కియా గయా హై. ఇస జనసభా మేం మజదూరోం కీ సమస్యాఓం పర విచార హోగా। సభా కో పార్టీ కే లడాకూ నేతా కౖమరేడ జతీన చటర్జీ సమ్బోధిత కరేంగే। ఘంటోం వహ రిక్శా మేం ఘూమతా ఔర అపనీ బులంద ఆవాజ మేం మునాదీ కరతా రహతా థా। ఉసకే పీఛే-పీఛే కుఛ మజదూర-కుఛ బచ్చే భాగతే రహతే । వహ భీ తో మేడో హీ హై। అగర బాత మేడో కీ హీ హోతీ తో ఉసే యే కామ క్యోం మిలతా? సబ లోగ ఉసకీ కితనీ ఇజ్జత కరతే హైం।
జవాహర సే ఉసకీ థోడీ జాన పహచాన థీ। ఉసనే తయ కర లియా వహ ఆజ హీ జవాహర సే మిలేగా ఔర లాల ఝండా కా సదస్య బన జాయేగా। సారే దుఖ దూర హో జాయేంగే। రోజ కామ మిలేగా। రోజ కామ అర్థాత హర పంద్రహ దిన బాద ఠీక-ఠాక తంఖ్వాహ। ఫిర మున్నా కో బనర్జీ బాబూ కే ఘర కీ సూఖీ రోటీ నహీం ఖానీ పడేగీ। సురసతీ కో మన మార కర లోగోం కే సామనే ఉధార కే లిఏ హాథ నహీం ఫైలానా పడేగా। మున్నా కే లిఏ ఏక పైంట ఔర సురసతీ కే లిఏ ఏక సాడీ జరూర లే లేగా। చప్పల భీ। సురసతీ కే పాస చప్పల తక నహీం హై। నంగే పాంవ దౌడతీ రహతీ హై। థోడీ సీ ఉమ్మీద ఔర నరేశ కే సపనోం కీ ఫసల లహలహానే లగీ థీ ఉసనే బాబూ కీ ఓర దేఖా। వహ చశ్మే కే బాహర సే నరేశ కీ ఓర హీ దేఖ రహా థా। నరేశ కీ ఆంఖోం మేం నఫరత ఝలకీ తో ఉసనే ఝట అపనీ ఆంఖేం ఫేర లీ। శాయద ఝేంప గయా థా।
లేబర ఓఫిస సే వహ సీధే జవాహర కే ఘర హీ గయా థా లేకిన జవాహర ఘర పర నహీం థా। పతా చలా దో తీన ఘంటే బాద ఆయేగా। పార్టీ కే కామ సే కహీం గయా హుఆ హై । మన హీ మన జవాహర సే ఈష్యా హుఈ। కితనా వ్యస్త రహతా హై జవాహర। బాబూ లోగోం మేం కితనీ ఇజ్జత హై ఉసకీ। సబ ఉసకీ బాత సునతే హైం। కామ కో లేకర భీ కోఈ సమస్యా నహీం। జబ చాహా కామ కర లియా, జబ చాహా పార్టీ కే కామ సే నికల పడా। ఉసనే వ్యర్థ హీ అపనా సమయ గంవా దియా। ఔర పహలే హీ యూనియన మేం ఆ జానా చాహిఏ థా లేకిన అబ వహ ఇస గలతీ కో నహీం దోహరాయేగా। జవాహర సే మిలకర హీ జాయేగా।వహ జవాహర కే ఘర కే బాహర హీ ఘూమనే లగా। కుఛ దేర బాద వహీం బగల కీ చాయ కీ దుకాన పర జాకర బైఠ గయా। ఘర జానే కీ హిమ్మత నహీం హో రహీ థీ। జరూరతేం ముంహ బాయే ఖడీ థీం ఔర ఆజ తో ఘర మేం రాశన భీ నహీం థీ। కిస ముంహ సే పత్నీ ఔర బచ్చోం కే పాస జాకర అపనీ హతాశా కీ బాత కహేగా? ఘర జానే మేం దేర హోతా దేఖ కమ సే కమ కుఛ దేర తక తో వే ఇస ఉమ్మీద మేం రహేంగే కి ఉసే కామ మిల గయా హై। అభావ మేం ఐసీ ఉమ్మీదేం భూఖ పర భీ భారీ పడతీ హైం। బహుత బల మిలతా హై। ఉసనే తయ కియా కి వహ కుఛ దేర తక ఉన్హేం ఇస ఉమ్మీద కా ఆనన్ద ఉఠానే దేగా।
జవాహర ఉసే జతీన దా సే మిలానే పర రాజీ హో గయా థా। ఉసనే ఉమ్మీద దిలాఈ థీ కి యూనియన కా సదస్య బననే కే బాద కామ మిలనే మేం కోఈ దిక్కత నహీం హోగీ। నామ నంబర భీ బన జాయేగా। పీఏఫ కటనే లగా। ఈఏసఆఈ కార్డ బన జాయేగా। హజారోం సపనే। ఛోటా సా మన। ఉఛలతా హుఆ ఘర లౌటా థా నరేశ।వక్త సే పహలే ఉసే దేఖకర సురసతీ కీ ఉమ్మీదోం కో ఝటకా లగా థా--కా హుఆ జీ? ఆజ భీ కామ నహీం మిలా?
--నహీం, కామ తో నహీం మిలా లేకిన అబ కామ మిలేగా?
--కైసే?
ఔర నరేశ నే సారా కిస్సా ఉత్సాహ కే సాథ బాంచ దియా థా। ఉమ్మీద కా దీయా ఔర తేజ జలనే లగా థా। లేకిన బినా భాత కే దోపహర కైసే కటేగీ? కమ సే కమ బచ్చోం కే లిఏ కోఈ వ్యవస్థా తో కరనీ హీ పడేగీ। హమేశా కీ తరహ సురసతీ నే హీ కీ థీ వ్యవస్థా। పడోస సే చావల ఉధార మాంగ కర లాఈ థీ। జల్ద హీ వాపస లౌటానే కే కరార పర। దోపహర ఠీక-ఠాక గుజర గఈ। అబ సారీ ఉమ్మీదేం శామ పర టికీ థీం।
లాల ఝండా కా ఓఫిస కారఖానే కే ఉత్తరీ గేట కే ఠీక సామనే థా। అగల-బగల చాయ కీ దో దుకానేం। దిన భర చలనే వాలీ దుకానేం। కార్యకర్తాఓం-మజదూరోం-నేతాఓం కీ భీడ లగీ రహతీ థీ। యహాం ఏక ఘంటే బైఠ జాఓ తో కారఖానే కే బారే మేం, నేతాఓం కే బారే మేం ఇతనీ జ్యాదా జానకారీ మిల జాతీ థీ కి బస పూఛిఏ మత। కుఛ జానకారీ సహీ హోతీ థీ తో కుఛ అటకలేం। సిర్ఫ కారఖానా హీ క్యోం రాజ్య ఔర దేశ కీ మౌజూదా రాజనీతిక పరిస్థితయోం కా ఆకలన, అఖబార కీ ఏక-ఏక ఖబర కీ సమీక్షా। అగర పఢనా నహీం ఆతా హై తో భీ కోఈ బాత నహీం। ఏక అఖబార పర జబ దస దస లోగ హోం తో ఉనమేం సే ఏక వాచక కీ భూమికా మేం ఆ జాతా థా। బాకీ నౌ గోలబంద హోకర ఖబర కా మజా లేతే థే। టిప్పణియాం కరతే థే। బహస హోతీ థీ। బడే-బడే బుధ్దిజీవీ ఇన బహసోం కే ఆగే నహీం టిక సకతే థే। సహీ మాయనే మేం అఖబార కైసే జనమత బనాతా-బిగాడతా హై, ఇసకా జీతా-జాగతా ప్రమాణ ఇస చాయ కీ దుకాన పర మిల జాతా థా। కభీ-కభీ బహస హంగామే ఔర మారపీట తక మేం తబ్దీల హో జాతీ థీ।
నరేశ జవాహర కే బతాయే సమయ పర చాయ కీ దుకాన పర పహుంచ గయా థా। లాల ఝండా కే ఓఫిస మేం లోగోం కా ఆనా జానా శురూ హో గయా థా। లగభగ దస పంద్రహ లోగ భీతర బైఠే భీ థే। నరేశ కో బాహర హీ ఇంతజార కరనా థా। జవాహర కే ఆనే పర ఉసకే సాథ హీ అందర జానే కీ బాత థీ। ఉసకే అన్దర కా శర్మీలా ఆదమీ అబ ధీరే-ధీరే జగనే లగా థా। ఇతనే లోగోం కే బీచ అపనీ బాత జతీన దా కే సామనే కైసే రఖ పాయేగా?వహ చాయ కీ దుకాన పర బైఠ గయా। డరతే-డరతే। సునా థా దుకాన వాలా చాయ కా ఓర్డర నహీం దేనే వాలే కో నహీం బైఠనే దేతా । ఆప ఏక చాయ పీ లీజియే ఔర ఘంటోం బైఠ కర రాజనీతి పర భాషణ ఝాడతే రహిఏ , ఉసే కోఈ సమస్యా నహీం థీ లేకిన బినా ఓర్డర కే బైఠనే పర కిచకిచ హోనే కీ ఆశంకా థీ లేకిన నరేశ నే రిస్క ఉఠాయా ఔర ఏక బేంచ పర బైఠ గయా। చాయ వాలే నే ధ్యాన నహీం దియా। దుకాన పర భీడ థీ ఔర వహ కాఫీ వ్యస్త థా। అఖబార కే భీతర కా ఏక పన్నా బేంచ పర పడా హుఆ థా। ఉసనే ఉఠా లియా ఔర పఢనే కీ కోశిశ కరనే లగా లేకిన పఢ నహీం పాయా। వహ అఖబార పర నజర గడా హీ నహీం పా రహా థా। ఉసకీ నజరేం బార-బార సడక కీ ఓర ఉఠ జాతీ థీ। జవాహర అభీ తక ఆయా క్యోం నహీం? తయ సమయ కే హిసాబ సే తో ఉసే అబ తక ఆ జానా చాహిఏ థా। అఖబార పర నజర పడతే హీ మన మేం ఆశంకా ఘుమడనే లగతీ కి కహీం ఉసకీ నజర చూక గఈ ఔర జవాహర యూనియన మేం ఘుస గయా తో? వహ అఖబార కా పన్నా హాథ మేం లేకర జవాహర కే లిఏ టకటకీ లగాయే రహా।
ఏక ఘంటే బీత చుకే థే। చాయ కీ దుకాన పర కితనే గ్రాహక ఆయే ఔర చలే గయే లేకిన నరేశ ఉసీ బేంచ పర బైఠా జవాహర కీ బాట జోహతా రహా। యూనియన ఓఫిస మేం ఔర భీడ హో గఈ థీ। లగభగ ఠసాఠస భర గయా థా। హంసీ-మజాక -శోరగుల లేకిన ఉసకే లిఏ సబ జైసే బాహరీ దునియా కీ బాత థీ। ఉసకీ దునియా తో బస జవాహర కే కదమోం కీ ఆహట తక సిమట గఈ థీ। కహీం ఓఫిస మేం ఆ తో నహీం గయా। హో సకతా హై ఉసకీ నజరేం చూక గఈం హో ఔర జవాహర ఓఫిస కే అన్దర చలా గయా హో। లేకిన ఉసనే తో చాయ కీ దుకాన పర హీ ఇంతజార కరనే కో కహా థా।మన నహీం మానా। వహ బేంచ సే ఉఠకర ఓఫిస కే సామనే గయా। ఓఫిస ఖచాఖచ భరా హుఆ థా। అన్దర జానే కీ హిమ్మత నహీం హుఈ ఉసకీ। ఉసకే అన్దర కా మేడో ఉసే ఓఫిస సే దూర ధకేలనే లగా। అగర ఓఫిస కే అన్దర గయా ఔర కిసీ నే మేడో కహకర భగా దియా తో? వహ ఖిడకీ కే పాస తక ఆయా। భీతర ఝాంక కర జవాహర కో ఢూంఢనే కీ కోశిశ కీ లేకిన జవాహర నహీం దిఖా।
భీతర మనమోహన సరకార కీ కోఈ బాత చల రహీ థీ। సోనియా ఔర జ్యోతి బసు కీ ములాకాత కీ బాత చల రహీ థీ। కోఈ జోర-జోర సే హంస రహా థా। తరహ-తరహ కీ బాతోం కా మిశ్రణ ఔర కుల మిలాకర మఛలీ బాజార కా మాహౌల । మార్క్సవాద కా మఛలీ బాజార యా మఛలీ బాజార మేం మార్క్సవాద--సమఝ మేం నహీం ఆయా। హతాశ కదమోం సే ఫిర చాయ కీ దుకాన పర వాపస లౌట ఆయా
తీన ఘంటే బీత గయే థే। రాత కే నౌ బజ రహే థే। జవాహర నహీం ఆయా। అబ ఆనే కీ సంభావనా భీ నహీం థీ। యూనియన ఓఫిస లగభగ ఖాలీ హో చుకా థా। చార పాంచ లోగ థే ఔర లగ రహా థా కి వే హీ యూనియన ఓఫిస బంద కర చలే జాయేంగే। చాయ కీ దుకాన భీ ఖాలీ హో గఈ థీ। చాయ వాలే కీ నజర అబ ఉస పర పడీ।--క్యా భాఈ? క్యా బాత హై? శాయద తుమ శామ సే హీ యహాం బైఠే హో? కోఈ కామ-ధామ నహీం హై క్యా?
నరేశ లగభగ ఘబడా గయా। యాద ఆ గఈ చాయ వాలే బినా ఓర్డర కే బైఠనే వాలోం కో భగా దేతా హై। ఉసే లగా అబ బేఇజ్జత భీ హోనా పడేగా। ఉసనే లగభగ డరతే-డరతే కహా--మాఫ కరనా భాఈ, తుమ్హారీ దుకాన పర బహుత దేర బైఠ గయా। ఏక ఆదమీ కా ఇంతజార కర రహా థా లేకిన వహ ఆయా నహీం।
--కోఈ బాత నహీం। యహాం బైఠనే కీ మనాహీ నహీం హై। గ్యారహ బజే తక దుకాన ఖులీ రహతీ హై తుమ ఔర దో ఘంటే బైఠ సకతే హో లేకిన బాత క్యా హై? బహుత పరేశాన హో।
నరేశ కో రాహత మిలీ। ఉసనే అపనా పూరా దిల ఉఘాడ కర రఖ దియా। ఇస జమానే మేం ఐసా ఆదమీ కహాం మిలతా హై, జో దూసరోం కా దర్ద సుననే కే లిఏ వక్త నికాల సకే।
--తో అభీ తుమ్హేం దౌడాయేంగే సబ। నేతా లోగ ఇతనా జల్దీ కామ థోడే హీ కరతే హైం? మైం తో బరసోం సే యహీ దేఖ రహా హూం? చాయ వాలే నే కహా ఔర సాథ హీ పూఛా---చాయ పియోగే?
నరేశ చుప రహా।
--పైసే కీ చింతా న కరో। జబ కామ మిలేగా తో దే దేనా। శామ సే బైఠే హో। అరే ఛోటూ, బాబూ కో చాయ దేనా।
ఛోటూ చాయ దే గయా।నరేశ నే పూఛా--దౌడాతే హైం లేకిన కామ తో కర దేతే హైం న?నరేశ దౌడనే కే లిఏ తైయార థా।
--దేఖో భాఈ, కామ హోతా భీ ఔర నహీం భీ హోతా హై। సబ ఇస బాత పర హై కి తుమ్హారా సోర్స కైసా హై।
సోర్స తో ఉసకా జవాహర థా। కాయదే సే మజబూత సోర్స థా। కామ హో జానా చాహిఏ థా లేకిన వహ చుప హీ రహా।
--జాఓ, అబ కల ఏక బార ఫిర చక్కర లగానా। అబ తో ఇతనీ రాత కో యహాం కోఈ ఆయేగా భీ నహీం ఔర అబ ఓఫిస తో బంద భీ హోగా।
కుఛ దేర బాద ఓఫిస బంద భీ హో గయా. నరేశ టూట గయా। జబ తక ఓఫిస ఖులీ థీ ఉమ్మీద కీ ఏక కిరణ బాకీ థీ కి శాయద జవాహర ఆ జాయ। భలే హీ జతీన దా సే భేంట నహీం హో లేకిన జవాహర సే భేంట హోనే పర భీ ఉసే థోడీ తసల్లీ, థోడా దిలాసా మిల జాతా। వహ బురీ తరహ థక గయా థా। మానసిక రూప సే భీ ఔర శారీరిక రూప సే భీ। కిస ముంహ సే ఘర జాయ। పతా నహీం క్యోం ఘర శబ్ద సే హీ అబ ఉసే చిఢ హోనే లగీ థీ। అభావ ఔర ఘర దోనోం ఏక సాథ నహీం హో సకతే। ఆదమీ కీ జిన్దగీ మేం ఇనమేం సే కోఈ ఏక హీ హోనా చాహిఏ। ఘర జాతే హీ సురసతీ కా సవాల--క్యా హుఆ జీ ఔర జవాబ సుననే కే బాద ఉససే భీ కఠిన సవాల--అబ క్యా హోగా జీ?
దూసరే దిన భీ వహ తయ సమయ పర యూనియన ఓఫిస పహుంచ గయా థా। చాయ వాలే సే జాన-పహచాన హో గఈ థీ। బైఠతే హీ చాయ ఆ గఈ। వహ చకిత రహ గయా। చాయ వాలే నే కహా--చింతా న కరో। దో చాయ కా పైసా హో గయా। కామ మిలతే హీ దే దేనా।
చాయ వాలే నే ఉధారీ శురూ కర దీ థీ। ఉధార లేతే ఉసకా దిల కాంప ఉఠా లేకిన నిరాలా కాకా కీ బాత యాద ఆ గఈ--చటకల మేం కామ కరోగే ఔర ఉధార నహీం లోగే-- యహ కైసే హో సకతా హై। ఔర ఉసకే బాద ఖులా ఠహాకా। ఊపర సే నీచే తక కర్జ మేం డూబే నిరాలా కాకా కైసే ఠహాకే లగా లేతే థే, యహ బాత ఆజ తక నరేశ నహీం సమఝ పాయా। కర్జదారోం కే తకాదే ఆతే, గాలియాం సునతే లేకిన ఫిర అపనే రంగ మేం। జోరదార ఠహాకే। ఠహాకోం పర ఠహాకా। ఘర మేం చూల్హా నహీం జలా తో ఠహాకా, పత్నీ సే ఝగడా హుఆ తో ఠహాకా, మిల మేం కిసీ బాబూ సే ఝగడా హుఆ తో ఠహాకా। కేవల ఠహాకా। నిరాలా కాకా కో దేఖ ఉసే ఆశ్చర్య భీ హోతా ఔర బల భీ మిలతా। దుఖోం సే దో దో హాథ కరనే కీ తాకత మిలతీ। జ్ఞాన భీ అచ్ఛా థా నిరాలా కాకా కా। పురానే జమానే కే మైట్రిక పాస థే। బహుత కుఛ బతాతే థే నరేశ కో। నరేశ నే ఉనసే బహుత కుఛ సీఖా థా, సమఝా థా లేకిన యూనియన వాలీ బాత ఉసనే అభీ తక నిరాలా కాకా కో నహీం బతాయా థా। బతాతే తో ఫిర లగతా జోరదార ఠహాకా ఔర ఫిర ఐసీ బాతేం కి ఉసకా దిల బైఠ జాతా। ఉసనే సిర ఝటక దియా।
చాయ ఠండీ హో రహీ థీ। వహ చాయ సుడకనే లగా।యూనియన ఓఫిస అభీ ఖులా నహీం థా। చార బజే కే ఆసపాస ఖులతా థా। ఉస దిన జవాహర ఆయా థా। జతీన దా సే ములాకాత భీ హుఈ। జతీన దా నే ఢేర సారే సవాల దాగే--కబ సే ఇహాం హో, అబ తక యూనియన మేం కాహే నహీం ఆయా। ఫిర జవాహర సే పూఛా థా-చందా దే పాఏగా యే? జవాహర నే నరేశ సే పూఛా--చందా కహాం సే దోగే? మేమ్బర బననే కే లిఏ చందా దేనా పడతా హై।
నరేశ చుప। ఇస బాత కా ఉసకే పాస కోఈ జవాబ నహీం థా। జవాహర నే సుఝాయా-కామ మిలనే కే బాద దే దేనా?కితనా అచ్ఛా సుఝావ థా। నరేశ తత్కాల రాజీ హో గయా। జవాహర కో ఉసనే ఐసే దేఖా మానో వో భగవాన హో। బాద మేం జవాహర నే బతాయా థా కి బాద మేం చందా దేనే పర థోడే జ్యాదా పైసే దేనే పడతే హైం। కోఈ బాత నహీం, థోడా జ్యాదా పైసా దే దేగా। పహలే కామ తో మిలే। ఆఖిరకార జవాహర కీ మదద సే వో లాల హో గయా। లాల ఝండా కా ఆదమీ। అపనే ఆప ఉసకీ అకడ థోడీ బఢ గఈ। శాయద అబ రోటీ కే లాలే నహీం పడే। సిర ఉఠాకర ఘర పహుంచా థా।
15 దిన బీత గఏ। కామ మిలనా బిల్కుల బంద హో గయా థా। పహలే తో బాబూ కే పాస చక్కర లగానే పర ఏకాధ రోజ కామ మిల భీ జాతా థా లేకిన అబ తో వో భీ బంద హో గయా థా। ఉసనే బాబూ కే యహాం జానా ఛోడ దియా థా। అబ సారీ ఉమ్మీద జతీన దా సే థీ। జవాహర నే కహా భీ థా కి జతీన దా యే బిల్కుల పసంద నహీం కరతే కి ఉనకీ యూనియన కా కోఈ ఆదమీ కామ కే లిఏ జాకర బాబూ కే పాస గిడగిడాఏ। తుమ నిశ్చింత రహో, బాబూ సాలా బులాకర కామ దేగా। నరేశ కో కాఫీ అచ్ఛా లగా థా। తో అబ వో బేసహారా సాధారణ ఆదమీ నహీం హై।లేకిన 15 దిన బీతతే-బీతతే ఉసే అపనీ బేచారగీ కా ఏహసాస హోనే లగా థా। లాల కా ఆదమీ హోనే కీ హేకడీ గుమ హోనే లగీ థీ। సుబహ-శామ నియమ సే యూనియన ఓఫిస జాతా। పటలా దా ఆఫిస ఖోలతా ఔర ఉసకే బాద పూరే ఆఫిస కీ సాఫ సఫాఈ। బడే సే లేకర ఛుటభైయే నేతాఓం తక కీ సేవా। సబకో లాకర చాయ పిలానా। చాయ కా బర్తన ధోకర రఖనా। జతీన దా రోజ ఆతా। సఫేద కుర్తా, సఫేద పాజామా। బగల మేం ఖాదీ కా బైగ లటకాఏ। రోజ పూఛతే కైసే హో ఔర వో రోజ బతాతా అచ్ఛా హై లేకిన అభీ తక హిమ్మత నహీం హో పాఈ థీ కి కామ కే లిఏ సీధే జతీన దా సే బోలే। జవాహర సే కఈ బార బోల చుకా థా లేకిన ఉసకా జవాబ భవిష్య కే సపనే దిఖాతా థా। వర్తమాన కే బారే మేం ఉసకే పాస కహనే కో కుఛ భీ నహీం థా। క్యా జతీన దా జైసే నేతా కో యే భీ నహీం పతా కి పరదేస మేం కామ కే బినా కిసీ ఆదమీ కా క్యా హాల హో సకతా హై? క్యా ఉన్హేం యే భీ నహీం దిఖతా కీ పార్టీ ఆఫిస మేం ఏక ఆదమీ సుబహ-శామ నౌకర కీ తరహ క్యోం ఖట రహా హై?
జవాహర కహతా-దేఖో అభీ తుమ్హేం ఆఏ దస-పంద్రహ దిన హీ హుఏ హైం। ఆతే హీ కామ కే లిఏ కైసే కహ సకతే హో? యహాం లోగోం నే సాలోం సంఘర్ష కియా హై। పార్టీ కే లిఏ కామ కియా హై। తబ జాకర యే ముకామ మిలా హై। ఔర తుమ చాహతే హో కి తుమ్హేం ఆతే హీ కామ మిల జాయ। పార్టీ కో ఇస్తేమాల కీ చీజ మత సమఝో।సురసతీ కో వో యే బాత కైసే సమఝాఏం। అబ తో బచ్చోం కీ బదహాలీ ఉససే బర్దాశ్త నహీం హో రహీ థీ। అపనీ భూఖ మార భీ లే లేకిన బచ్చే తో ఉసే హీ తంగ కరతే హైం। బచ్చోం కీ భూఖ కీ తడప అబ సురసతీ కే ముంహ సే వ్యంగ్య బన కర నికల రహీ థీ। ఘర పహుంచతే హీ పూఛతీ-క్యోం నేతాజీ, ఆజ భీ కుఛ నహీం హుఆ ఔర నరేశ టూట కర రహ జాతా।
ఔర ఆజ తో హద హో గఈ। ఘర పహుంచా తో సురసతీ ఘర పర నహీం థీ। దోనోం బచ్చే గలా ఫాడ-ఫాడ కర రో రహే థే। పూఛనే పర పతా చలా కి సురసతీ సుబహ సే హీ గాయబ హై। బచ్చోం నే సుబహ సే కుఛ నహీం ఖాయా థా। మాం కే లిఏ తో వో రో హీ రహే థే, భూఖ ఉన్హేం ఔర తడపా రహీ థీ।నరేశ కీ సమఝ మేం నహీం ఆయా కి క్యా కరే? పహలే సురసతీ కో ఢూంఢే యా బచ్చోం కీ భూఖ మిటాఏ। ఘర మేం ఆస-పడోస కీ ఔరతోం కీ భీడ జమీ హుఈ థీ। సబ బచ్చోం కో చుప కరానే కీ కోశిశ మేం జుటీ థీం। ఊపర సే హర తరహ కీ బాతేం, తరహ-తరహ కే కయాస। నరేశ కే పహుంచతే హీ వో శురూ హో గఈం।
'కహాం చలే జాతే హైం ఆప లోగ?'
'అరే బచ్చోం కా తో ధ్యాన రఖా కీజిఏ।'
'సుబహ సే ఇనకీ మాం భీ గాయబ హై।'
'అరే మాం కే లిఏ రో రో కర బురా హాల హై। బాప తో బేచారా కామ కే జుగాడ మేం భటక రహా థా।'
'అరే భూఖ భీ లగీ హై ఇన్హేం।'
'అరే కోఈ రోటీ వగైరహ లాకర దో'
ఔర పండితాఇన రోటీ లానే చలీ గఈం। జాకర ఝట సే చార రోటీ లాఈం। దోనోం బచ్చే ఖానే లగే। ఆంసూ థమ గఏ థే।ఇస మకాన కీ యహీ ఖాసియత థీ। లోగ ఏక దూసరే సే ఝగడా భీ కరతే థే లేకిన దుఖ కే వక్త ఏక దూసరే కే సాథ ఖడే భీ నజర ఆతే థే। లేకిన జో భీ హో ఆజ ఉసకా ఘర పహలీ బార తమాశా బన గయా థా। తమాశా బన గయా థా వో ఖుద, భిఖారీ బన గఏ థే ఉసకే బచ్చే ఔర తమాశా బన గఈ థీ సురసతీ।
అబ ఘర సే భీడ ఛంట గఈ థీ। బచ్చే భీ చుప హో గఏ థే। సిర ఝుకాఏ నరేశ బైఠా థా। కహాం గఈ హోగీ సురసతీ? గరీబీ ఔర అభావ సే తంగ ఆకర కహీం జాన తో నహీం దే దీ ఉసనే? అక్సర వో ఇస తరహ కీ బాతేం కియా కరతీ థీం। కహతీ థీ-గంగా మైయా హీ అబ సహారా హై। జబ బర్దాశ్త నహీం హోగా, జాకర ఉన్హీం కీ గోద మేం సమా జాఊంగీ। కభీ కహతీ-రేల కే ఆగే కూదకర జాన దే దూంగీ। మన బురీ తరహ ఘబడా రహా థా। తరహ-తరహ కీ అనిష్ట ఆశంకాఏం మన మేం హావీ హో రహీ థీ। అగర ఐసా హోతా హై తో ఇసకా జిమ్మేదార కేవల ఔర కేవల వో హై। వో బీవీ ఔర బచ్చోం కో దో వక్త కీ రోటీ తక నహీం ముహైయా కరా సకతా।కిస తరహ కా బాప హై వో? కైసా పతి హై వో? అగర సురసతీ నే కుఛ కర లియా తో వో ఖుద కో కభీ భీ మాఫ నహీం కర సకతా। వో హత్యారా హై। జీతేే జీ వో అపనే బీవీ ఔర బచ్చోం కో మార రహా హై। క్యా మతలబ హై ఉసకీ జిందగీ కా?అబ వక్త బర్బాద కరనా ఠీక నహీం థా। సురసతీ కో ఖోజనే జానా జరూరీ థా। బచ్చే ఘర మేం అకేలే నహీం రహనా చాహతే థే। ఛోటే-ఛోటే బచ్చోం కే మాసూమ మన మేం భీ శాయద అనిష్ట ఆశంకాఏం బలవతీ హో రహీ థీం। ఇసలిఏ వో పాపా కే సాథ మాం కో ఖోజనే జానే కీ జిద కర బైఠే। నరేశ ఉన్హేం సాథ లేకర నికల పడా।
గంగా ఘాట కీ ఆఖిరీ సీఢీ పర సురసతీ బైఠీ మిల గఈ।రాహత కీ సాంస లీ థీ నరేశ నే। గంగా శాన్త థీ లేకిన సురసతీ ఉఫాన పర థీ। నరేశ కే హర సవాల కా జవాబ చుప్పీ। ఔర ఫిర సవాల-'హమ క్యా గాంవ వాపస నహీం లౌట సకతే?'
హిల ఉఠా థా నరేశ। కితనీ ఉమ్మీదోం సే గాంవ సే శహర ఆయా థా। అభావ ఔర దర్ద కే గాంవ కో ఠేంగా దిఖాతే హుఏ। మానో యే కహతే హుఏ-దేఖో, హమ జా రహే హైం। హమారే లిఏ తుమ్హారే పాస రోటీ ఔర ఛత నహీం హై తో హమ భీ తుమ్హారీ గోద మేం రహనే కో బేకరార నహీం। రహో అకేలే। హమ తో చలేం।లేకిన శహర తో గాంవ సే భీ జ్యాదా బేదర్ద నికలా థా। శాయద ఇసీలిఏ ఉచట గయా థా సురసతీ కా మన। దోబారా పూఛా-'తుమనే జవాబ నహీం దియా? క్యా హమ గాంవ నహీం జా సకతే?'
'కహాం జాఏంగే గాంవ మేం? కిసకే యహాం జాఏంగే? కౌన హై జో నజరేం బిఛాఏం హమారే లిఏ బైఠా హై? క్యా కరేంగే గాంవ మేం?'
'తో శహర మేం హీ హమ క్యా కర రహే హైం। గాంవ మేం తో కమ సే కమ మైం భీ ఖేతోం మేం మజూరీ కర లూంగీ। యహాం దూసరోం కే ఘర జాకర చౌకా బర్తన కరనే సే తో బేహతర హై అపనీ జమీన కీ సేవా కరనా।'
'నహీం సురసతీ। హమ ఇతనీ జల్దీ నహీం హారేంగే। హమ లడేంగే?'
' కబ తక , జబ బచ్చే భూఖ సే దమ తోడ దేంగే। '
'సమఝనే కీ కోశిశ కరో సురసతీ।హమ గాంవ సే ఉజడే హుఏ లోగ। గాంవ నే హమేం త్యాగ దియా హై?'
'తో శహర నే కౌన సా అపనా లియా హై?'
ఇస సవాల కా కోఈ జవాబ ఉసకే పాస నహీం థా। వో భీ చుప బైఠా రహా। బచ్చే ఖేల రహే థే। గంగా ధీర గంభీర బహతీ జా రహీ థీ। మానో ఉనకే దుఖ కే బోఝ సే వో భీ బురీ తరహ దబ గఈ హో।
Thursday, September 25, 2008
సమీర లాల కీ కహానీ--ఆఖిర బేటా హూం తేరా
సమీర లాల కా నామ కిసీ పరిచయ కా ముహతాజ నహీం। బ్లౖగింగ కరనే వాలా కోఈ భీ శఖ్స ఇనకే నామ సే అనజాన నహీం। ఏక బేహతరీన లేఖక హోనే కే సాథ-సాథ సమీర జీ ఏక అచ్ఛే ఇంసాన భీ హైం। వో న కేవల అచ్ఛా లిఖతే హైం బల్కి దూసరోం కో లిఖనే కే లిఏ లగాతార ప్రోత్సాహిత కరతే రహతే హైం। ఉనకీ యే కహానీ వైసే తో ఉనకే బ్లౖగ www.udantashtari.blogspot.com మేం కాఫీ పహలే ఛప చుకీ హై లేకిన ఇతనీ అచ్ఛీ ఔర సంవేదనాఓం సే లబరేజ కహానీ హై కి ఇసే దోబారా యహాం ప్రకాశిత కియా జా రహా హై। ఉమ్మీద హై ఆపకో పసంద ఆఏగీ।సరౌతా బాఈ నామ థా ఉసకా. సుబహ సుబహ ౬ బజే ఆకర కుండీ ఖటఖటాతీ థీ. తబ సే ఉసకా జో దిన శురు హోతా కి ౬ ఘర నిపటాతే శామ కే ౬ బజతే. కపడా, భాడూ, పౌంఛా, బరతన ఔర కభీ కభీ మాలకినోం కీ మాలిశ. బాత కమ హీ కరతీ థీ.పతా చలా కి ఉసకా పతి శరాబ పీ పీ కర మర గయా కుఛ సాల పహలే.
Sunday, September 21, 2008
జంగల జిందగీ
నూర ముహమ్మద నూర సమకాలీన హిందీ గజల మేం ఏక చర్చిత నామ హై। హిందీ కే అలావా ఉర్దూ, అరబీ, ఫారసీ, బాంగ్లా ఔర భోజపురీ మేం సాహిత్య కీ హర విధాఓం మేం పిఛలే తీన దశకోం సే సక్రియ లేఖన। దో దర్జన కహానియాం, విభిన్న విధాఓం కీ పచాస పుస్తకోం కీ సమీక్షా, ఢేరోం వ్యంగ్య రచనాఏం, గజలేం, కవితాఏం హిందీ కీ విభిన్న లఘు పత్రికాఓం మేం ప్రకాశిత। కవితాఓం కీ పహలీ కితాబ తాకి ఖిలఖిలాతీ రహే పృథ్వీ, కహానీ సంగ్రహ ఆవాజ కా చేహరా, గజల సంగ్రహ దూర తక సహరాఓం మేం ప్రకాశిత। దస పుస్తకేం ప్రకాశనాధీన। Thursday, September 18, 2008
మన మేం ఖడీ థీ దీవార
బీచ కీ దీవార--భాగ 2
గియాసుర్రహమాన
అనువాద : నసీమ అజీజీ
కల కహానీ కే పహలే భాగ దంగా ఔర ఏక బాప కీ బేబసీ మేం ఆపనే పఢా మశకూర అలీ కా సంకట। ఆజ పఢిఏ కహానీ కీ దూసరీ ఔర ఆఖిరీ కిస్త
ఆస-పడోస మేం సభీ హిందుఓం కే మకాన థే। యోం తో ఉనకే తాల్లుకాత సభీ సే అచ్ఛే థే లేకిన ఇస ఫసాద నే తో దిలోం మేం దరారేం పైదా కర దీ థీం, కిస పర ఏతబార కియా జాయ? ఉనకే ఘర కీ దీవార కే ఉస తరఫ పండిత రతనలాల రహతే థే। ఉనకీ బచ్చీ భీ సుగరా కే సాథ ఏక హీ స్కూల మేం పఢతీ థీ। దోనోం మేం ఇస కదర దోస్తీ థీ కి ఏక దూసరే కే బగైర ఏక పల భీ రహనా గంవారా న థా। ఊషా కీ గుడియా ఔర సుగరా కా గుడ్డా, జినకీ కఈ బార శాదీ రచాఈ గఈ థీ, ఆజ అలగ-అలగ థే। ఊషా ఉధర రో-రో కర సుగరా కే ఘర జానే కీ జిద కర రహీ థీ లేకిన పండిత రతనలాల ఖతరా మహసూస కర రహే థే। ''మశకూర అలీ ముసలమాన హై, వైసే తో వో భలా ఆదమీ హై లేకిన దంగే మేం తో సారే ముసల్లే ఏక జైసే హో జాతే హైం। నారా-ఏ-తకబీర కీ ఆవాజ కాన మేం పడతే హీ ఆపే సే బాహర హో జాతే హైం। మైం అపనీ బేటీ కో ఉసకే ఘర భేజూం ఔర వో ఉసకా గలా దబా దే తో క్యా హోగా?''
వో అపనీ బేటీ కో బహుత సమఝాతే లేకిన ఉసకీ జిద బఢతీ హీ జా రహీ థీ। ఉధర సుగరా కీ హాలత గైర హో రహీ థీ। మశకూర అలీ కీ బేగమ ఔర రాశిదా రోనే లగీం। మశకూర అలీ ఉన్హేం దిలాసా తో దే రహే థే లేకిన ఖుద ఉనకీ ఆవాజ భీ భర ఆఈ థీ ఔర ఆంఖేం డబడబానే లగీం। వో కుఛ కహనా హీ చాహతే థే కి అచానక ఉనకీ దీవార పర ఆహట హుఈ। రాత కాఫీ హో చుకీ థీ। కోఈ ఉనకే ఘర కీ దీవార తోడ రహా థా। దీవార కే ఉస తరఫ పండిత రతనలాల కా మకాన థా। మశకూర అలీ నే అపనీ బందూక కస కే పకడ లీ। ఉసమేం కారతూస భర దిఏ ఔర ఖతరే సే నిపటనే కే లిఏ తైయార హో గఏ। ఉన్హోంనే బేగమ సే కహా కి వో సుగరా కో లేకర దూసరే కమరే మేం చలీ జాయం ఔర రాశిదా కో అపనే సాథ రహనే కా హుక్మ దియా। వో దిల హీ దిల మేం బడబడాఏ, '' ముఝే రతనలాల సే ఐసీ ఉమ్మీద న థీ కి వో ఫసాదియోం కో అపనే ఘర సే మేరే ఘర మేం దాఖిల కరేగా। వైసే తో బడా ప్యార జతాతా థా లేకిన ఆజ ఉసనే అపనా కమీనాపన దిఖా హీ దియా।''
మశకూర అలీ నే ముస్తహకమ ఇరాదా కర దియా కి ఫసాదియోం కే అందర ఘుసతే హీ వో గోలీ చలా దేంగే చాహే ఉనమేం రతనలాల హీ క్యోం నో హో, జబ ఉసకో దోస్తీ కా ఏహసాస నహీం హై తో మైం క్యోం హిచకిచాఊం।
దీవార కే పీఛే సే కుదాల కీ జర్బేం లగ రహీ థీం ఔర హర జర్బ కే సాథ మశకూర అలీ కే దిల కీ ధడకన తేజ హో రహీ థీ, రాశిదా ఉనకే పీఛే సహమీ హుఈ, జఖ్మీ ఫాఖ్తా కీ తరహ కాంప రహీ థీ--''పురానే జమానే కీ దీవార ఇతనీ ఆసానీ సే నహీం గిరేగీ''---ఏక జగహ సే చూనా ఉఖడనా శురూ హుఆ। మశకూర అలీ దీవార కే బిల్కుల కరీబ ఆ గఏ। బహుత దేర కే బాద దీవార కీ ఏక ఈంట ఘఱ మేం గిరీ ఔర ఆర-పార ఏక సురాఖ హో గయా। మశకూర అలీ నే లలకార కర కహా--''ఖబరదార! అగర కిసీ నే అందర ఘుసనే కీ కోశిశ కీ తో గోలీ చలా దూంగా।'' ఔర ఉన్హోంనే బందూక కీ నాల ఈంట సే నికలే హుఏ సూరాఖ పర లగా దీ లేకిన దూసరే హీ లమ్హే ఊషా కీ ఆవాజ నే చౌంకా దియా।
''మశకూర చాచా, మైం సుగరా కే లిఏ ఖానా లాఈ హూం।'' ఔర ఉసనే సూరాఖ సే ఏక ఛోటా సా టిఫిన అందర కీ తరఫ బఢా దియా।
Wednesday, September 17, 2008
దంగా ఔర ఏక బాప కీ బేబసీ
ఉర్దూ కహానీ
బీచ కీ దీవార
అనువాద : నసీమ అజీజీ
పూరే దస దిన హో గఏ థే। ఫసాద కీ ఆగ జో భడకీ తో బుఝనే కా నామ నహీం లేతీ థీ। సారే శహర మేం సఖ్త కర్ప్యూ కే బావజూద వారదాతేం హో రహీ థీం। పూరీ దస రాతేం ఆంఖోం మేం గుజర గఈం। ఇస కదర శోర-శరాబే మేం నీంద కిసకో ఆతీ హై? ఫిర హర వక్త యే డర కి కహీం ఫసాదీ హమలా న కర దేం। యోం తో పహలే హీ సబ కుఛ లుట చుకా హై లేకిన జాన సబకో ప్యారీ హోతీ హై ఔర ఉససే భీ ప్యారీ ఔలాద।
మశకూర అలీ ఔర ఉనకీ బేగమ, అపనీ దో బేటియోం కో గలే లగాఏ బారగాహే-ఇలాహీ మేం దుఆఏం కరతే రహతే థే కి ''ఖుదాయా ఇన మాసూమ బచ్చియోం పర కోఈ ఆంచ న ఆయే, చాహే హమారీ చిక్కా బోటీ కర దీ జాయే।''
బడీ లడకీ రాశిదా హాఈ స్కూల పాస కరకే ఇంటర మేం దాఖిల హుఈ తో అచానక హీ ఉస పర ఐసా నిఖార ఆయా కి పూరే ముహల్లే కీ నజరోం మేం సమా గఈ। కౖలేజ కే మనచలే హసరత భరీ నిగాహోం సే దేఖనే లగే। ఆస-పాస క్యా, దూరదరాజ సే భీ కఈ పైగామ ఆనే లగే లేకిన మశకూర అలీ యే కహకర ఇంకార కర దేతే కి ''అభీ బచ్చీ పఢ రహీ హై ఔర మైం ఇసకో ఆలా తాలీమ దిలవానా చాహతా హూం। ఖుదా నే బేటా నహీం దియా తో క్యా, యే మేరీ బేటియాం హీ బేటోం సే బేహతర హైం।''
లేకిన రాశిదా కీ జవానీ నే మాం-బాప కీ ఆంఖోం సే నీంద ఛీన లీ థీ ఔర దిన-బ-దిన ఏక అజీబ సా ఇజ్తేరాబ బఢతా జా రహా థా ఔర పిఛలే దస రోజ సే తో వో సిర్ఫ రాశిదా కీ ఫిక్ర మేం ఇతనే పరేశాన థే కి కోఈ మౌత సే భీ ఇతనా పరేశాన న హోగా। వైసే కఈ బార మశకూర అలీ నే అపనీ దో నాలీ బందూక నికాల కర ఉసకీ సఫాఈ కీ థీ ఔర పురానే కరాతూస కో ధూప దిఖాఈ థీ। వో రోజానా కారతూస గిన-గిన కర రఖతే థే। కుల నౌ కారతూస థే।
ఉన్హోంనే అచ్ఛీ తరహ సోచ రఖా థా కి అగర ఫసాదీ ఆతే హైం, పహలే తో సద్ర దరవాజా హీ ఆసానీ సే నహీం టూట సకేగా। అగర దరవాజా టూట భీ జాతా హై ఔర వో అందర ఘుసనే కీ కోశిశ కరతే హైం తో మశకూర అలీ రాశిదా కో అపనే సాథ హీ రఖేంగే। జహాం తక హో సకా ఆఠ కారతూసోం సే ఫసాదియోం కా ముకాబలా కరేంగే ఔర నవాం కారతూస రాశిదా కీ ఇజ్జత బచానే కే లిఏ కాఫీ హోగా లేకిన ఆజ ఉన్హేం రాశిదా కీ కమ ఔర అపనీ ఛోటీ బేటీ సుగరా కీ జ్యాదా ఫిక్ర థీ। సుగరా సాత-ఆఠ సాల కీ థీ ఔర అపనీ తోతలీ జబాన మేం ఇతనీ ప్యారీ బాతేం కరతీ థీ కి సభీ ఉసకే గరవీదా థే। పిఛలే తీన దిన సే వో బుఖార మేం ముబ్తలా థీ। దవాఈ తో దరకినార, ఖానే కే లిఏ ఏక దానా భీ బాకీ న థా।
మశకూర అలీ హమేశా జఖీరా అందోజీ కే ఖిలాఫ థే ఔర కభీ ఉన్హోంనే ముస్తక్బిల కీ ఫిక్ర న కీ థీ లేకిన అబ పఛతా రహే థే।'' కాశ పహలే హీ ఏక ఆధ బోరీ ఆటా యా చావల వైగరహ జమా కర లేతా తో ఆజ యే నౌబత న ఆతీ।'' ఉస కర్ఫ్యూ మేం బిజలీ ఔర పానీ కా నిజామ దరహమ-బరహమ హో గయా థా। అబ తో పీనే కా పానీ భీ బముశ్కిల తమామ ఫరాహమ హో పా రహా థా ఔర ఫిర రహ-రహ కర సుగరా కా దిలదోజ అందాజ కే సాథ ఖానా మాంగనా ఉన్హేం బేచైన కర రహా థా। ఆజ తక ఉన్హోంనే కిసీ కే ఆగే హాథ నహీం ఫైలాఏ థే। జమీందారీ ఖత్మ హుఈ, జాయేదాద కే బంటవారే హుఏ। మశకూర అలీ కే హిస్సే మేం యే పురానా మకాన ఔర చార ఛోటీ-ఛోటీ దుకానేం ఆఈం, జినకా బరాయేనామ కిరాయా హీ ఉనకా జరియ-ఏ-గుజర ఔకాత థా। ఉన్హోంనే ఇసీ పర ఇక్తేఫా కియా, లేకిన అపనే భాఇయోం మేం సబసే బడే హోనే కే నాతే ఉన్హోంనే జిద కరకే అపనే బుజుర్గోం కీ నిశానీ యే దో-నాలీ బందూక అపనే కబ్జే మేం కర లీ థీ। కితనే హీ ఉతార-చఢావ ఆయే, ఏక-ఏక కరకే ఘర కీ సభీ కీమతీ చీజేం సస్తే దామోం మేం బిక గఈ। ఫాకోం తక కీ నౌబత ఆఈ లేకిన ఉన్హేం అపనే ఆబాఈ శానో శాకత కీ నిశానీ ఉస దో నాలీ బందూక కో బేచనే కా ఖ్యాల భీ నహీం, మగర ఆజ వో అపనీ సుగరా కీ భూఖ కీ ఖాతిర అపనీ జాన భీ బేచనే కో తైయార థే। వో ఫకీరోం కీ తరహ భీఖ మాంగ కర భీ అపనీ బచ్చీ కా పేట భరనా చాహతే థే లేకిన బాహర నికలనా ముమకిన న థా। కర్ఫ్యూ నే సఖ్త శక్ల అఖ్తియార కర లీ థీ, దేఖతే హీ గోలీ మార దేనే కే అహకామాత జారీ హో గఏ థే। బాహర పులిస కీ జీప గుజరతీ ఔర లాఉడస్పీకర పర యహీ ఐలాన కరతీ కి కోఈ భీ ఘర సే బాహర న నికలే।
క్యా ఇస భీషణ సంకట సే నికల పాఏ మశకూర అలీ? క్యా సుగరా కో మిల పాయా పేట భర ఖానా? క్యా రాశిదా కీ రక్షా కర పాఏ మశకూర అలీ అపనీ దో నాలీ బందూక సే? జాననే కే లిఏ కహానీ కా అగలా ఔర ఆఖిరీ కిస్త పఢిఏ కల
Tuesday, September 16, 2008
సబ కుఛ మాయా హై
మామాజీ--దూసరీ ఔర ఆఖిరీ కిస్త
రాగినీ పురీ
కల కహానీ మామాజీ కీ పహలీ కిస్త మేం ఆపనే పఢా కి సుమేధా కిస తరహ అపనే మామాజీ కే వ్యక్తిత్వ సే ప్రభావిత థీ। ఆజ పఢిఏ కహానీ కీ దూసరీ ఔర ఆఖిరీ కిస్త
మన హీ మన మామాజీ కీ తారీఫోం కే పుల బాంధతే బాంధతే సుమేధా కా ధ్యాన అపనే పాపా కీ ఓర చలా గయా హై। బిలకుల మస్తమౌలా ఇంసాన హైం ఉసకే పాపా। దిల కే బిలకుల సాఫ, పర అపనే దమ పర తో వో ఘర కో బిలకుల మైనేజ నహీం కర సకతే। అగర ఘర మేం వో అకేలే హోం ఔర చార మేహమాన ఆ జాఏం, తో ఉన్హేం తో కుఛ సూఝేగా హీ నహీం...ఉన్హేం తో హర చీజ మమ్మీ సే మాంగనే కీ ఆదత హై...హాం చాయ శాయద జరూర బనా లేంగే। సుమేధా సోచతే- సోచతే హంసనే లగీ।రాఖీ కీ రస్మ హో గఈ హై। కాఫీ దేర సే హంసీ ఠహాకోం కా సిలసిలా చల రహా హై। పూరీ తరహ సే ఫీల గుడ ఫైక్టర వాలా మాహౌల హై। నాశ్తా భీ లగభగ హో హీ చుకా హై। గర్మాగర్మ ఆలూ కే పరాంఠే, ఘర కా బనా సఫేద మక్ఖన ఔర దహీ। అబ గర్మాగర్మ మసాలేదార చాయ కీ చుస్కియోం కే సాథ ఠహాకోం కా దౌర చల రహా హై। బచపన కీ బాతేం, లడాఈ ఝగడే, బేవకూఫియాం...సబ యాద కీ జా రహీ హైం।అబ బస థోడీ హీ దేర మేం స్వామీజీ కే ఆశ్రమ కే లిఏ నికలనా హై। వహాం సే సత్సంగ కే బాద సుమేధా మమ్మీ కే సాథ అపనే ఘర చలీ జాఏగీ।
శంభూ నే గైరేజ సే కార నికాల దీ హై ఔర అబ ఉసే చమకా రహా హై। ఘర కే సభీ లోగ తైయార హో నికలనే కీ తైయారీ కర రహే హైం।సత్సంగ కే బాద మామాజీ స్వామీజీ కే సాథ రహేంగే ఔర మామీజీ ఫైక్ట్రీ చలీ జాఏంగీ, కుఛ జరూరీ కామ నిపటానే। సభీ సత్సంగ ఘర కే లిఏ నికల పడే హైం। కార మామాజీ హీ డ్రాఇవ కర రహే హైం। సుమేధా పీఛే మమ్మీ కే సాథ బైఠీ హై। మామీజీ ఆగే హైం। సీడీ ప్లేయర పర స్వామీజీ కా సత్సంగ చల రహా హై। సభీ ఉసమేం ఖోఏ హైం...."మనుష్య అపనే కర్మోం సే జానా జాతా హై। వో ఖాలీ హాథ ఆయా హై, ఖాలీ హాథ జాఏగా। సారీ మాయా యహీం రహ జాఏగీ...ఇసలిఏ ఐ పరమాత్మా కే బన్దే, పాప నా కర, కల కిసనే దేఖా హై...మోహమాయా త్యాగ దే।" సత్సంగ చల రహా హై, సభీ చుప హైం।
ట్రైఫిక సిగ్నల పర గాడీ రుకీ హై। ఏక మైలీ కుచైలీ సీ లడకీ కార కీ ఓర బఢ రహీ హై। బాల బురీ తరహ ఉలఝే హుఏ...ఛోటీ సీ ఫ్రౖక కఈ జగహ సే ఫటీ హుఈ...హాథ మేం ఏక గందా సా కపడా హై, జిసే వో కార పర ఫేరనే లగీ హై।
"సాలే బహన..., సుబహ సుబహ ఆ జాతే హైం।" మామాజీ జోర సే బడబడానే లగే హైం। లడకీ ఉనకే శీశే కే బిలకుల పాస ఆ గఈ హై...హాథ ఫైలాఏ హుఏ...కుఛ బోల భీ రహీ హై, పర కార కే అందర ఉసకీ కమజోర ఆవాజ సునాఈ నహీం దే రహీ।
"సాలే హరామ కే పైదా కరకే ఛోడ దేతే హైం సడక పర....హమనే క్యా టకసాల లగాఈ హుఈ హై...చల భాగ యహాం సే...!" మామాజీ బోలతే జా రహే హైం...పర లడకీ వహీం ఖడీ హుఈ హై....హాథ ఫైలాఏ...సుమేధా కా దిల కర రహా హై ఉస బచ్చీ కో కుఛ దేనే కా...పర మామాజీ కా గుస్సా దేఖ హిమ్మత నహీం హో రహీ। శరీర హీ మానో జడ హో గయా హై। నా ముంహ సే ఆవాజ నికల రహీ హై ఔర నా శరీర హిల రహా హై। అభీ అగర పాపా హోతే యహాం తో మామాజీ కో జరూర టోకతే ఔర బేచారీ సీ బచ్చీ కో జరూర కుఛ దేతే। పర జ్యాదా ధక్కా తో ఇస బాత హై కి మామాజీ బోల రహే హైం యే సబ..! ఉసకే సోఫిస్టికేటేడ మామాజీ...!సిగ్నల అభీ తక లాల హీ హై। అబ తో లడకీ హాథ ఫైలాఏ గిడగిడా రహీ హై। కార కే శీశే సే హాథ నహీం హటాయా హై అభీ తక।
"సాలోం హరామజాదోం...! సమఝ నహీం ఆ రహీ క్యా..." మామాజీ నే కార కా శీశా నీచే కియా హై।"ఓఏ తుఝే సమఝ నహీం ఆ రహీ క్యా...నహీం దేనా కుఛ భీ హమనే...భాగ జా...పతా నహీం కహాం సే ఆ జాతే హైం సాలే...కార కా శీశా ఖరాబ కర కే రఖ దియా !" మామాజీ నే లడకీ కో జోర సే ధక్కా దియా హై। వో బీచ సడక పర గిరతే గిరతే సంభల గఈ హై ఔర దూసరీ కార కీ ఓర బఢనే లగీ హై।సిగ్నల హరా హో గయా హై।
"బేవకూఫ నే సారా శీశా ఖరాబ కర దియా...హాథ కే నిశాన పడ గఏ హైం...బేవకూఫ లడకీ..." మామాజీ కార ఆగే బఢాతే హుఏ గుస్సే మేం బడబడాతే జా రహే హైం। మామీజీ చుప హైం। శాయద అపనే పతి కీ బాతోం కో మౌన సహమతి దే రహీ హైం। మమ్మీ భీ చుప హైం। పతా నహీం ఉనకే మన మేం క్యా చల రహా హై। సుమేధా భీ చుప హై। పర ఉసకీ తో మానో జుబాన హీ బేజుబాన హో గఈ హై। హర బాత పర బఢ చఢకర బోలనే వాలీ సుమేధా భీ ఆజ చుప హై। సీడీ ప్లేయర పర స్వామీజీ కహతే జా రహే హైం,"బందే, యే దునియా తో బస ఏక ఛలావా హై....తూ ధ్యాన కర...ఇస మోహమాయా కీ దునియా సే బాహర నికల....తూ ఖాలీ హాథ ఆయా హై, ఖాలీ హాథ హీ జాఏగా..."
Monday, September 15, 2008
మామాజీ
మామాజీ--భాగ ఏక
కరీబ ఛహ బజ రహే హైం। పూరా ఘర సుబహ కీ పహలీ అంగడాఈ లే రహా హై। సుమేధా కే కానోం మేం హల్కీ హల్కీ ఆవాజేం ఛన కర ఆ రహీ హైం। కభీ బాథరూమ కీ హల్కీ ఫుల్కీ ఉథల పుథల, తో కభీ రసోఈ మేం బర్తనోం కే ఖడకనే కీ ఆవాజేం...ఇసకా మతలబ మామీజీ జాగ గఈ హైం। లౖబీ సే కిసీ కే చలనే కీ ఆవాజేం ఆ రహీ హైం। భారీ చప్పలేం మార్బల కే ఫర్శ పర ఆవాజ కరతీ హుఈం....మామాజీ హైం....మామాజీ తో కాఫీ పహలే హీ ఉఠ గఏ హోంగే।
సుమేధా నే హల్కే సే చాదర సే సిర బాహర నికాలా హై। బేడరూమ కే దరవాజే సే ఉసకీ నజర మామాజీ పర పడీ హై। సఫేద రంగ కా ధులా హుఆ కుర్తా పాయజామా పహనకర తైయార మామాజీ...బాల కరీనే సే సంవరే హుఏ...కితనీ ఏనర్జీ హై ఇనమేం...నహా భీ లియా...! కితనే బజే ఉఠే హోంగే...సుమేధా అలసాఈ హుఈ కరవట బదలనే కీ కోశిశ కరతీ హై। పర ఫిర ఝిఝక కే కారణ కుఛ దేర ఔర బిస్తర పర పడే రహనే కా ఇరాదా ఛోడనా పడతా హై।
అపనా ఘర ఔర అపనా బేడరూమ హోతా తో ఫిర తో ఆఠ బజే తక సోఈ రహతీ...కోఈ నహీం టోకతా..పర యే తో మామాజీ కా ఘర హై। ఇసలిఏ థోడా లిహాజ తో కరనా పడేగా। సుమేధా పిఛలీ రాత హీ ఆఈ హై యహాం...అపనీ మమ్మీ కే సాథ। ఆజ రాఖీ జో హై। మమ్మీ మామాజీ కో రాఖీ బాంధేగీం, ఫిర సభీ సత్సంగ సుననే స్వామీజీ కే ఆశ్రమ జాఏంగే। సుమేధా కే ఘర మేం సభీ బడే భక్త హైం స్వామీజీ కే। బహుత భక్తి భావ హై సబ మేం। ఔర మామాజీ ఔర మామీజీ మేం తో కుఛ జ్యాదా హీ భక్తి భావ భరా హై।మామాజీ కహతే హైం కి ఉన పర స్వామీజీ కి బహుత కృపా హై। సబ కుఛ ఉనకా దియా హుఆ హీ తో హై। ఆలీశాన బంగలా, దో దో లంబీ కారేం, ఫైక్ట్రీ, శానదార ఓఫిస, నౌకర చాకర....బేటీ కీ శాదీ హో చుకీ హై, ఔర బేటా విదేశ మేం హై। కిసీ తరహ కి కోఈ కమీ నహీం...సచ మేం బడీ కృపా హై స్వామీజీ కీ। అబ మామాజీ మేం భీ తో భక్తి భావ బహుత హై, కృపా తో హోగీ హీ। స్వామీజీ కా ఆశ్రమ వైసే తో రాజస్థాన మేం హై, పర ఆఏ దిన దిల్లీ ఆతే రహతే హైం। విదేశోం కే దౌరే పర భీ జాతే హైం తో దిల్లీ సే హోకర హీ జాతే హైం। ఔర ఉనకే దిల్లీ ఆనే పర మామాజీ ఉనకే సాథ హీ రహతే హైం, సాఏ కీ తరహ।
బహరహాల సుమేధా బిస్తర సే ఉఠ బైఠీ హై। లౖబీ మేం బైఠే అఖబార పఢ రహే మామాజీ కీ నజర ఉస పర పడ గఈ హై।
"గుడ మార్నింగ బేటా," వో వహీం సే బోల రహే హైం।
"గుడ మార్నింగ మామాజీ," కహతీ హుఈ సుమేధా లౖబీ కీ తరఫ బఢనే లగీ హై।
"ఔర గర్మీ తో నహీం లగీ రాత కో? మైంనే ఏ-సీ బంద కర దియా థా।"
"నహీం మామాజీ, బల్కి సుబహ కో తో ఠండ హోనే లగీ థీ। అచ్ఛా కియా ఏ-సీ బంద కర దియా।"
"తో హాం బేటాజీ...పహలే తో యే బతాఓ కీ నాశ్తే మేం క్యా లోగే? వైసే తుమ్హారీ మామీ నే ఆలూ ఉబాల లిఏ హైం। అబ బతాఓ, సైండవిచ ఖాఓగే యా ఫిర ఆలూ కే పరాంఠే ? "
"మామాజీ, దోనోం చీజే పరఫేక్ట హైం, జో సభీ ఖాఏంగే, మైం భీ వహీ ఖాఊంగీ," కహతీ హుఈ సుమేధా రసోఈ కీ ఓర బఢనే లగతీ హై। మామాజీ భీ అఖబార సమేటతే ఉసకే పీఛే ఆనే లగతే హైం।రసోఈ మేం మామీజీ చుపచాప కామ మేం లగీ హైం। వో జ్యాదా బోలతీ నహీం। బస కామ కీ హీ బాత కరతీ హైం। శంభు ఘర కీ సఫాఈ కర రహా హై। వో బీచ బీచ మేం ఉసే ఠీక ఢంగ సే కామ కరనే కీ హిదాయత దేతీ హుఈం ఆలూ ఛీలనే మేం లగీ హైం।మామాజీ రసోఈ మేం ఆ మామీజీ కో నాశ్తే మేం ఆలూ కే పరాంఠే తైయార కరనే కో కహతే హుఏ ఖుద చాయ బనానే కీ తైయారియోం మేం జుట జాతే హైం।
అబ తో సుమేధా కీ మమ్మీ భీ తైయార హోకర ఆ గఈ హైం। రసోఈఘర మేం ఖడే ఖడే సభీ ఇధర ఉధర కీ బాతేం కరనే మేం మశగూల హో జాతే హైం।సుమేధా కీ ఇన బాతోం మేం కో దిలచస్పీ నహీం। వో టీవీ ఓన కరతీ హై। కహీం కుఛ ఖాస నహీం ఆ రహా। ఖబరేం భీ కుఛ ఖాస నహీం। ఏక లోకల చైనల పర పురానే గానే ఆ రహే హైం। హల్కీ ఆవాజ మేం వో చైనల లగా సుమేధా నహానే కీ తైయారియోం మేం జుట జాతీ హై।బైగ సే బ్రశ, కపడే ఔర తౌలియా నికాల వో బాథరూమ కీ ఓర బఢ రహీ హై।
"బేటా, ఆపనే చాయ నహీం పీనీ పహలే ?" మామాజీ పూఛ రహే హైం।
"నహీం మామాజీ, ఏక హీ బార పీఊంగీ...నాశ్తే కే సాథ..."
"ఠీక హై, ఫిర ఆఓ బతా దూం బాథరూమ మేం శైంపూ వగైరహ కహాం రఖా హై।'' మామాజీ ఉసకే సాథ బాథరూమ మేం ఆఏం హైం। యే గీజర కా ప్లగ, ఇస నల మేం గర్మ పానీ, ఇసమేం ఠండా, యహాం సే శావర...సబకుఛ సమఝా రహే హైం। అబ మామాజీ నే కపబోర్డ ఖోల దియా హై...మాఇల్డ శైమ్పూ, క్లీనిక ప్లస, సాబున, తేల, బౖడీ ఓయల...సబ సమఝా రహే హైం।
" అచ్ఛా బేటా, ఔర కిసీ చీజ కీ జరూరత హో తో ఆవాజ దే దేనా," మామాజీ కహతే హుఏ వాపస రసోఈ మేం చలే గఏ హైం।సుమేధా బాథరూమ కా దరవాజా బంద కర బైఠీ సోచ రహీ హై। కితనే కైయరింగ హైం నా మామాజీ। కితనా ఖ్యాల రఖతే హైం సబ కా....ఔర ఘర కీ హర చీజ కా పతా హై ఉనకో। ఉస పర సే క్యా పర్సనైలిటీ హై...హర దమ ఏకదమ ఫిట।
మామా కీ దీవానీ సుమేధా లేకిన ఆఖిర ఐసా క్యా హోతా హై కి సుమేధా కే మన మేం మామా కే ప్రతి భర జాతీ హై వితృష్ణా। జాననే కే లిఏ కల పఢిఏ కహానీ కీ అగలీ ఔర ఆఖిరీ కిస్త


