Cartoon: కాంగ్రేస కా హాథ లుటేరోం కే సాథ

ఏక ఖబర: కోయలా ఖదానోం కీ లాఇసేంసింగ మేం 10.7 లాఖ కరోడ కా ఘోటాలా! - శమ్భు చౌధరీ

బంగాల మేం రాజ్యసభా కా చునావ

శమ్భు చౌధరీ
కోలకాతా, 21 మార్చ 2012: ఆగామీ 30 మార్చ 2012 కో రాజ్యసభా కే లిఏ పష్చిమ బంగాల సే పాంచ సదస్యోం కే లిఏ హోనే వాలే చునావ మేం బంగాల కీ తీనోం ప్రముఖ పార్టియోం నే అపనే-అపనే ఉమ్మీదవారోం ఘోషణా కర దీ హై। జిసమేం రాజ్య కీ ప్రముఖ పార్టీ తృణమూల కాంగ్రేస నే వర్తమాన మేం కేంద్రీయ రేలమంత్రీ ముకుల రాయ, బాంగ్లా దైనిక ‘సంవాద ప్రతిదిన’ కే వరిష్ఠ పత్రకార కుణాల ఘోష, ఉర్దూ దైనిక ‘అకబర-ఏ-మసరిక’ కే మోహమ్మద నదీమూల హక ఔర హిన్దీ దైనిక సంమార్గ కే నిదేశక వివేక గుప్తా, కాంగ్రేస పార్టీ కీ తరఫ సే కాంగ్రేస పార్టీ కే వరిష్ఠ నేతా అబ్దుల మన్నాన ఔర మాకపా కీ తరఫ సే సీటూ కే మహాసచివ తపన సేన నే నామాంకన పత్ర దాఖిల కియా హై।
తృణమూల నేతా వ రాజ్య కే ఉద్యోగ మంత్రీ పార్థ చటర్జీ నే బతాయా కి ముకుల రాయ, కుణాల ఘోష ఔర మోహమ్మద నదీమ ఉల హక పార్టీ కే పహలే తీన ఉమ్మీదవార హోంగే జబకి గుప్తా చౌథే ఉమ్మీదవార కే రూప మేం స్థాన లేగేం।
విధానసభా కే సీటోం కే హిసాబ సే తృణమూల కాంగ్రేస తీన ఉమ్మీదవారోం కో రాజ్యసభా భేజ సకతీ హై జబకి చౌథే ఉమ్మీదవార కే లిఏ ఉసే అన్య దలోం కే సహయోగ కీ జరూరత పడేగీ। విధానసభా మేం తృణమూల కే 185 సదస్య జిసమేం సే ఏక సదస్య శ్రీ అజిత భుఇయాం కా నిధన హో చుకా హై। వామమోర్చా కే 61 సదస్య ఔర కాంగ్రేస కే కుల 42 సదస్య హైం। ఇన ఆంకడోం సే యహ సాఫ చిన్హీత హోతా హై ఏక సీట కే లిఏ సౌదేబాజీ నిశ్చిత తౌర పర కిసీ ఏక ఉమ్మీదవార కో కరనీ హీ హోగీ। చునావ మేం ఏక ఉమ్మీదవార కో జితనే కే లిఏ 49 మతోం కీ జరూరత హోగీ। కాంగ్రేస పార్టీ నే భీ రాజ్య మేం మమతా కే సాథ బిగడతే రిశ్తే కో హవా దేతే హుఏ అపనే 42 సదస్యోం కే బల పర అబ్దుల మన్నాన కా నామాంకన భరవా దియా హై। నిశ్చిత తౌర పర తృణమూల పార్టీ కా సమర్థన ఇస దల కో నహీం మిలనా తయ హై। ఇస స్థితి మేం కాంగ్రేస పార్టీ కో మాకపా కే సహయోగీ దలోం కా సమర్థన మిలనా తయ హై। సూత్రోం కే హవాలే సే యహ భీ పతా చలా కి తృణమూల పార్టీ కే కుఛ విధాయక పార్టీ లాఇన సే బహార జాకర భీ అపనా మతదాన కర సకతే హైం।
వర్తమాన రాజనీతి పరిదృశ్య మేం 5 సీటోం మేం సే 3 పర తృణమూల వ 1 సీట పర మాకపా కీ జీత తయ హై। పాంచవాం ఉమ్మీదవార కౌన హోగా? జిసమేం తృణమూల కే చౌథే శ్రేణీ కే హిన్దీభాసీ ఉమ్మీదవార హిన్దీ దైనిక సంమార్గ కే నిదేశక వివేక గుప్తా ఉమ్మీద లగాఏ హుఏ హైం। రాజ్య కీ ముఖ్యమంత్రీ వ తృణమూల నేత్రీ మమతా బనర్జీ కహతీ హై కి ఉనకే చారోం ప్రత్యాశీ జీత హాసిల కరేగేం తో సవాల యహ ఉఠతా హై కి శ్రీ వివేక గుప్తా కో చౌథే శ్రేణీ మేం క్యోం రఖా గయా?
సంఖ్యా బల కే అనుసార ఇస బార వామమోర్చా కా ఏక హీ ఉమ్మీదవార పహుంచేగా। ఇసకే బాద భీ బామ దలోం కే పాస 12 అతిరిక్త వోట బచేగేం। జబకి కాంగ్రేస కో 7 వోట కీ జరూరత హోగీ। ఐసే మేం గణిత కే ఆంకడే కిస కరవట లేగా అభీ కహ పానా సంభవ నహీం హైం।
రాజ్య కీ ముఖ్యమంత్రీ వ తృణమూల నేత్రీ మమతా బనర్జీ హిన్దీభాసియోం కా సమ్మాన కరతే హుఏ ఏక సీట పర హిన్దీ దైనిక సంమార్గ కే నిదేశక వివేక గుప్తా కో మనోనీత కియా గయా హై।
తాజా సమాచారః
కాంగ్రేస పార్టీ కే ప్రత్యాసీ వరిష్ఠ నేతా అబ్దుల మన్నాన నే అపనా నామాంకన వాపిస లే లియా హై। ఇస ప్రకార శేష సభీ పాంచో ఉమ్మీదవారోం కా చయన నిర్విరోధ హో గయా। సభీ కో బధాఈ।

జమీన ఖోతీ జా రహీ కాంగ్రేస పార్టీ

కోలకాతా సే శమ్భు చౌధరీ

పిఛలే మాహ పాంచ రాజ్యోం మేం హుఏ విధానసభా చునావ వ ఇనకే పరిణామోం పర విభిన్న విద్వానోం కే విశ్లేషణ సే ఇస బాత కే సంకేత ప్రాప్త హోతే హైం కి కాంగ్రేస పార్టీ మేం అబ కార్యకర్తాఓం కీ జగహ నేతాఓం నే లే లీ హై। దేశ కే సబసే బడే రాజ్య ఉత్తరప్రదేశ మేం జిస ప్రకార చునావ ప్రచార కియా గయా। సామ దామ దండ భేద కా న సిర్ఫ ప్రయోగ కియా గయా కాంగ్రేస పార్టీ నే చునావ ఆతే-ఆతే వే సభీ పత్తే ఖోల దియే జో ఇనకే ధర్మనిరపేక్షతా పర భీ ఏక బడా ప్రశ్న చిన్హ ఖడా కరతా హై। జాతిగత రాజనీతి సే లేకర ధర్మ ఆధారిత రాజనీతి నే దేశ కో యహ భీ సోచనే కో మజబూర కర దియా కి అబ హర చునావ రాజనైతిజ్ఞ తుష్టికరణ సే హీ ప్రారమ్భ హోకర ధార్మిక తుష్టికరణ పర హీ సమాప్త హోగా। ధీరే-ధీరే ప్రాయః సభీ రాజ్యోం మేం ముసలమానోం కా సంగఠిత మతదాన ఏక నిర్ణాయక కీ భూమికా నిభానే మేం సఝమ దిఖాఈ దేనే లగా హై। ఇసకే సాథ హీ పిఛలే 50-60 సాలోం సే కాంగ్రేస పార్టీ జిసనే ఇన వాటోం పర కేన్ద్ర కీ రాజనీతి కీ అబ వహ అపనే ఖుద కే బునే జాల మేం ఉలఝతీ జా రహీ హై। మహారాష్ట్ర, గుజరాత, తమిలనాడు, మధ్యప్రదేశ, ఉడీసా, ఉత్తరప్రదేశ, బిహార, బంగాల కుఛ ఐసే రాజ్యోం కీ సూచీ మేం ఆ చుకే హైం జహాఁ కాంగ్రేస కే కేన్ద్రీయ యా రాజ్య కే చన్ద చాపలూస-పదలోలుప నేతాఓం నే అపనే వ్యక్తిగత స్వార్థోం కో సామనే రఖ సంగఠన కో హమేశా సే నుకసాన పంహుచాతే రహే హైం। మహారాష్ట్ర మేం జహాఁ శరద పావర నే కాంగ్రేస సే అలగ హోకర ఖుద కో శక్తిశాలీ బనా లియా తో బంగాల మేం మమతా కే కద కో నీచా దిఖానే వ కేన్ద్ర మేం రహనే కీ మజబూరీ నే ఇస పార్టీ కీ జమీన హీ బంగాల సే హిలా కర రఖ దీ। తమిలనాడు మేం పిఛలే 45 సాలోం సే, బిహార ఔర ఉత్తరప్రదేశ మేం మేం పిఛలే దో దశకోం సే, బంగాల మేం పిఛలే 35 సాలోం కాంగ్రేస పార్టీ సత్తా సే బహార హో చుకీ హై। పంజాబ, కర్నాటక, రాజస్థాన, అసమ, హరియాణా వ దేశ కే కుఛ ఛోటే రాజ్యోం మేం కాంగ్రేస అపనీ స్థితి కో కిసీ ప్రకార బచా పాతీ హై ఇసకా కారణ యహ నహీం కి వహాం ఇస పార్టీ కర జనాధార మజబూత హై। ఇసకా కారణ హై కి అభీ వహాఁ జనతా కో కోఈ అచ్ఛా వికల్ప నహీం మిల పాయా హై। జబకి కేరల వ త్రిపురా మేం మాకపా కా జనాధార కుఛ హద తక కాంగ్రేస కో టక్కర దేతా రహా హై। కాంగ్రేస పార్టీ కే జో నేతాగణ అపనే హీ రాజ్యోం కే మఝలే నేతాఓం కే పర కుతరతే రహే హైం వైసే హీ లోగ సత్తా కో అపనీ జాగిర బనాయే రఖనే కే లిఏ గాంధీ పరివార కే సామనే అపనే ఘుటనే టైకనే కా కార్య కరతే రహేం హైం।
ఆజ జబ ఉత్తరప్రదేశ కే చునావ పరిణామ నే దో యువాఓం కీ లడాఈ మేం అఖిలేశ యాదవ కో జనతా నే జో జనమత ప్రదాన కియా వహీం గాంధీ పరివార కీ కమాఈ ఖానే వాలే కాంగ్రేసియోం కో కరారా ఝటకా భీ దియా హై। మజే కి బాత యహ హై కి ఇస పార్టీ మేం ఇనకే ఖుద కే రాజ్య కో మజబూత బనానే కీ జగహ హవా మేం మహల బనానే కే లిఏ నీంవ బనాఈ జాతీ రహీ హై। దిల్లీ కే గలియారే తక సిమటతీ కాంగ్రేస పార్టీ ఆజ ధీరే-ధీరే రాజ్యోం మేం అపనీ జమీన ఖోతీ జా రహీ హై। ఇసకా సబసే బడా కారణ హై కాంగ్రేస పార్టీ జనమత పర విశ్వాస న కర గాంధీ పరివార తక సిమటతీ నజర ఆతీ హై। ఇససే దేశ కే అన్దర ఛోటీ-ఛోటీ తాకతేం అపనా సర ఉఠానే మేం సఫల రహీ హై। దేశ కా రాజనైతిజ్ఞ పరిదృశ్య భీ తేజీ సే బదలతా జా రహా హై। ఇసకా విశ్లేషన కాంగ్రేస పార్టీ కో అంతతః కరనా హీ హోగా। కి వహ కిస దిశా మేం జా రహీ హై? రాజ్య కే నేతాఓం కే పర కుతరనే కే బజాయ యది కాంగ్రేస పార్టీ ఉనకే కద కో ఏక అనుశాసన కే అన్దర మహత్వ ప్రదాన కరే ఔర సత్తా ప్రాప్త కరనే కీ జల్దబాజీ న కర అపనే సంగఠన కో మహత్వ దే తో సంభవతః యహ దల భారతీయ రాజనీతి మేం అపనీ పహచాన బచా పాఏగీ అన్యథా ఇసకా హర్ష దిల్లీ తక సిమటతా చలా జాఐగా।

Carton : Railway Budget 2012

కార్టూన: చల 'సంసద" మేం ఛుప జాఏం!

మతదాతాఓం కో జాగృత కరనే కే అభియాన కే దౌరాన అణ్ణా టీమ కే ప్రముఖ సదస్య శ్రీ అరవింద కేజరీవాల నే కహా కి సంసద మేం హత్యారే ఔర బలాత్కారీ సహిత సభీ ప్రకార కే బురే తత్వోం కీ భరమార హో చుకీ హై। మౌజూదా సంసద మేం 163 సదస్యోం పర అపరాధిక మామలేం చల రహే హైం। ఇస సాఫ సుథరే బయాన సే కుఛ రాజనైతిక దలోం కే నేతాఓం శ్రీ కేజరీవాల కో పాగల తక కహా డాలా ఔర ఇనపర దేశద్రోహ కా మామలా చలానే వ సంసద కీ గరిమా కా హనన కరార దేతే హుఏ ఇన పర సంసద కా అపమాన బతాయా హై।

సంసద మేం లోకపాల పర బహస కా ప్రతిఫల

అభివ్యక్తి పర అబ నకేల కసేగీ సరకార!

జబ సత్తా కే మద మేం కోఈ వ్యక్తి పాగల హో జాతా హై తో వహ ఇసీ తరహ కీ బకవాస కరతా హై।

దరవాన ప్రధానమంత్రీ కో హటానా జరూరీ

రాజనీతి మేం సాంప్రదాయికా కీ కోఈ పరిభాషా నిశ్చిత కరనా కభీ సంభవ నహీం హో సకతా। యది ఐసా సంభవ హోతా తో పాకీస్తాన కే దో హిస్సే కదాపీ నహీం హోతే। హిన్దుస్తాన ఆజాదీ కే బాద నహీం టూటతా। సంభవ హై కి రాజనేతాఓం కా స్వార్థ పూరా నా హుఆ హో, పరన్తు దేశ కో తౌడకర భీ తో వే ఉసే ఆజతక నహీం ప్రాప్త కర పాయే। రాజనైతిక దలోం కో అపనే సిద్ధాంత కీ కభీ కోఈ పరవాహ రహీ హీ నహీ। జబ సత్తా ఆతీ నజర ఆతీ హై సభీ సిద్ధాంతోం కా తాక పర రఖ దియా జాతేం రహేం హైం। అభీ హాల హీ నేపాల భీ ఇసకా ప్రత్యక్ష ఉదాహరణ హై।

ఆజ దేశ మేం హర తరఫ సే అఫరా-తఫరీ మచీ హుఈ హై ఏక తరఫ సరకారీ పక్ష అదాలతోం మేం అపనా కమజోర పక్ష రఖకర అపరాధియోం కో బచానే మేం జూటీ హై తో దూసరీ తరఫ గఢే ముర్దే ఉఖాడ కర అన్నా టీమ కే సదస్యోం వ బాబా రామదేవ కో అపరాధీ బనానే కా శర్మనాక ఖేల ఖేలతీ జా రహీ హై। గాహే-బగాహే హిన్దూ-ముస్లమానోం కో బంటనే కే ప్రయాస కో భీ బల దేతీ రహీ హై। అన్నా కే ఆందోలన మేం ముస్లమానోం కీ తరఫ సే ఫతవా తక జారీ కరవా కర దేశ కే ఇస సదీ కే సబసే బడే ఆందోన కే ఇతిహాస సే ఏక బార ముస్లమానోం కే మాథే కలంక కా టీకా లగా డాలా కి వే దేశ కే వికాస సే కోఈ తాల్లూక నహీం రఖనా చాహతే।
ఆజ దేశ మేం రాజనైతిక దలోం కో భీ ఇసీ ఆధార పర కాంగ్రేస నే బాంట రఖా హై। ఏక సమయ కాంగ్రేస పార్టీ తాశ కే పత్తే కీ తరహ లడఖడానే లగీ థీ జబ దేశ మేం గాంధీ పరివార కే విరూధ ఆందోలన చలాకర స్వ॰ జయప్రకాశ నారాయణజీ నే దేశ కో ఏక సూత్ర మేం పిరో దియా థా। పరన్తు జిస ఏకతా మేం బామదల, సమాజవాదీ, దక్షిణపంథీ వ గాంధీవాదీ విచారధారా ఏక సాథ ఆయే వహ జ్యాదా సమయ తక నహీం చల సకా। కారణ సబకే అపనే-అపనే స్వార్థ నిహిత థే। విచారధారా రాజనీతి మేం తబతక నహీం దేఖీ జాతీ జబతక ఇన దలోం కే నేతాఓం కా స్వార్థ సిద్ధీ హోతా రహతా హై। జైసే హీ సత్తా కే స్వాద వ స్వార్థ కా సవాల ఆతా హై విచారధారా కీ గలీ కమరే మేం బంద కర యహీ లోగ అపనే సిద్ధాన్తోం కీ బాతోం సామనే లా ఖడా కరతే హైం। పతా నహీం కబ కౌన సీ బాత పర ఇనకా కౌన సా సిద్ధాంత లాగూ హోగా యహ ఇనకో భీ నహీం పతా రహతా। అచానక సే కమరే కే భీతర సే వేసూరీ బాంసూరీ బజనే లగతీ హై ఔర సబ కే సబ ఇనకే సిద్ధాంత వ విచారధారాఏం నకారఖానే కీ తూతీ బనకర రహ జాతీ హై।
కాలాధన కా ముద్దా రహా హో యా భ్రష్టాచార కా, మంహగాఈ చరమ సీమా పర పహుంచతీ జా రహీ హై। కమరతౌడ మంహగాఈ నే దేశ కీ జనతా కా జీనా హరామ కర రఖా హై పరన్తు దేశ కో లూటనే కా దౌర బదసూరత జారీ రహనా చాహిఏ। జబ-జబ సరకార కే ఖిలాఫ ఆవాజేం ఉఠీ, దబకర రహ గఈ। హర జగహ రాజనైతిక దలోం కో లగతా హై కి దేశ మేం సాంప్రదాయిక తాకతోం కో జగహ మిల జాఐగీ।
పిఛలే దినోం మాకపా వ భాకపా నే కాంగ్రేస పార్టీ సే మంహగాఈ కే ఖిలాఫ కోఈ ఆవాజ నహీం ఉఠాఈ పర జబ ఇనకా స్వార్థ టకరానే లగా తో అచానక సే ఏక ఐసే ముద్దే పర అపనే సిద్ధాన్త కీ బాత కరనే లగే జిసమేం దేశ కా హిత థా। కారణ సాఫ థా లోకసభా కే చునావ సామనే ఆ గఏ థే తబ। జిసమేం ఉనకో అపనే చరిత్ర వ సిద్ధాన్తోం కీ బాత జనతా కే సామనే రఖనీ థీ। పరిణామ క్యా మిలా హమ సబ జానతే హైం। చన్ద సీటోం పర సిమట కర రహ గయా ఇనకా సిద్ధాంత।
ఆజ పునః కాంగ్రేసియోం నే దేశ కో భ్రమిత కరనే వ భ్రష్టాచార కే ముద్దే సే హటాకర దేశ మేం సోచీ సమఝీ రాజనీతి కీ తహత "ఖూదరా వ్యాపార మేం విదేశీ భాగీదారీ" కే వివాద కో సామనే లాకర సంసద కే అన్దర ఔర బహార అచ్ఛీ బహస ఛేడ దీ। పరిణామ వహీ ఢాక కే తీన పాత హోనే హైం చుంకి నా తో భాజపా కే పాస విపక్ష కీ భూమికా నిభానే కీ క్షమతా హై న హీ అన్య రాజనైతిక దల సరకార కో గిరానా చాహేగేం। కారణ వహీ రోనా హోగా కి దేశ మేం సాంప్రదాయిక తాకతోం కా మజబూత కరనే మేం యే దల వాలే। భలా ఐసే మేం సిద్ధాంత కా క్యా కామ? మాకపా జబ అపనే సిద్ధాంతోం కీ బాత కరతీ హై తో వహ కిసీ ధర్మ విశేష కో నహీం మానతీ పరన్తు జబ రాజనీతి కరనీ హై తో ఖుద హీ అపనే వోట బైంక పర కులాడీ కైసే చలాయేగీ।
కమ వ బేస ప్రాయః సభీ రాజనైతిక చరిత్ర ఇస బీమారీ కే శికార హో చుకే హైం। భాకపా, మాకపా, సమాజవాదీ బిచారధారా ఔర గాంధీవాదీ విచారధారా కో బాద కర దియా జాఏ తో దేశ మేం బచీ బాకీ సభీ తాకతేం సాంప్రదాయిక తాకతే మానీ జాఐగీ। పరన్తు భాకపా, మాకపా, సమాజవాదీ బిచారధారా ఔర గాంధీవాదీ విచారధారా సభీ ముస్లమానోం కే వోట బైంక కీ బాతేం కరతేం యా ఈమామోం ద్వారా ఫతవా జారీ కరవాతేం రహేం హైం। యహ కిస శ్రేణీ మేం ఆతా హై వహ తో ఇనకా సిద్ధాన్త హీ బాతా పాయేగా।
రాజనీతి మేం సాంప్రదాయికా కీ కోఈ పరిభాషా నిశ్చిత కరనా కభీ సంభవ నహీం హో సకతా। యది ఐసా సంభవ హోతా తో పాకీస్తాన కే దో హిస్సే కదాపీ నహీం హోతే। హిన్దుస్తాన ఆజాదీ కే బాద నహీం టూటతా। సంభవ హై కి రాజనేతాఓం కా స్వార్థ పూరా నా హుఆ హో, పరన్తు దేశ కో తౌడకర భీ తో వే ఉసే ఆజతక నహీం ప్రాప్త కర పాయే। రాజనైతిక దలోం కో అపనే సిద్ధాంత కీ కభీ కోఈ పరవాహ రహీ హీ నహీ। జబ సత్తా ఆతీ నజర ఆతీ హై సభీ సిద్ధాంతోం కా తాక పర రఖ దియా జాతేం రహేం హైం। అభీ హాల హీ నేపాల భీ ఇసకా ప్రత్యక్ష ఉదాహరణ హై।
ఆజ దేశ కే రాజనేతాఓం కో సోచనా హోగా కి దేశ హిత కిసమేం హై। రాష్ట్రహిత మేం యది సభీ దలోం కో ఏక హోకర కాంగ్రేస కీ ఇస దరబానోం వ చౌకీదారోం కీ సరకార కో గిరానే కా కోఈ భీ అవసర మిలే తో చూక నహీం కరనీ చాహిఏ। గైర కాంగ్రేసీ దలోం కో మిలకర రాష్ట్ర కే నవ నిర్మాణ మేం భాగీదారీ లేనీ చాహిఏ న కి కాంగ్రేసీ చాల కా హిస్సా బనకర పరోక్ష యా అపరోక్ష రూప సే ఉనకా ఉనకా సాథ దేవేం। సాంప్రదాయికాతా కా తమాశా బన్ద కరేం యే సిద్ధాంతోం కే రఖవాలే। దేశ కీ రక్షా మేం ఆగే ఆఏం। -శంభు చౌధరీ

బంగలా సాహిత్య మేం రాజస్థాన - ప్రో. శివకుమార

చారణ కవి రంగలాల కీ కవితా పర ఆధారిత
బంగాలా సాహిత్య ‘రాజస్థాన కే ఇతిహాస’ సే పటా పడా హై। ఆజ హమ ఇసీ సందర్భ మేం బంగలా సాహిత్య కే కుఛ పన్నోం కో పలటతే హై।
రానీ పద్మినీ కే రూప-సౌన్దర్య కీ ప్రశంసా సునకర ఉసే ప్రాప్త కరనే కే లిఏ సమ్రాట అలాఉద్దీన చిత్తౌడ పర ఆక్రమణ కరతా హై। యుద్ధ మేం అసఫలతా హోనే కే పశ్చాత వహ రాజా భీమ సింహ కే పాస ఏక ప్రస్తావ భేజతా హై- ‘‘కి యది ఏక బార ఉసే రానీ పద్మినీ కా దర్శన హో జాయ తో వహ దిల్లీ లౌట జాయేగా।’’
బంగలా సాహిత్య మేం ఇస ఘటనా కా వర్ణన దేఖేం -

ఏఈ రూప కత దిన హోఇలో సమర।
దివా విభావరీ రణే నాహి అవసర।।
తథాపిఉ యవనేర నా హోఇలో జయ।
అభేద్య దుర్గమ దుర్గ, కార సాధ్య లయ?

ఏకబార దేఖా చాఈ సే రూప తాహార।।
ఆసార ఆశాయ ఫల లాభ హోలే బాంచి।
ఇహార అధిక మిఛే మనే మనే ఆంచి।।
నాహి చాహి రత్నభార, చిత్తౌరే దేశ।

దేఖిబో సే మోహినీరే, ఏఈ ధార్య శేష।।
ఏతో భావి పత్ర లిఖి దూత పాఠాఇలో।
సంధిర పతాకా శుభ్ర, శూన్యే ఉడాఇలో।।
(సందర్భ: రంగలాల రచనావలీ, పద్మినీ ఉపాఖ్యాన పృ.147)

సమ్రాట అలాఉద్దీన చిత్తౌడ పర జయ నహీం హోనే కే బాద జబ ఇస తరహ కా అపమాన జనక సన్ధి ప్రస్తావ పా కర రాజా రాణా భీమ సిహం క్రూద హో ఉఠతా హై పరన్తు తబ తక వహ యుద్ధ కే కారణ కాఫీ కమజోర హో చుకా థా। తబ రానీ పద్మినీ నే సూఝావ దియా కి ఆప ఉసే దర్పణ ఛాయా దేఖనే కా ప్రస్తావ దే కర కుల కో నష్ట హోనే సే వచావ కరేం। అగర వహ సిర్ఫ మేరీ ఛాయా దేఖ కర దిల్లీ లౌట జాతా హై తో ఇససే హమారే వీరోం కీ ప్రాణ రక్షా హో సకేగీ।

దుర్జన దలన, సుజన పాలన,
ఏఈ తో రాజార నీతి।

నిరఖి ఆభాయ, శత్రు యది జాయ,
సబ దిక రక్షా పాయ।
తబే హే ఆమారే, దేఖాఉ తాహారే,
నిరుపాయే సదుపాయే।।
సాక్షత్ ఆభాయ, యది దేఖే రాయ
హోబే తబే కులే కాలి।
దేఖుక అర్పాణే, ఛాయా దరశనే
వంశేతే నా రబే గాలి।।
(సందర్భ: రంగలాల రచనావలీ, పద్మినీ ఉపాఖ్యాన పృ.149)
పద్మినీ మహారానీ నే రాజా కో జనతా కే ప్రతి అపనా ధర్మ యాద దిలా కర సంన్ధి ప్రస్తావ కో స్వీకార కర లేనే కో కహా। ఇస బీచ మేం బంగాలా కవి దేశ కీ జనతా కో యాద దిలాతా హై కి అంగ్రేజోం సే భీ హమేం హార నహీం మాననీ చాహిఏ। ధీరే ధీరే కవి రానీ కే జౌహర కీ తరఫ బఢతా చలా జాతా హై।
అంత మే కవి హుంకార భర ఉఠతా హై-

ఓఈ శను ! ఓఈ శునో !
భేరహర ఆవాజ హే, భేరీర ఆవాజ।
సాజ సాజ సాజ బోలే, సాజ సాజ సాజ హే,
సాజ సాజ సాజ।।
చలో చలో చలో సబే, సమర-సమాజ హే,
సమర సమాజ।
రాఖోహో పైతృక ధర్మ, క్షత్రియేర కాజ హే,
క్షత్రియేర కాజ।
ఆమాదేర మాతృభూమి రాజపూతానానార హే
రాజపూతానార।
జౌహర కీ కథా కా గునగాన కరతే హుఏ కవి దేశవసియోం కో హుంకార భరతా హై కి- కి వే భీ ఉఠో జగో ఔర అంగ్రేజోం సే లోహా లేనే కీ కసమ ఖా లో।

భారతేర భాగ్య జోర, దుఃఖ విభావరీ భేర
ఘూమ-ఘోర థాకివే కి ఆర?
ఇంగరాజేర కృపాబలే, మానస ఉదయాచలే
జ్ఞానభను ప్రభాయ ప్రచార।।
(సందర్భ: రంగలాల రచనావలీ, పద్మినీ ఉపాఖ్యాన పృ.172)

వ్యంగ్య: లోకతంత్ర’రా స్తమ్భ

బేఈమాన వ్యక్తి కే హాథ మేం కలమ హో యా తలవార ఉసకీ బేఈమానీ ఛుపతీ నహీం హై। ఇన దినోం దేశ మేం పత్రకారితా మేం భీ బేఈమానీ ఝలకనే లగీ హై। దేశ కే కఈ పత్రోం కే సంపాదక కరోడోం మేం బికనే లగే। ఈనామ కీ రకమ ఇతనీ మంహగీ హో చుకి హై కి ఏక లాఖ కా ఈనామ లేనే కే లిఏ హర శఖ్స అపనా ఈమాన బేచనే మేం లగా హై। కల తక దేశ మేం నేతా లోగ వ్యాపారియోం కో జీ భర కే గాలియాం దేతే రహే। పత్రకార భీ జమ కర ఉనకో లతాడతే థే। జనతా ఉసకే మజే లే-లే పేట భరతీ రహీ। ఆజ దేశ మేం ఇన నేతాఓం కీ జబ బారీ ఆఈ తో పత్రకారోం కీ ఏక జమాత బగలేం ఝాంకతీ నజర ఆతీ హై। ఇస సందర్భ మేం వ్యంగ్య కో దేఖేం -

ఏక పత్రకార దూసరే పత్రకార సే
మిత్ర- సోహనజీ థారీ తలవార నిచే పడగీ !
నా’రే ఆ తో మ్హారీ కలమ హై !
మిత్ర- నేతా’రే గలై తో ఆఈ రోజనా ఫిరై !
అబ కఠై కాల హీ మ్హారే బౖస నే ‘వో’ ఖరిద లియో !
మిత్ర- అబ తూ కై లిఖసీ ?
ఆ అబ ఉలటీ చాలసీ
మిత్ర- కియాం?
అబ దేశ’రీ జనతా కో సర కలమ కరసీ।
మిత్ర- పర యా తో గద్దారీ హోసీ?
మేరో పేట కుణ భరసీ తూ కి యా జనతా?
మిత్ర- పర ఫైర భీ ఆపాం దేశ కా చౌథా లోకతంత్ర’రా స్తమ్భ హాం।
జద తీనోం పాయా లడఖడాయరా హై తో చౌథే ఖడో రహ భీ కై కర లేసీ?

వ్యంగ్యకార: శంభు చౌధరీ, కోలకాతా