అనకహీ బాతేం

బాతేం కహీం భీ శురు హో జాతీ హై. జంగలీ ఘాస కీ తరహ థోడీ సీ నమీ మేం పనప జాతీ హై. కభీ గోల గోల ఘూమ కర వహీం ఆ ఖడీ హో జాతీ హై....కభీ యూం హీ బరసాత కీ తరహ బరస జాతీ హై. కభీ ఖేతోం సీ లహలహాతీ హై.....ఔర ఉన పర అనాజ సే లగతేం హైం కిస్సే. బాతోం బాతోం మేం అఫసానే ఉగ ఆతే హైం.
శబ్దోం సే సంవరతీ హైం, ఆవాజ కే జాయకే మేం డూబ కర ,జజ్బాత కే లిబాస పహన ఇతరాతీ హైం బాతేం. కభీ హఁసీ కా రస ఆతా హై....కభీ ఉదాసీ హల్కీ సీ లగీ హోతీ హై. ముస్కురాతీ హైం బాతేం ,కభీ సుబకతీ భీ హైం ....హర బాత కో కహనే కీ అదా అలగ హోతీ హై....
బాతేం అనకహీ భీ రహ జాతీ హైం. కహనే వాలే కే గలే మేం జజ్బోం కే దలదల మేం ఘఁసీ.....జితనా ఆవాజ కో థామనే కీ కోశిశ కరతీ హై...థోడీ ఔర గహరాఈ మేం ఉతర జాతీ హై. సుననే వాలే కీ తరస కినారే పర ఖడీ ....బేబస, లాచార.... బాత కో డూబతే , దమ తోడతే దేఖతీ హై. ఐసీ బాతోం కీ ఆవాజ నహీం హోతీ. యహ శబ్దోం కే జేవర నహీం పహనతీ .... జుదా హుఏ సాయే కీ తరహ....బేఆవాజ ....బస గూంజ సునాఈ దేతీ హై.
బాత జో కహనే సే చూక జాతీ హై.....ఉసకీ పకడ బహుత మజబూత హోతీ హై. దలదల కే నీచే సే న నికాలో తో మోక్ష కా వరదాన భీ ఐసీ బాత కే బోఝ తలే దబ జాతా హై.....
కహీ నహీం జాతీ జో బాతేం......వహీ జ్యాదా సునాఈ దేతీ హైం...... భటక ఐసే యహ జాతీ హైం....హర మోడ పర మిల జాతీ హైం.....

సీమా

పరివేశ,సోచ,వికాస,ఆజాదీ....సీమా హర చీజ కీ హోతీ హై। సీమాయేం అచానక సే ఆకర ఖడీ నహీం హో జాతీ। పహలే హోతా హై శోధ,సంఘర్ష,విమర్శ ఔర ఫిర ధీరే సే బనతీ హైం సీమాయేం। యుద్ధ లడే జాతే హైం, సభ్యతా కీ దిశా కా అనుమాన లగాయా జాతా హై,విచార కీ పరాకాష్ఠా తయ కీ జాతీ హై, సఁభావనాఓం కా ఆంకలన కియా జాతా హై। ఔర తబ పహలే కాగజ మేం, ఫిర నియమావలీ మేం ఔర ఫిర మనోవృత్తి మేం సీమాఓం కీ మర్యాదా తయ కీ జాతీ హై। ప్రశాసన ఔర ప్రబంధ కే లిఏ అహమ హైం యహ, అధిపతి కీ స్థాపనా ఔర అనుబంధ కే లిఏ అత్యావశ్యక। సీమాఓం కే అంతర్గత ఏక ఆశ్వాసన రహతా హై। ఏక సురక్షిత రహనే కా అహసాస..జైసే ఘర కీ దీవారోం కే బీచ....। ఏక అనుశాసన ...ట్రైఫిక సిగ్నల ఔర ఫాస్ట ఔర స్లో లేన కీ తరహ। ధరతీ కా మానచిత్ర లేకర , ఫిర ఆడీ తిరఛీ రేఖాఓం సే ఉసే బాఁటకర హమ దేశ కే నక్శే బనాతే హైం....అంతర్రాష్ట్రీయ నియమోం కే అంతర్గత ఉసే అపనా ఏక దర్జా దేతే హైం.....సోచ సమఝకర సఁవిధాన బనాతే హైం। హమేం అనుభవ హై....సభ్యతాఓం, ధర్మ, జాతి, రూప,రంగ....హమ ఇన సబ కే ఆధార పర పహలే భీ యహ కర చుకే హైం। సీమాఓం కే భీతర బహుత కమ జోఖిమ హై। హర బాత కే లిఏ నియమ హై, ఔర పూర్వానుమాన సఁభవ। అనిశ్చితతా కే హమ ఆదీ నహీంం। గణితజ్ఞ కీ తరహ హమ పూరే ఇలాకే కా సహీ క్షేత్రఫల జాననా చాహతే హైం। కైలకులేట టిల ద స్మాలేస్ట స్కాయేర పౖసిబల।

పతా నహీం కితనా సహజ హై గణనా। కోఈ భీ సీమా అప్రవేశ్య నహీం। ఘరోం కీ దీవారోం మేం ఖిడకియోం కా హోనా, హవా కా బేహిచక సీమాఓం కా ఉల్లఁఘన కరనా, బాదలోం కా ఏక దేశ సే దూసరే మేం చలే జానా........కహీం కీ బరసాత కా కహీం కీ బాఢ బననా।

ఐసా నహీం కి హమ ఇన సీమాఓం కే పార నహీం జానా చాహతే। ఉసకే లిఏ భీ ప్రావధాన హై....విసా, ఇమిగ్రేశన, ధర్మ పరివర్తన,.....। ట్రైఫిక మేం తక స్లో సే ఫాస్ట ఔర ఫాస్ట సే స్లో మేం జానే కా ప్రావధాన హై। నియమ హైం...నియమావలీ హై....। నియమావలీ కే నీచే ఫిర ఏక సీమా హై।

సీమాఓం కా మతలబ సబ కే లిఏ అలగ హై। యూ ఏన డిప్లోమైట కీ ఔర పంచాయత కర్మీ కీ అలగ సీమాయేం హైం, నౌజవాన లడకీ కీ తాలీబాన ఔర అమేరికా మేం , సడక పర అధికతమ స్పీడ కీ యూ ఏ ఈ ఔర భారత మేంఅలగ సీమాయేం హైం।

సీమాఓ కా ఉల్లఁఘన భీ స్వాభావిక హై.....
ఫ్లూ కే వాయరస కో తక తమీజ నహీం కి ఏక జానవర, జాతి, ప్రజాతి తక సీమిత రహే।

సీమాఓం కీ సీమాయేం సీమిత నహీం.....విచార ,ఉద్భేద ఔర సఁభావనాయేం అపార హైం.....

ఇనకా అతిక్రమణ బస హోనే కో హై....

శాయద జరూరీ భీ.....

శాయద అగలే స్తర తక పహుఁచనే కే లిఏ సీమా ఏక సోపాన మాత్ర.......

మిట్టీ ఔర జంగల

వహ మిట్టీ థీ। ఉస పర ఏక జంగల ఉగా థా। జంగల జిసకీ జడేం బహుత భీతర ఉతర కర ఉసకీ రూహ కో టటోలతీ థీ। కహీం గహరే సే నమీ ఖోజ లాతీ థీ। ఐసీ నమీ జిససే జంగల పనపతా థా। ఫూల ఖిలతే థే...ఫల లగతే థే। హరియాలీ,వసంత,పఁఛీ,పఖేరూ...। వహ దేనా జానతీ థీ। హల్కీ బారిశ మేం సౌంధీ ఖుశబూ సా మహకనా జానతీ థీ। బీజ కో అంకురిత కర వృక్ష బనానా జానతీ థీ। ఉసకే పాస బీజ మేం సోయే హుఏ వృక్ష కో జగానే కా జాదుఈ మంత్ర థా। వహ మిట్టీ థీ। జంగల కీ పకడ మేం సిమటీ హుఈ। జంగల కే సూఖే గలే పత్తే... టూటీ డాలియాఁ...మురఝాయే ఫూల ..వహ యహ సబ సహేజనా జానతీ థీ।

జంగల కే లిఏ వహ జీవన థీ.......జాదూ థీ....జమీం థీ.......

మిట్టీ కే లిఏ జంగల ఏక వజహ థీ....జిసకే లిఏ వహ థమీ థీ...... ఖడీ థీ...।

తలాశ

ఐసే లగతా హై జైసే కిసీ రాహ కీ తలాశ మేం జీవన కీ చేతనా పాఈ హో। ఔర రాస్తోం కే పడావోం మేం నా రాస్తా యాద రహా నా తలాశ। జైసే కిసీ సపనే కే ఉగనే పర...జాగీ ఆఁఖోం కే సచ ధుఁధలే సే పడ జాతే హైం। ఔర సపనే కే హీ మాయనే దిఖాఈ దేతే హైం। ఐసే బఁధతా హై మన లగావోం కే తారోం సే...కి ఛటపటా కర సపనే మేం హీ కైద హోకర రహ జాతా హై। నీంద సే జగనా ఫిర భీ ఆసాన హీ హై...అధూరీ చేతనా సే జాగనా బహుత ముశ్కిల। కహీం కోఈ చేహరా, కోఈ ఖుశబూ, కోఈ స్వాద,కోఈ స్పర్శ ...కోఈ ఆవాజ బహుత అపనీ సీ నజర ఆతీ హై। ఉసకే అపనేపన కీ వజహ భూల జాతీ హై। జైసే కిసీ దిమాగీ ఆహత ఇంసాన సే యాదదాశ్త అధూరీ ఖోఈ హో। పహలే ఇన ఉలఝే హుఏ తారోం మేం ఉలఝతే హైం....ఫిర ఇన్హే సులఝాతే హుఏ సమయ గుజర జాతా హై। తలాశ అక్సర అధూరీ హీ రహ జాతీ హై। ఇస పడావ కే ఆగే నా నికల పాతే హైం....ఔర కిసీ శాప కీ తరహ ఫిర ఫిర ఉసీ సపనే సే గుజర జాతే హైం। కభీ సోచతీ హూఁ...ఉస పత్తే కే బారే మేం ....జో జిస్మ పహన కర టిడ్డే కీ తరహ ఉడ సకా.....। ఉస గిరతే హుఏ పఁఖ కో దేఖ కర ఆశ్చర్య హోతా హై ...కిస తరహ పానీ మేం జీవిత హోకర తైర సకా।

.....శాయద ఆతా హై హమ సభీ కే పాస ఏక ఐసా పల...జహాఁ హమ ఫిర రాస్తోం తక హాథ బఢా సకతే హైం...। తలాశ సే మంజిల కీ తరఫ......చేతన, అభిజ్ఞ। కిసీ స్క్రిప్ట సే పఢీ కహానీ కీ తరహ నహీం। హర నిమిష మేం సజీవ రహ...అపనే రాస్తే ...అపనీ తలాశ తక పహుఁచ సకతే హైం।

ఉలఝే హుఏ సాయోం కే బీచ సే కోఈ రౌశనీ కీ పగడండీ సీ చేతనా.....జో తలాశ పర ఉజాలే బిఖేర జాతీ హై...।

Photo credit-Cosmic hand NASA

విలీన

తుమ ఉస ఖుశబూ కే సమందర సీ హో జో లహర లహర సీ ఉఠ కర ముఝే కినారే సే ఉఠా లే జాతీ హై। మేరీ సాఁసోం మే ఘుల యహ మహక మేరే పోర పోర తక పహుఁచతీ హై। తుమ్హారీ పహచాన హై ఇసమేం। ముఝ తక యహ తుమ్హారా నామ బన కర ఆతీ హై। మైనే ఇసే జిస్మ పహనతే దేఖా హై। ఔర తుమ్హారే జిస్మ కో ఖుశబూ మేం బదలతే దేఖా హై। ఛూతా హూఁ తుమ్హే తో తపిశ మేం మోమ సా పిఘలకర జుడతా హీ చలా జాతా హూఁ। తుమ్హారే సాఁచే మేం ఢలతా హీ చలా జాతా హూఁ। ముఝే అపనే బులబులోం మేం బసా కర లహర సీ ఉఠతీ గిరతీ హో। అసమంజస,అనురాగ ఔర ఫిర సమర్పణ....ధూప సా తైరతా హై తుమ్హారీ ఆఁఖోం మేం...। మైం ఇన బులబులోం కే భీతర ఉఠతా,ఉభరతా హూఁ....గిరతా ఉతరతా హూఁ। తుమ్హారీ సాఁసోం కో చఖతా హూఁ। తుమ్హారా స్వాద..। ఉస అమృత కీ తరహ జో ముఝే జీవిత కరతీ హై। తుమ జీవన కీ తరహ దౌడతీ హో మేరీ నబ్జ మేం। తుమ్హారా ప్రవాహ, తుమ్హారీ గతి, ఉథల పుథల, బేచైన....అపనీ ధడకనోం పర తుమ్హారే లయ కో మహసూస కరతా హూఁ। థక కర హీ శాయద రుకతీ హో తుమ...మేరే ఆలింగన కీ సీమాఓం మేం ఠహరతీ హో తుమ...। ఛలకతీ సీ తుమ...సఁభాలతా హూఁ తుమ్హే అపనే ఆగోశ మేం....ఔర తుమ సిమటతీ సీ చలీ ఆతీ హో। మైం సాఁస రోక కర సునతా హూఁ తుమ్హే....తుమ్హారీ ఖుశబూ మేం మహకతా హూఁ...। హాఁ బస తబ హీ బదల జాతీ హో...సిర్ఫ ఖుశబూ బన జాతీ హో...మేరీ పకడ సే ఆజాద ఫిర ఛలక జాతీ హో। నిర్దోష సీ కోఈ హఁసీ కీ ధున కీ తరహ...కిసీ చంచల భోలీ లలక కీ తరహ...। అపనీ గహరాఈ కీ థాహ సమఝ పానే కీ చాహ...చాఁదనీ కో ఓఢ లేనే కీ ఆస....సైలాబ సా ఉఠతీ హో తుమ....ఫిర ఖుశబూ మేం బిఖర జాతీ హో....। ముఝే సాథ లేకర ....ఉఠ హవా మేం చల....మేరే సాథ...

...బూఁద సా మైం...తేరే సతరంగీ ఖుశబూ మేం నమ...

తేరే సాథ హీ ఫిర ..........సావన సా బరస జాతా హూఁ....।

విశ్రామ

రాత థీ। ఔర సన్నాటా బిల్కిల చుప్ప। జైసే బహుత దినోం తక జాగనే కే బాద అనాయాస హీ రాత కీ ఆఁఖ లగీ హో। పత్తే అపనీ టహనియోం సే లటకే ఖడే థే। బిల్లీ ఆఁఖ మూఁదే సో రహీ థీ। ఉజాలోం కా కహీం నామోనిశాఁ నహీం థా। సడక సూనీ థీ। కోఈ బత్తీ కహీం దూర తక నహీం టిమటిమా రహీ థీ। వహ అమావాస కీ రాత థీ। చాఁద భీ సాయోం కో ఓఢ కర సో రహా థా। హవా స్తబ్ధ సీ ఖడీ థీ। కభీ దబే పాఁవ అపనా భార దూసరే పైర పర టికా దేతీ।

వహ సో రహా థా। ఉసకీ సాఁసోం కీ ఆవాజ కీ లయ మేం ఔర భీ కిసీ కీ సాఁసే శామిల థీ। సుకూన సే లీ గఈ సాఁసే జో ఆత్మా కో పఁఖా ఝల రహీ హోం। రాత సో రహీ థీ। ఔర నీంద సబ పర పహరా లగాయే థీ।


ఇస రాత మేం కరవటేం నహీం థీ....కోఈ ఆధే అధూరే...ధుఁధలే హల్కే ఖ్వాబ నహీం థే....బస నీంద...।

కల ఏక నయా సవేరా థా జిసమేం థకాన నహీం థీ।

(పేంటింగ-Evelyn De Morgan-sleep and night)

దోపహరీ

మార్చ ఏప్రిల కా మహీనా। ఘనీ ఛాఁవ సీ ఛనీ ధూప ఘర కే పిఛవాడే పర పడతీ థీ। ధూప ,ఛాఁవ పహన థోడీ సీ ఠండీ హోకర గునగునీ సీ బదన కో ఛూతీ థీ। నీంబూ కే పౌధోం సే హల్కీ సీ ఖట్టాస తాజగీ కీ తరహ ఉఠతీ। ముఝే యహాఁ బైఠనా అచ్ఛా లగతా థా। గర్మ హవాయేం ఆమ కే పేడ కీ సాఁసోం కీ తరహ చేహరే పర మహసూస హోతీ । యహాఁ ముఝే అకేలా నహీం మహసూస హోతా। పత్తోం కీ సరసరాహట సే లేకర కోయల కీ కూక సబ జానా పహచానా థా। కభీ అచానక సే పకీ ఇమలీ టప్ప సీ గిర జాతీ। బహుత సీ ఆవాజోం కే బీచ సుకూన సీ ని:శబ్దతా।
సిమేన్ట కే చబూతరే పర బైఠ ఛోటే పఛీటోం కో హథేలీ సే ఉఛాలతీ ఔర కల్పనా ఉడాన భరనే లగతీ। డౖక్టర, ఇంజీనియర, ఏస్ట్రానౖట...గుడియా కీ శాదీ కే సపనే,బడీ సీ గాడీ కే సపనే....అచ్ఛే చమకీలే కపడే....ఢేర సారే చాభీ సే చలనే వాలే ఖిలౌనే....। చబూతరే పర జమీ లాల మిట్టీ పర పాఁవ చలాతీ ఔర సమందర కే కినారే కీ రేతీ కో ఛూ ఆతీ। పాస హీ బేల థీ..ఏక ఘనీ బేల జిసపర మోగరే గుచ్ఛోం మే ఖిలే హోతే....ఉనకీ మహక హవా మేం ఘులీ హోతీ। థోడా పానీ బాల్టీ మేం లేకర, మగ కే ముఁహ పర హాథ రఖ బేల పర పానీ ఛిడక దేతీ...। మోగరే నహా కర...ఉఛల ఖూద బేల పర లహరానే లగతే। ఔర మైం సోచతీ ఏక బాడీ...జిస పర మోగరే హీ మోగరే హోం..., నీచే సాఫ సుథరీ పక్కీ క్యారీ ఔర బాడీ పర లగా ఏక సఫేద గేట।

ఘర కే పిఛవాడే కీ బాడీ ఛోటీ టహనియోం కో గూఁథ కర పాపా నే రామూ కీ మదద సే బనాఈ థీ। ఛోటీ మోటీ యహాఁ వహాఁ ముడీ టహనియాఁ కైసే తో పంక్తి మేం బఁధ గఈ థీ। ధీరే ధీరే సఁభల కర మైం ఉనపర హాథ చలాతీ। చికనీ, ఫిర ఖురదురీ...బీచ మేం కాఁటే। ఏక కోనే సే హిలాఓ తో మిట్టీ ఫిసల కర సరక సరక నీచే గిరతీ।


ఆఁఖ బంద కర ఫేఫడోం కో ఫైలా కర భరీ పూరీ ఏక సాఁస లేతీ....ఔర మార్చ ఏప్రిల కా జాయకా మేరే జహన మేం సమా జాతా...। పూరే సాఉఁడ ఔర విశ్అల ఏఫేక్ట్స కే సాథ।

..............................................................
మహీనా మార్చ హీ హై। గర్మ హవాయేం భీ హైం। బడీ సీ గాడీ కీ స్టీయరింగ వ్హీల థామే....ప్యారీ సీ గుడియా కో రియర సీట మేం బైఠా కర...ఫూలోం కీ క్యారియోం కే బీచ సే గుజరతే హుఏ.....కైసే తో మన ఫిర ఉసీ దోపహరీ కే లిఏ తరసా హై.......।