సంక్షిప్త సంస్కరణ కో చలానే కీ అవధి లగభగగ 20 సేకండ హై।
జిన అవసరోం పర ఇసకా పూర్ణ సంస్కరణ యా సంక్షిప్త సంస్కరణ చలాయా జాఏ, ఉనకీ జానకారీ ఇన అనుదేశోం మేం ఉపయుక్త స్థానోం పర దీ గఈ హై।
రాష్ట్ర గాన బజానా
1. రాష్ట్ర గాన కా పూర్ణ సంస్కరణ నిమ్నలిఖిత అవసరోం పర బజాయా జాఏగా:
i. నాగరిక ఔర సైన్య అధిష్ఠాపన
ii. జబ రాష్ట్ర సలామీ దేతా హై (అర్థాత ఇసకా అర్థ హై రాష్ట్రపతి యా సంబంధిత రాజ్యోం/సంఘ రాజ్య క్షేత్రోం కే అందర రాజ్యపాల/లేఫ్టినేంట గవర్నర కో విశేష అవసరోం పర రాష్ట్ర గాన కే సాథ రాష్ట్రీయ సలామీ - సలామీ శస్త్ర ప్రస్తుత కియా జాతా హై);
iii. పరేడ కే దౌరాన - చాహే ఉపరోక్త (ii) మేం సందర్భిత విశిష్ట అతిథి ఉపస్థిత హోం యా నహీం;
iv. ఔపచారిక రాజ్య కార్యక్రమోం ఔర సరకార ద్వారా ఆయోజిత అన్య కార్యక్రమోం మేం రాష్ట్రపతి కే ఆగమన పర ఔర సామూహిక కార్యక్రమోం మేం తథా ఇన కార్యక్రమోం సే ఉనకే వాపస జానే కే అవసర పర ;
v. ఓల ఇండియా రేడియో పర రాష్ట్రపతి కే రాష్ట్ర కో సంబోధన సే తత్కాల పూర్వ ఔర ఉసకే పశ్చాత;
vi. రాజ్యపాల/లేఫ్టినేంట గవర్నర కే ఉనకే రాజ్య/సంఘ రాజ్య కే అందర ఔపచారిక రాజ్య కార్యక్రమోం మేం ఆగమన పర తథా ఇన కార్యక్రమోం సే ఉనకే వాపస జానే కే సమయ;
vii. జబ రాష్ట్రీయ ధ్వజ కో పరేడ మేం లాయా జాఏ;
viii. జబ రేజీమేంట కే రంగ ప్రస్తుత కిఏ జాతే హైం;
ix. నౌ సేనా కే రంగోం కో ఫహరానే కే లిఏ।
2. రాష్ట్ర గాన కా సంక్షిప్త సంస్కరణ మేస మేం సలామతీ కీ శుభకామనా దేతే సమయ బజాయా జాఏగా।
3. రాష్ట్ర గాన ఉన అన్య అవసరోం పర బజాయా జాఏగా జినకే లిఏ భారత సరకార ద్వారా విశేష ఆదేశ జారీ కిఏ గఏ హైం।
5. జబ రాష్ట్ర గాన ఏక బైండ ద్వారా బజాయా జాతా హై తో రాష్ట్ర గాన కే పహలే శ్రోతాఓం కీ సహాయతా హేతు డ్రమోం కా ఏక క్రమ బజాయా జాఏగా తాకి వే జాన సకేం కి అబ రాష్ట్ర గాన ఆరంభ హోనే వాలా హై। అన్యథా ఇసకే కుఛ విశేష సంకేత హోనే చాహిఏ కి అబ రాష్ట్ర గాన కో బజానా ఆరంభ హోనే వాలా హై। ఉదాహరణ కే లిఏ జబ రాష్ట్ర గాన బజానే సే పహలే ఏక విశేష ప్రకార కీ ధూమధామ కీ ధ్వని నికాలీ జాఏ యా జబ రాష్ట్ర గాన కే సాథ సలామతీ కీ శుభకామనాఏం భేజీ జాఏం యా జబ రాష్ట్ర గాన గార్డ ఓఫ ఓనర ద్వారా దీ జానే వాలీ రాష్ట్రీయ సలామీ కా భాగ హో। మార్చింగ డ్రిల కే సందర్భ మేం రోల కీ అవధి ధీమే మార్చ మేం సాత కదమ హోగీ। యహ రోల ధీరే సే ఆరంభ హోగా, ధ్వని కే తేజ స్తర తక జితనా అధిక సంభవ హో ఊంచా ఉఠేగా ఔర తబ ధీరే సే మూల కోమలతా తక కమ హో జాఏగా, కిన్తు సాతవీం బీట తక సునాఈ దేనే యోగ్య బనా రహేగా। తబ రాష్ట్ర గాన ఆరంభ కరనే సే పహలే ఏక బీట కా విశ్రామ లియా జాఏగా।
రాష్ట్ర గాన కో సామూహిక రూప సే గానా
1. రాష్ట్ర గాన కా పూర్ణ సంస్కరణ నిమ్నలిఖిత అవసరోం పర సామూహిక గాన కే సాథ బజాయా జాఏగా:
i. రాష్ట్రీయ ధ్వజ కో ఫహరానే కే అవసర పర, సాంస్కృతిక అవసరోం పర యా పరేడ కే అలావా అన్య సమారోహ పూర్ణ కార్యక్రమోం మేం। (ఇసకీ వ్యవస్థా ఏక కౖయర యా పర్యాప్త ఆకార కే, ఉపయుక్త రూప సే స్థాపిత తరీకే సే కీ జా సకతీ హై, జిసే బైండ ఆది కే సాథ ఇసకే గానే కా సమన్వయ కరనే కే లిఏ ప్రశిక్షిత కియా జాఏగా। ఇసమేం పర్యాప్త సార్వజనిక శ్రవ్య ప్రణాలీ హోగీ తాకి కౖయర కే సాథ మిలకర విభిన్న అవసరోం పర జనసమూహ గా సకే);
ii. సరకారీ యా సార్వజనిక కార్యక్రమ మేం రాష్ట్రపతి కే ఆగమన కే అవసర పర (పరంతు ఔపచారిక రాజ్య కార్యక్రమోం ఔర సామూహిక కార్యక్రమోం కే అలావా) ఔర ఇన కార్యక్రమోం సే ఉనకే విదా హోనే కే తత్కాల పహలే।
2. రాష్ట్ర గాన కో గానే కే సభీ అవసరోం పర సామూహిక గాన కే సాథ ఇసకే పూర్ణ సంస్కరణ కా ఉచ్చారణ కియా జాఏగా।
3. రాష్ట్ర గాన ఉన అవసరోం పర గాయా జాఏ, జో పూరీ తరహ సే సమారోహ కే రూప మేం న హో, తథాపి ఇనకా కుఛ మహత్వ హో, జిసమేం మంత్రియోం ఆది కీ ఉపస్థితి శామిల హై। ఇన అవసరోం పర రాష్ట్ర గాన కో గానే కే సాథ (సంగీత వాద్యోం కే సాథ యా ఇనకే బినా) సామూహిక రూప సే గాయన వాంఛిత హోతా హై।
4. యహ సంభవ నహీం హై కి అవసరోం కీ కోఈ ఏక సూచీ దీ జాఏ, జిన అవసరోం పర రాష్ట్ర గాన కో గానా (బజానే సే అలగ) గానే కీ అనుమతి దీ జా సకతీ హై। పరన్తు సామూహిక గాన కే సాథ రాష్ట్ర గాన కో గానే పర తబ తక కోఈ ఆపత్తి నహీం హై జబ తక ఇసే మాతృ భూమి కో సలామీ దేతే హుఏ ఆదర కే సాథ గాయా జాఏ ఔర ఇసకీ ఉచిత గరిమా కో బనాఏ రఖా జాఏ।
5. విద్యాలయోం మేం, దిన కే కార్యోం మేం రాష్ట్ర గాన కో సామూహిక రూప సే గా కర ఆరంభ కియా జా సకతా హై। విద్యాలయ కే ప్రాధికారియోం కో రాష్ట్ర గాన కే గాయన కో లోకప్రియ బనానే కే లిఏ అపనే కార్యక్రమోం మేం పర్యాప్త ప్రావధాన కరనే చాహిఏ తథా ఉన్హేం ఛాత్రోం కే బీచ రాష్ట్రీయ ధ్వజ కే ప్రతి సమ్మాన కీ భావనా కో ప్రోత్సాహన దేనా చాహిఏ।
సామాన్య
1. జబ రాష్ట్ర గాన గాయా యా బజాయా జాతా హై తో శ్రోతాఓం కో సావధాన కీ ముద్రా మేం ఖడే రహనా చాహిఏ। యద్యపి జబ కిసీ చల చిత్ర కే భాగ కే రూప మేం రాష్ట్ర గాన కో కిసీ సమాచార కీ గతివిధి యా సంక్షిప్త చలచిత్ర కే దౌరాన బజాయా జాఏ తో శ్రోతాఓం సే అపేక్షిత నహీం హై కి వే ఖడే హో జాఏం, క్యోంకి ఉనకే ఖడే హోనే సే ఫిల్మ కే ప్రదర్శన మేం బాధా ఆఏగీ ఔర ఏక అసంతులన ఔర భ్రమ పైదా హోగా తథా రాష్ట్ర గాన కీ గరిమా మేం వృద్ధి నహీం హోగీ।
2. జైసా కి రాష్ట్ర ధ్వజ కో ఫహరానే కే మామలే మేం హోతా హై, యహ లోగోం కీ అచ్ఛీ భావనా కే లిఏ ఛోడ దియా గయా హై కి వే రాష్ట్ర గాన కో గాతే యా బజాతే సమయ కిసీ అనుచిత గతివిధి మేం సంలగ్న నహీం హోం।