Wednesday, May 09, 2012
రవీన్ద్రనాథ టైగోర కీ జయంతీ పర తాజా టీవీ కా లాఇవ శో
| Reactions: |
Sunday, May 06, 2012
జీనా లిఖనే కీ జద్దోజహద హై
| Reactions: |
Tuesday, April 17, 2012
బాంగ్లా ఫిల్మ మేం అభిజ్ఞాత నే కియా అభినయ


| Reactions: |
Monday, March 26, 2012
ఏక కవి కా రోజనామచా
| Reactions: |
Sunday, March 25, 2012
సాకార హోనే జా రహా హై పేంటర సే ఫిల్మకార బనే సమీర బనర్జీ కా సపనా
ర బనే సమీర బనర్జీ కా ఫుల లేంథ ఫీచర ఫిల్మ బనానే కా సపనా అబ సాకార హోనే జా రహా హై। ఉనకీ పహలీ ఫిల్మ 'ఏక్సపోర్ట: మిథ్యా కిన్తు సత్య' కీ శూటింగ లగభగ పూరీ హో చుకీ హై। ఇస ఫిల్మ కో లేకర వే ఖాసే ఉత్సాహిత హైం క్యోంకి ఇసకీ కహానీ, పటకథా ఔర నిర్దేశన ఉన్హీం కా హై। యహ ఫిల్మ భ్రూణ కీ తస్కరీ పర హై జో ఫిల్మ్స బీ ఆఇడియల కే బైనర తల బన రహీ హై। ఫిల్మ కే నిర్మాతా ప్రసన్న కుమార రాయ హైం।సమీర బనర్జీ నే రవీన్ద్ర భారతీ విశ్వవిద్యాలయ సే ఫాఇన ఆట్ర్స మేం ఆనర్స కియా హై। కుఛేక సామూహిక కలా ప్రదర్శనియోం మేం భాగ భీ లియా హై। ఆఇంస్టీన కీ ఫిల్మ సేంస పర కితాబ ఔర సత్యజిత రాయ కీ ఫిల్మేం 'పథేర పాంచాలీ' ఔర 'అశాని సంకేత' దేఖనే కే బాద ఉన్హేం లగా కి ఫిల్మ కీ దునియా ఉనకీ రుచి కీ హై ఔర వహ ఉన్హేం పుకార రహీ హై। ఆమ జిన్దగీ కే యథార్థ కో పూరీ శిద్దత కే సాథ వ్యక్త కర సకతా హై తో వహ సినేమా కా మాధ్యమ హీ హై। ఉన్హోంనే సుకుమార రాయ కే నాటక 'అవాక జలపానీÓ పర శార్ట ఫిల్మ బనానే కీ యోజనా బనాయీ లేకిన కోఈ ప్రోడ్యూసర నహీం మిల రహా థా। ఉన్హోంనే నాటక కే ఘటనాక్రమ కో వ్యక్త కరనే వాలే 300 స్కేచ బనాయే। ఫిర కలాకారోం కో లోకేశన పర లే జాకర స్టిల శాట శూట కియే। ఉన్హేం ఫిల్మకార మృణాల సేన కో దిఖాయా। ఉన్హోంనే ప్రశంసా కీ ఔర సుఝావ దియా కి వాఇస ఓవర కరకే ఉసే బచ్చోం కే లిఏ శార్ట ఫిల్మ బనాయేం। చూంకి నాటక సత్యజిత రాయ కే పితా కా థా, సో సత్యజిత రాయ కో భీ అపనా కార్య దిఖాయా। ఉనసే మిలీ తారీఫ కే బాద దూరదర్శన కే ప్రోడ్యూసర అభిజీత దాసగుప్తా సే మిలే। అంతత: ఉన్హోంనే వాఇసఓవర దియా ఔర 12 మినట కీ శార్ట ఫిల్మ బనీ। యహ ఫిల్మ లగభగ 10 బార కలకత్తా దూరదర్శన పర దిఖాయీ గయీ। ఇసకే బాద ఉన్హోంనే కఈ డాక్యూమేంట్రీ ఫిల్మేం బనాయీం జిసమేం ఫిల్మ నిర్దేశక తపన సిన్హా పర బనీ ఫిల్మ 'ఏ నోబల క్రిఏటర' న రవీన్ద్రనాథ టైగోర కే జీవన మేం ఆయీ మహిలాఓం పర అమితాభ చౌధరీ కే లేఖ 'రవి అనురాగినీ' పర ఆధారిత అంగ్రేజీ డాక్యూమేంట్రీ ఫిల్మ 'దోజ హూ ఏడోర్డ టైగోర' విశేష ఉల్లేఖనీయ హైం।సమీర కవితాఓం మేం గహరీ దిలచస్పీ రఖతే హైం ఔర బంగలా కే చార శీర్ష కవియోం పర 22-22 మినట కీ శార్ట ఫిల్మేం బనాయీ హైం జినమేం సుభాష ముఖోపాధ్యాయ, సునీల గంగోపాధ్యాయ, విష్ణు దే ఔర వ్రత చక్రవర్తీ శామిల హైం। ఇన ఫిల్మోం మేం సంగీత దియా హై బీ బలసారా నే। అపనీ ఫిల్మ ఏక్సపోర్ట 'ఏక్సపోర్ట: మిథ్యా కిన్తు సత్య' మేం భీ ఉన్హోంనే కవితాఓం కా ప్రయోగ కియా హై ఏవం హిన్దీ కవి అభిజ్ఞాత తథా బంగలా కవి పులక దే ఇసమేం అపనీ కవితాఏం పఢతే స్వయం దిఖాయీ దేంగే।
| Reactions: |
హజారోం ఖ్వాహిశేం ఐసీ కి హర ఖ్వాహిశ పే దమ నికలే-నామవర

'హజారోం ఖ్వాహిశేం ఐసీ కి హర ఖ్వాహిశ పే దమ నికలే।' అపనీ మనోకామనాఓం కో అభివ్యక్త కరనే లిఏ గాలిబ కా యహ శేర కహా ప్రఖ్యాత ఆలోచక డౖ.నామవర సింహ నే। వే హాల హీ మేం ఏక కార్యక్రమ కే సిలసిలే మేం కోలకాతా ఆయే థే। ప్రస్తుత హై ఇస అవసర పర ఉనసే డౖ.అభిజ్ఞాత సే కీ గయీ లమ్బీ బాతచీత కే ప్రముఖ అంశ:
ప్రశ్న: కఈ దశకోం తక లగాతార ఆలోచక కే తౌర పర అపనే రచనాకర్మ కే బాద అబ క్యా కుఛ కరనే కీ ఇచ్ఛా బాకీ రహ గయీ హై? వహ క్యా హై జో నహీం కర పానే కా అఫసోస రహ జాయేగా?
ఉత్తర: గాలిబ కా ఉపర్యుక్త శేర మైం కహనా చాహూంగా। మేరీ కఈ తమన్నాఏం అధూరీ హైం, క్యా కహూం క్యా న కహూం। ఔర హర ఇచ్ఛా కాఫీ బలవతీ హై।
ప్రశ్న: లిఖనే కో లేకర భావీ యోజనా క్యా హై?
ఉత్తర: ఉమ్ర కే చలతే స్వాస్థ్య సమ్బంధీ సీమాఏం హైం। లిఖనే బైఠనే కే లిఏ పహలే వాలీ ఊర్జా అబ నహీం రహీ। పహలే తో మైం లిఖనే కే లిఏ 9-10 బజే రాత తక ఖా-పీకర తైయార హో జాతా థా ఔర రాత భర లిఖతా రహతా థా। థోడా బహుత దిన మేం సో లియా తో సో లియా। యహ క్రమ ఆఠ-దస దిన లగాతార చలతా ఔర ఏక గ్రంథ తైయార హో జాతా థా। అబ వ్యస్తతాఏం బఢ గయీ హైం। ఇస శహర సే ఉస శహర సేమినారోం తథా అన్య కార్యోంవశ జానా పడతా హై। తో అబ జో కుఛ బోల లేతా హూం వహీ మేరా రచా హుఆ హై। ఇసలిఏ లోగ కహతే హైం కి మైం మౌఖిక సాహిత్య రచతా హూం। అబ రాత భర బైఠ కర లిఖనే వాలీ ఊర్జా నహీం రహీ।
ప్రశ్న: తీన-చార దశకోం తక లగాతార ఆలోచనా సాహిత్య కే శీర్ష పర బనే రహనే కా రాజ క్యా హై? సాహిత్య కీ దునియా మేం ఆప కీ వహీ భూమికా హై జో అమితాభ బచ్చన కీ సినేమా మేం హై।
ఉత్తర: ఆలోచనా కీ దునియా కా అమితాభ బచ్చన కహే జానే కీ ముఝే ఖుశీ హై। మైంనే కభీ కహా థా 'గుణ నా హేరానో గుణ గ్రాహక హేరానో హై' వహ గలత సాబిత హో రహా హై అబ తో లగతా హై కి కి గుణ-గ్రాహక తో బహుత హైం గుణవానోం కీ హీ కమీ హో గయీ హై। ఆప చాహేం తో ఇసీ కో రాజ కహ లేం। ముఝే ఖుశీ హోతీ హై కి లోగ ముఝే లగాతార ప్రాసంగిక మానతే రహే హైం।
ప్రశ్న: కిసీ పరివార మేం కిసీ క్షేత్ర మేం జబ కోఈ వ్యక్తి ఖ్యాతిప్రాప్త కర లేతా హై తో ఉసీ పరివార కే దూసరే వ్యక్తి కీ ప్రతిభా దబ జాతీ హై? ఇస సందర్భ మేం అపనే ఛోటే కథాకార భాఈ కాశీనాథ సింహ కే బారే మేం క్యా కహనా చాహేంగే?
ఉత్తర: మేరా పరివార ఇస మిథ కో తోడతా హై। కాశీనాథ సింహ నే అపనా స్వతంత్ర వ్యక్తిత్వ ఔర ఖ్యాతి అర్జిత కీ హై।
ప్రశ్న: యహ తో సహీ హై లేకిన వే ఇన దినోం అపనీ కహానీ 'కాశీ కా అస్సీ' కో లేకర ఖాసీ చర్చా మేం హైం। ఉస పర ఫిల్మ బన రహీ హై ఔర కహా జా రహా హై కి ఇస ఫిల్మ కే ఆనే కే బాద ఫిల్మీ దునియా మేం జో కహానియోం కా ఢర్రా హై వహ బదల జాయేగా। ఔర చూంకి ఫిల్మ సాహిత్య కీ తులనా మేం ఏక బడా మాధ్యమ హై లోగ ఆపకో కాశీనాథ ఙ్క్షసహ కీ వజహ సే జాననే లగేంగే। జైసా కి హరివంశ రాయ బచ్చన కే సాథ హుఆ హై। సాహిత్యేతర జగత కే లోగ అమితాభ బచ్చన కే కారణ హరివంశ రాయ బచ్చన కో జానతే హైం।
ఉత్తర: మేరే లిఏ ఇససే బఢకర కోఈ ఖుశీ నహీం హో సకతీ కి మైం కాశీనాథ సింహ కే భాఈ కే తౌర పర జానా జాఊం। కహానీ పర తో ఫిల్మ బన సకతీ హై, కవి ఫిల్మోం మేం గీత లిఖ సకతే హైం పర ఆలోచనా సాహిత్య కా తో ఫిల్మ మీడియా మేం ఇస్తేమాల నహీం హో సకతా। మైం యహ మానతా హూం కి ఫిల్మ సాహిత్య సే బడా ఔర పాపులర మాధ్యమ హై ఔర ఆమ ఆదమీ పర అపనీ అధిక పకడ రఖతా హై। మైం మానతా హూం కి మేరా సబసే బడా మీడియా మేరే ఛాత్ర హైం। జహాం కహీం భీ మేరా కోఈ ఛాత్ర హై వహాం మైం హూం ఔర ఉససే జుడే లోగోం తక మేరీ పహుంచ హై। మేరే ఛాత్ర జానతే హైం కి జవాహర లాల నేహరూ విశ్వవిద్యాలయ మేం హిన్దీ కీ కైసీ ధాక మేరే చలతే బనీ। అధ్యాపన కే లిఏ మేరే వహాం పహుంచనే కే పూర్వ హిన్దీ బోలనే వాలే అపనే కో దీన-హీన సమఝతే థే ఔర అంగ్రేజీ వాలా మాహౌల థా, అమూమన సభీ లోగ అంగ్రేజీ మేం హీ బాతచీత కరతే థే। మైం దేహాతీ వేశభూషా ధోతీ-కుర్తా మేం వహాం పహుంచా థా ఔర మైంనే వహాం ధడల్లే సే హిన్దీ మేం బాతచీత శురూ కీ। బాద మేం తో హిన్దీ కీ స్థితి జేఏనయూ మేం ఇతనీ సబల హో గయీ కి వహాం ఛాత్రసంఘ నే అపనీ భాషా కే తౌర పర హిన్దీ కో హీ అపనా లియా। వహాం అబ జో పోస్టర- బైనర ఆది లగతే హైం, వే హిన్దీ మేం హోతే ఔర హిన్దీ కీ జో కక్షాఏం మైం లేతా థా ఉసమేం దూసరీ భాషా కే ఛాత్ర-ఛాత్రాఏం వ అధ్యాపక తక పహుంచ జాయా కరతే థే।
ప్రశ్న: ఆజ జో నయీ పీఢీ సాహిత్య సృజన మేం లగీ హై ఉసకే సందర్భ మేం క్యా కహనా చాహేంగే?
ఉత్తర: అద్భుత ఔర సరాహనీయ। మైం యహ కహనా చాహూంగా కి బీసవీం సదీ మేం జో కుఛ మహత్త్వపూర్ణ లేఖన హుఆ హై ఇస సదీ కా లేఖన అభీ సే హీ యహ జతా రహా హై కి వహ ఉససే బహుత ఆగే హై। అబ హోనహార రచనాకారోం కీ పూరీ ఫౌజ తైయార హై। ఉపన్యాస మేం తో కమ లేఖన హో రహా హై కిన్తు కవితా, కహానీ, ఆలోచనా ఇన విధాఓం మేం నయీ ప్రతిభాఏం ఉల్లేఖనీయ యోగదాన దే రహీ హైం ఔర మైం నయీ పీఢీ కీ రచనాశీలతా కే ప్రతి ఆశ్వస్త హూం।
ప్రశ్న: సాహిత్య మేం ఏక సాహిత్యిక ధారా కే తౌర పర జిస 'జనవాద' కీ చర్చా పిఛలే దశక మేం జోర-శోర సే థీ, చునావీ రాజనీతి మేం వామపంథీ దలోం కీ శికస్త కే ఉసకా ఆభామండల క్షీణ హో గయా హై। క్యా యహ మాన లియా జాయే కి యహ దౌర జనవాద కే పతన కా యా ఉత్తర జనవాద కా హై?
ఉత్తర: పహలే తో యహ సమఝేం కి జనవాద కో సాహిత్య కీ ధారా కే తౌర పర జిన్హోంనే అభిహిత కియా వహ మాక్ర్సవాదీ కమ్యూనిస్ట పార్టీ (మాకపా) కా సాహిత్యిక మోర్చా థా। లేకిన ఉనకీ జో సాహిత్యిక సోచ హై, ఉస పర తో పహలే సే హీ ప్రగతిశీల లేఖక సంఘ ఔర ప్రగతివాదీ సాహిత్య సే జుడే లోగ చల రహే థే। యది జనవాద కా అర్థ మేహనతకశ మజదూరోం, కృషకోం వ ఆర్థిక తౌర పర పిఛడే లోగోం కే ప్రతి సహానుభూతి సే హై తో వహ సాహిత్య మేం హమేశా సే హీ విద్యమాన రహా హై ఔర రహేగా। నిమ్న మధ్యవర్గ కో భీ ఉసమేం జోడ లేం।
ప్రశ్న: బుద్ధిజీవియోం మేం ఏక దిగ్భ్రమ దిఖాయీ దేతా హై క్యా మాన లియా జాయే కి విచారధారా సంకట మేం హై?
ఉత్తర: ఏక జమానా థా జబ వామపంథీ విచారధారా కే బరక్స విచారధారా కే అన్త కీ బాత చలీ థీ। అంత కా మతలబ వహాం సైద్ధాంతిక విచారోం సే థా। కిన్తు మైం యహ మానతా హూం కి ఆమ ఆదమీ యా దబే కుచలే లోగోం కీ సమస్యాఓం కే హల కా సపనా కభీ నహీం మరతా ఔర జబ తక మనుష్య మేం సహీ ఔర గలత కా నిర్ణయ లేనే కీ క్షమతా బచీ రహేగీ విచారధారా కా అన్త నహీం హోగా। మనుష్య రేశనల ఏనీమల హై ఇసే వైజ్ఞానికోం నే మానా హై। మనుష్య హీ వహ ప్రాణీ హై జిసమేం కలా హోతీ హై ఔర హర కలా మేం కహీం న కహీం వివేక హోతా హై। సాహిత్య మేం భలే కుఛ లోగ సహీ దిశా నహీం తయ కర పా రహే హోం లేకిన ఉనకే అన్దర వివేక హై ఔర వే సహీ గలత కే ద్వంద్వ సే ఉబర హీ జాయేంగే। విచార భలే ధారా కే రూప మేం న రహే కిన్తు విచార తో బనే హీ రహతే హైం। ఔర హర సమాజ మేం హర సమయ నైతికతా కే ప్రశ్న హోతే హైం భలే హీ అలగ-అలగ సమయ మేం వే అలగ-అలగ హోం।
ప్రశ్న: జయపుర లిటరేచర ఫేస్టివల కే రంగ-ఢంగ కే సందర్భ మేం యహ ప్రశ్న ఉఠే హైం కి క్యా సాహిత్య కా ఉత్సవ హోనా చాహిఏ ఔర ఐసా సాహిత్య కే హిత మేం కహాం తక హోగా?
ఉత్తర: జయపుర మేం సాహిత్య కో లేకర జో ఉత్సవ హుఆ వహ ఉస పర పూరీ తరహ సే బాజారవాద హావీ థా। ఏక తరహ సే సాహిత్య కో బేచనే కీ కోశిశ థీ। ఖూబ పైసా ఖర్చ హుఆ ఔర వహ ఏక ప్రదర్శన కీ తరహ థా। వహాం సాహిత్య ప్రముఖ నహీం రహ గయా థా సాహిత్య కా ప్రదర్శన ముఖ్య థా। హాలాంకి సాహిత్యిక ఉత్సవోం కో హమ ఆమ భారతీయోం కే జీవన కే అన్య ఉత్సవోం కీ తరహ లేం తో కోఈ హర్జ నహీం హై। హమారే తమామ తీజ-త్యోహార ఉత్సవపూర్ణ హోతే హైం। దుర్గా పూజా, గణేశ పూజా, హోలీ, దివాలీ, ఈద, గుడ ఫ్రాఇడే సబ ఉత్సవ హైం ఔర హమేం న తో ఇనసే పరహేజ హై ఔర నా హీ ముఝే ఇనమేం కోఈ బురాఈ నజర ఆతీ హై। హమారా సమాజ ఉత్సవపూర్ణ హై। హమారే సమాజ కా యహ స్వభావ హై। యహాం తక కి మోహర్రమ శోక కే జుడా మామలా హై ఇసకే బావజూద తాజియే పూరే ఉత్సవ కే రూప మేం నికాలే జాతే హైం। యది సాహిత్య సే జుడే కార్యక్రమ హమారే జీవన మేం ఉత్సవ కే రూప మేం ఆయేం తో క్యా హర్జ హో సకతా హై।
| Reactions: |
Sunday, March 18, 2012
మహత్వపూర్ణ రహీ నామవర జీ సే ములాకాత

హిన్దీ సాహిత్య కే శీర్ష ఆలోచక డౖ.నామవర సింహ సే ఆజ కోలకాతా మేం కుఛ ఘంటే పహలే హుఈ ములాకాత రోచక ఔర అత్యంత మహత్వపూర్ణ రహీ। ఇస అవసర పర ఉనసే లియా గయా ఏక్సక్లూసివ ఇంటరవ్యూ జల్ద।
| Reactions: |
Thursday, March 08, 2012
కవి కేదారనాథ సింహ కీ మాం కా దేహావసాన
ప్రఖ్యాత కవి కేదారనాథ సింహ కీ మాం లాలఝరీ దేవీ నహీం రహీం। వే 102 సాల కీ థీం। 8 మార్చ 2012 కీ సుబహ పాంచ బజే ఉనకా నిధన హావడా మేం హో గయా। అపనీ బేటీ వ కేదారనాథ సింహ కీ బహన హేమావతీ కే ఘర పర ఉన్హోంనే అపనీ అంతిమ సాంస లీ। 21 స్వర్ణమఈ రోడ, బీ గార్డేన, బీఈ ఫర్స్ట గేట కే పాస, హావడా మేం వే కుఛ అరసే సే రహ రహీ థీం। ఉసకే పహలే భీ జబ జబ సర్దియాం ఆతీం కేదార జీ ఉన్హేం హావడా పహుంచా జాతే థే క్యోంకి దిల్లీ మేం అధిక ఠండ పడతీ హై। మృత్యు కే సమయ కేదార జీ హావడా మేం హీ థే।ఉనకా అంతిమ సంస్కార హావడా కే శివపుర శ్మశాన ఘాట మేం కియా గయా, జహాం కేదార జీ నే ఉన్హేం ముఖాగ్ని దీ। కేదార జీ కే పుత్ర సునీల కుమార సింహ భీ ఇస అవసర పర ఉపస్థిత థే, వహీం శవయాత్రా మేం ఆలోచక డౖ.శంభునాథ, సాహిత్యకార-పత్రకార వ మహాత్మా గాంధీ అంతరరాష్ట్రీయ విశ్వవిద్యాలయ కే కోలకాతా కేన్ద్ర కే ప్రభారీ డౖ.కృపాశంకర చౌబే, సన్మార్గ కే సమ్పాదక హరిరామ పాణ్డేయ వ పత్రకార పరమానంద సింహ ఆది ఉపస్థిత థే। కేదార జీ కా మాం కా శ్రాద్ధ కేదారజీ కే పైతృక గాంవ చకియా మేం హోగా।
మృత్య కీ దుఖద సూచనా ముఝే ఆజ అపరాహ్న డౖ.కృపాశంకర చౌబే సే మిలీ, జబ మైంనే ఉన్హేం హోలీ కీ శుభకామనాఏం దేనే కే లిఏ ఫోన కియా థా। ఉన్హోంనే బతాయా కి వే శ్మశాన ఘాట మేం హైం జహాం కేదార జీ కీ మాం కే అంతిమ సంస్కార కీ తైయార చల రహీ హై।
కేదార జీ సే మేరీ పిఛలీ ములాకాత 3 మార్చ 2012 కో హుఈ థీ, జబ ఉన్హోంనే దోహరాయా థా కి మాం కీ హాలత ఠీక నహీం హై। వే జబ తక కీ మేహమాన హైం। వే ఉన్హేం పహచాన నహీం రహీ హైం। వే ఇస ఉమ్ర మేం అవచేతనావస్తా మేం బస అపనీ మాం కో యాద కర రహీ హైం।
5 మార్చ 2012 కో మహాత్మా గాంధీ అంతరరాష్ట్రీయ విశ్వవిద్యాలయ, వర్ధా మేం ములాకాత కే దౌరాన విశ్వవిద్యాలయ కే కులపతి వ కథాకార శ్రీ విభూతి నారాయణ రాయ నే పూఛా కి క్యా కేదార జీ కీ తబీయత ఖరాబ హై, మైంనే బతాయా నహీం, ఉనకీ మాం కీ తబీయత అవశ్య ఖరాబ హై। ఔర కేదార జీ ఇస బాత కో లేకర అధిక పరేశాన హైం కి జిస మాం కో వే బేతరహ ప్యార కరతే హైం వహ ఉన్హేం అపనే అంతిమ దినోం మేం నహీం పహచాన రహీ హై। ఉనకీ మాం అపనీ మాం కో యాద కర రహీ హై। భగవాన ఉనకీ మాం కీ ఆత్మా కో శాంతి దే ఔర కేదార జీ దుఖ కా యహ పహాడ ఢోనే కీ సామర్థ్య। అపనీ మాం పర లిఖీ కేదార జీ కీ కవితా యహాం యాద ఆ రహీ హై, జో పూరీ హిన్దీ కవితా హీ నహీం విశ్వ కవితా మేం అపనా మహత్వపూర్ణ స్థాన రఖతీ హై-
కవితా కా శీర్షక హై-సుఈ ఔర తాగే కే బీచ మేం
మాఁ మేరే అకేలేపన కే బారే మేం సోచ రహీ హై
పానీ గిర నహీం రహా
పర గిర సకతా హై కిసీ భీ సమయ
ముఝే బాహర జానా హై
ఔర మాఁ చుప హై కి ముఝే బాహర జానా హై
యహ తయ హై
కి మైం బాహర జాఉంగా తో మాఁ కో భూల జాఉంగా
జైసే మైం భూల జాఊఁగా ఉసకీ కటోరీ
ఉసకా గిలాస
వహ సఫేద సాడీ జిసమేం కాలీ కినారీ హై
మైం ఏకదమ భూల జాఊఁగా
జిసే ఇస సమూచీ దునియా మేం మాఁ
ఔర సిర్ఫ మేరీ మాఁ పహనతీ హై
ఉసకే బాద సర్దియాఁ ఆ జాయేంగీ
ఔర మైంనే దేఖా హై కి సర్దియాఁ జబ భీ ఆతీ హైం
తో మాఁ థోడా ఔర ఝుక జాతీ హై
అపనీ పరఛాఈ కీ తరఫ
ఉన కే బారే మేం ఉసకే విచార
బహుత సఖ్త హై
మృత్యు కే బారే మేం బేహద కోమల
పక్షియోం కే బారే మేం
వహ కభీ కుఛ నహీం కహతీ
హాలాఁకి నీంద మేం
వహ ఖుద ఏక పక్షీ కీ తరహ లగతీ హై
జబ వహ బహుత జ్యాదా థక జాతీ హై
తో ఉఠా లేతీ హై సుఈ ఔర తాగా
మైంనే దేఖా హై కి జబ సబ సో జాతే హైం
తో సుఈ చలానే వాలే ఉసకే హాథ
దేర రాత తక
సమయ కో ధీరే-ధీరే సిలతే హైం
జైసే వహ మేరా ఫటా హుఆ కుర్తా హో
పిఛలే సాఠ బరసోం సే
ఏక సుఈ ఔర తాగే కే బీచ
దబీ హుఈ హై మాఁ
హాలాఁకి వహ ఖుద ఏక కరఘా హై
జిస పర సాఠ బరస బునే గయే హైం
ధీరే-ధీరే తహ పర తహ
ఖూబ మోటే ఔర గఝిన ఔర ఖురదురే
సాఠ బరస।
ఇస అవసర పర కేదార జీ కీ మాం కే సమ్బంధ మేం ఏక టిప్పణీ భీ యాద రహీ హై, నవభారత టాఇమ్స సే యహాం ఉద్ధృత కర రహా హూం।
మాం కీ జగహ
కేదారనాథ సింహ
అభీ దో దిన పహలే హీ లౌటా హూం- మాం కో గాంవ మేం ఛోడకర। వహ దిల్లీ సే దో మహీనే పహలే గఈ థీ ఔర జబ మైంనే దిల్లీ చలనే కా ఆగ్రహ కియా తో బోలీ- నహీం, అభీ నహీం జాఊంగీ- అభీ బహుత సే కామ హైం। కామ కోఈ నహీం హై, యహ మైం అచ్ఛీ తరహ జానతా థా। ఫిర భీ మైంనే ఉసే వహాం ఛోడ దియా। ఏక బడే పురానే ఘర మేం ఉసే అకేలే ఛోడనా అపరాధ జైసా లగ రహా థా। ఫిర మైంనే సోచా- ఉసే అపనే సహజ పరివేశ సే హటాకర దిల్లీ మేం రఖనా భీ తో అపరాధ హీ హై। ఔర ఐసా అపరాధ హమ కరతే హైం ఔర కఈ బార ఇస తరహ కరతే హైం జైసే వృద్ధా మాం యా వృద్ధ పితా కో గాంవ సే నికాలకర ఏక ఉచ్చతర జీవన లీలా కే పరిసర మేం ప్రవేశ దిలా రహే హోం।
యహ సబ లిఖతే హుఏ ముఝే మాం పర లిఖీ అసంఖ్య కవితాఏం యాద ఆ రహీ హైం। ఏక కవి నే తో యహాం తక కహా థా కి మాం పర కవితా లిఖీ హీ నహీం జా సకతీ ఔర శాయద ఉసనే గలత నహీం కహా థా। ఫిర భీ మాం పర కవితాఏం లిఖీ జాతీ హైం ఔర లిఖీ జాతీ రహేంగీ। పర ఆనేవాలా పాఠక ఐసీ తమామ కవితాఓం కో పఢకర ఆనందిత హోనే కే బజాయ, ఆధునిక (ఉత్తర ఆధునిక) సమాజ మేం ఏక ఉమ్ర కీ ఆంచ మేం పకతీ హుఈ మాం కీ అనిశ్చిత జగహ కే కారణ ఏక తీఖే విడంబనా-బోధ సే విచలిత హోనే కీ క్షమతా భీ ఖోతా జాఏగా।
యహ తో మాం కీ స్థితి కా బఖాన హుఆ...స్వయం మాం కీ దృష్టి మేం బేటే కీ తస్వీర క్యా హో సకతీ క్యా హో సకతీ హే, ఇసకా ఏక మార్మిక చిత్ర రూసీ కవి రసూల హమ్జాతోవ కీ ఏక ఛోటీ-సీ కవితా మేం మిలతా హై।...కవితా మాం కీ ఓర సే బేటే కా బఖాన హై:
వహ జబ ఛోటా థా
ఉసే బోలనా నహీం ఆతా థా
వహ సిర్ఫ తుతలాతా థా
ఔర మైం ఉసకీ హర బాత సమఝ లేతీ థీ
అబ వహ బడా హో గయా హై
ఔర బహుత బోలతా హై
పర ఉసకీ ఏక భీ బాత
మేరీ సమఝ మేం నహీం ఆతీ।
మాం పర యహ సీధా-సాదా బయాన ఆజ కీ దునియా మేం ఉసకీ స్థితి పర ఏక తల్ఖ టిప్పణీ హై।
నోటఃకేదార జీ కీ యహ తస్వీర పిఛలీ ములాకాత కీ హై, జో మైంనే మోబాఇల ఫోన సే లీ థీ।
| Reactions: |
Tuesday, February 14, 2012
అభిజ్ఞాత అపనే నయే సాంచే వ ఢాంచే కే కవి హైం -నామవర సింహ

దూరదర్శన పర 7 జనవరీ శనివార కో ప్రసారిత 'ఆజ సవేరే' టీవీ కార్యక్రమ కే ప్రస్తోతా సుపరిచిత కవి మదన కశ్యప వ హిన్దీ కే శీర్ష ఆలోచక డౖ.నామవర సింహ
డౖ.నామవర సింహః మేరే దేఖనే మేం యహ పహలే-పహలే సంగ్రహ ఆయా హై 'ఖుశీ ఠహరతీ హై కితనీ దేర'। ఔర ఏక భూమికా భీ లిఖీ హై, జిససే మాలూమ హోతా హై ఇస భూమికా సే కి కవితా సే ఇనకా జో సరోకార హై, వహ బహుత గహరా హై। ఔర కవితా కో బహుత మహత్త్వపూర్ణ ఔర శక్తిశాలీ విధా వే మానతే హైం। ఉన్హోంనే కహా భీ హై వివేక-సమ్మత ఆవేగ కీ అభివ్యక్తి హై కవితా। తో ఆవేగ కే సాథ వివేక జరూరీ హై ఇసే వే ఇసే మానతే హై ఔర యహ ఉనకీ కవితాఓం మేం భీ ఝలకతా హై। పహలీ హీ కవితా జో ఉన్హోంనే దీ హై। భూమికా న భీ దేతే తో కోఈ హర్జ న థా లేకిన ఇనకే సరోకార జో హైం, బహుత గంభీర హైం। భూమండలీకరణ ఔర ఉదారవాద బాజార వ్యవస్థా కే బీచ కవితా కా జో మహీన జాల బునా గయా హై, ఉసమేం కవితా కే లిఏ కితనీ జగహ రహ గయీ హై ఇసకీ చిన్తా కే సాథ ఉన్హోంనే లిఖీ హై। పహలీ హీ కవితా ఇనకే విచార కో భీ ప్రకట కరతీ హై ఔర ఉనకీ కవితా కా జో సాంచా ఔర ఢాంచా హై వహ భీ మాలూమ హోతా హై। 'ఖుశీ ఠహరతీ హై కితనీ దేర'। మైం సోచతా హూం కి కోఈ టిప్పణీ కరనే సే పహలే ఇస కవితా కో దేఖ లేం
'మైం దరఅస
ల ఖుశ హోనా చాహతా హూంమైం తమామ రాత ఔర దిన
సుబహ ఔర శామ
ఇసీ కోశిశ మేం లగా రహా తా ఉమ్ర
కి మైం హో జాఊం ఖుశ
జిసకే బారే మేం మైం కుఛ నహీం జానతా
నహీం జానతా కి ఠీక కిస
కిస బిన్దు పర పహుంచనా హోతా హై ఆదమీ కా ఖుశ హోనా
కితనా ఫర్క హోతా హై దుఃఖ ఔర ఖుశీ మేం
కి ఖుశీ ఆదమీ కో కిస అక్షాంశ ఔర శర్తోం ఔర
కితనీ జుగత కే బాద మిలతీ హై
వహ ఠహరతీ హై కితనీ దేర
క్యా ఉతనీ జితనీ ఠహరతీ హై ఓస కీ బూంద హరీ
ఘాసోం పర
యా ఉతనీ జితనీ ఫూటే హుఏ అండోం కే బీచ చూజే
హాలాౖకి వహ సమయ నికల చుకా హై విచార కరనే కా
కి క్యా నహీం రహా జా సకతా ఖుశీ కే బగైర
తో ఫిర ఆఖిర మేం ఇతనే దిన కైసే రహా బగైర ఖుశీ కే
శాయద ఖుశీ కీ తలాశ మేం జీ జాతా హై ఆదమీ
పూరీ-పూరీ ఉమ్ర
ఔర యహ సోచకర భీ ఖుశ నహీం హోతా
జబకి ఉసే హోనా చాహిఏ
కి వహ తమామ ఉమ్ర
ఖుశీ కే బారే మేం సోచతా
ఔర జీతా రహా
ఉసకీ కభీ న ఖత్మ హోనే వాలీ తలాశ మేం'
సీధీ-సాదీ సపాట సీ లగనే వాలీ యహ కవితా ఉమ్మీద కో ఓర ఇశారా కరతీ హై కి ఆజ భీ ఆదమీ అపనీ ఉమ్మీద కో ఔర ఖుశ హోనే కీ ఉమ్మీద కో, సబసే బడీ చాహ ఏకమాత్ర యహ రహ గయీ హై యహ నహీం కి హమ సమ్పన్న హోం, బడే సమృద్ధ హోం, అనేక ఆశాఏం లోగ పాలతే హైం। కోఈ క్రాంతికారీ బాత నహీం కహీ గయీ హై లేకిన జిస ఢంగ సే పూరీ చీజ కహీ గయీ హై, వహ క్రాంతికారీ లగతీ హై।
మదన కశ్యప- కహనే కా ఢంగ అపనా హై। హృదయ కో ఛూనే వాలా ఢంగ హై।
డౖ.నామవర సింహః సవాల యహ హై కి ఖుశీ భీ తో మిలే లేకిన మిలనే కే బాద వహ ఠహరతీ హై కితనీ దేర హై। కరీబ ఉనకీ పైంతాలీస కవితాఏం హైం। ఔర ఉనకీ దూసరీ కవితా హై 'తోడనే కీ శక్తి'। ఉనకీ కుఛ కవితాఏం ఉనకీ బేటీ పర హైం।
మదన కశ్యప-పాంచ కవితాఏం బేటీ పర హైం।
డౖ.నామవర సింహః బహుత అచ్ఛీ। ఉసకీ ఆఖిరీ కవితా హై 'ఉపలబ్ధి'। బచ్చియోం కే బారే మేం బహుత సీ కవితాఏం లిఖీ గయీ హైం లేకిన జిస ఆత్మీయతా సే యహ లిఖీ గయీ హై, ఉన్హోంనే కేవల పితా కీ దృష్టి సే నహీం లిఖీ హైం బల్కి మాతా-పితా దోనోం కీ దృష్టి లిఖీ హైం-
'తుమ వహ హో జహాం ముఝమేం ఖుద కో పాయా హై తుమ్హారీ మాం నే
జహాం హమ దోనోం నే మిటా దియా హై అపనా స్వతంత్ర అస్తిత్వ
తుమ హమారీ సంధి హో
తుమ హో హమారా సేతు
తుమ హో వహ
జహాం సే
హమ చాహేం భీ తో లౌట నహీం సకతే అపనే ఆప తక
తుమ హమారే స్వ కే ఖోనే కీ పరిభాషా హో
తుమ హమారే విలయ కీ ఉపలబ్ధి హో.
తుమమేం ఝాంకతీ హై మేరీ ముస్కాన
తుమ్హారే స్వర మేం హై తుమ్హారీ మాం కీ తాన
తుమమేం మేరీ శరారతేం కహీం ఛిపీ హైం
మాం కీ ఆదతేం తుమమేం రచీ బసీ హైం
మేరీ సంవేదనశీలతా తుమసే బంధీ హై
తుమ్హారీ మాం కీ కాయా తుమమేం నధీ హై.
పర హమ నహీం చాహతే
తుమ బనో హమారా ప్రతిరూప
తుమ పాఓ ప్రకృతి సే అపనే హోనే కీ ధూప
అపనా ఛంద హీ తుమ్హేం సాధేగా
హమ దోనోం మేం వహ శత్రు హోగా
జో తుమ్హేం బాంధేగా.'
మదన కశ్యప-పురానే సమయ సే లిఖీ జా రహీ హైం ఐసే కవితాఏం। మదన వాత్స్యాయన నే లిఖీ హై స్వాతి కే లిఏ. ఔర ఉస సమయ సే లేకర ఏక లమ్బీ పరమ్పరా హై ఉసమేం వే కుఛ అలగ జోడతే హైం..
డౖ.నామవర సింహః ఇస కవితా కే అన్త మేం కహా హై..హమ తుమకో ముక్త కరతే హైం। యహ నహీం కి తుమ హమారీ అనుకరణ బన రహీ హో। కుఛ హమారే గుణ హో కుఛ మాం కే గుణ హోం ఇసకే అలావా భీ తుమ స్వతంత్ర హో అపనా వ్యక్తిత్వ ప్రాప్త కరనే కే లిఏ। యహ అపనీ బేటీ కో శుభకామనా
అనేక కవితాఏం ఇసమేం సంవాద కే లిఏ,,
మదన కశ్యప- కోలకతా కా జో మహానగరీయ జీవన హై, జో లోకల మేం చఢనే కా జో సంఘర్ష హై, వహాం కే యథార్థ కో, ముఝే లగతా హై వహాం భీ వే ఏక అచ్ఛే కవి కే రూప మేం...
డౖ.నామవర సింహః 'హంసీ కీ తాసీర' ఏక కవితా హై, 'కరతూతేం' భీ హైం, తో యహ కవితాఏం, 'సపనే' కే బారే మేం హైం తో
మదన కశ్యప-అభిజ్ఞాత చూంకి రహతే హైం బంగాల మేం, హైం తో హిన్దీ భాషీ హీ। వహాం శాయద లమ్బే అరసే సే రహతే హైం
డౖ.నామవర సింహఃఅపనే అనుభవ కీ బాత కో లిఖా హై కి శాయద ఉన్నీస సాల బాద లౌటా థా గాంవ ఔర ఇన్తజార కర రహా థా కుంఏ పర బైఠే లౌటనే వాలోం కా। బచ్చే జో గయే థే స్కూల వగైరహ వగైరహ..। తో శహర కలకత్తా సే జో అపనే గాంవ ఆతే హైం, ఉసకా భీ అనుభవ హై।
మదన కశ్యప-యహ దో యథార్థ హై వహ దూర-దరాజ కే కవియోం కే మాధ్యమ సే వ్యక్త హోతా రహా హై। ఔర ఉస పర ధ్యాన కమ హీ జాతా హై లోగోం కా। ముఝే లగతా హై కి హిన్దీ కవితా కీ శక్తి హై వహ।
డౖ.నామవర సింహః అపనా ఏక అలగ వ్యక్తిత్వ వ్యక్త కరతా హై యహ ఆదమీ జో ఆమ తౌర పర జో కవితాఏం లిఖీ జాతీ హైం ఉసీ తరహ కీ యే నహీం హైం।
మదన కశ్యప- యహ జో ప్రచలిత సాంచా ప్రచలిత ఢాంచా హై, హమారే సమయ మేం జో కావ్య-రూఢియాం హైం ఉనసే గ్రస్త నహీం హైం యే కవితాఏం
డౖ.నామవర సింహః బిల్కుల ముక్త భావ సే అపనీ ఛాప, అపనే నిజీపన కీ ఛాప ఉనకీ హర కవితా మేం హై। వహ చీజ ఆకృష్ట కరతీ హై మేరా ఖయాల హై ఐసే జమానే మేం జబ సాంచే మేం ఢలీ కవితాఏం దిఖాయీ పఢతీ హైం శహరోం మేం రహనే వాలే లోగోం కో తో హిన్దీ ఇలాకే సే దూరదరాజ కలకత్తే మేం రహతా హుఆ కవి ఏక అపనీ పహచాన అలగ బనాతీ హుఈ కవితాఓం కో సామనే లే ఆయా హై ఔర పరిపక్వ హో చుకే హైం క్యోంకి యహ సాతవాం కవితా సంగ్రహ హై।
మదన కశ్యప- యహాం ఆతే-ఆతే ఉనకా ముహావరా బన చుకా హై ఔర ఆపనే ఉనకే ఉస ముహావరే కీ ఔర ఉనకీ పహచాన కో రేఖాంకిత కర దియా తో వే ఔర భీ ఆగే జాయేంగే। ఆపకో బహుత బహుత ధన్యవాద
డౖ.నామవర సింహఃఆపకో భీ।
| Reactions: |
Monday, February 13, 2012
బాంగ్లా ఫీచర ఫిల్మ మేం డౖ.అభిజ్ఞాత కా అభినయ వ హిన్దీ కవితా

నేచర పార్క మేం బాంగ్లా ఫిల్మ "ఏక్సపోర్టః మిథ్యా కిన్తు సత్య" కే ఏక దృశ్య మేం బాఏం సే డౖ.అభిజ్ఞాత వ పులక దేవ
నేచర పార్క మేం బాంగ్లా ఫిల్మ "ఏక్సపోర్టః మిథ్యా
కిన్తు సత్య" కే సేట పర బాఏం సే డౖ.అభిజ్ఞాత, సమీర బనర్జీ వ పులక దేవ
కోలకాతాః భ్రూణ కే నిర్యాత జైసే గంభీర విషయ కో పూరీ శిద్దత సే ఉఠానే వాలీ బాంగ్లా ఫీచర ఫిల్మ "ఏక్సపోర్టః మిథ్యా కిన్తు సత్య" మేం హిన్దీ కే సుపరిచత కవి-పత్రకార డౖ.అభిజ్ఞాత నే అభినయ కియా హై। ఇస ఫిల్మ మేం న సిర్ఫ ఉన్హోంనే ఏక కవి కీ భూమికా నిభాఈ హై బల్కి స్వయం అపనీ హిన్దీ కవితా సునాఈ హై। అపనే నయే కవి సంగ్రహ 'ఖుశీ ఠహరతీ హై కితనీ దేర' మేం సంగ్రహిత కవితా 'కరతూతేం' కా కుఛ అంశ ఉన్హోంనే ఇసమేం పఢా హై। సోమవార 13 ఫరవరీ 2012 కో కోలకాతా కే 'నేచర పార్క' మేం ఉన్హోంనే ఫిల్మ కీ అపనీ శూటింగ పూరీ కీ। అపనే ఛాత్ర జీవన మేం డౖ.అభిజ్ఞాత రంగమంచ సే జుడే థే ఔర ఉస దౌర మేం ఉన్హోంనే అభినయ ఔర నాట్య నిర్దేశన కియా థా। ఉసకే కుఛ వర్ష బాద ఉన్హోంనే ఏక బాంగ్లా ధారావాహిక 'ప్రతిమా' మేం అభినయ కియా థా ఔర ఏక డౖక్టర కీ భూమికా నిభాఈ థీ। అబ వే స్వయం అపనే చరిత్ర కో హీ బడే పరదే పర సాకార కర రహే హైం।ఫిల్మ కా వివరణ ఇస ప్రకార హై-ఫిల్మ బీ ఆఇడియల కీ ప్రస్తుతి, ప్రోడ్యూసర-ప్రసన్న కుమార రాయ, కహానీ, స్క్రిప్ట ఔర నిర్దేశన-సమీర బనర్జీ। అభినయః శుభాశీష ముఖర్జీ, అరుణ ముఖర్జీ, స్వాగత, పులకితా ఘోష, విశ్వజీత చక్రవర్తీ, మహేశ కౌశిక, చంద్రచూర, పూజా బనర్జీ, డౖ।అభిజ్ఞాత, పులక దేవ। ప్రోడక్శన టీమః చీఫ అసిస్టేంట డాయరేక్టర-అరుణాంశు చౌధరీ, అసిస్టేంట డాయరేక్టర-ప్రతీతి ఘోష, స్వపన నందీ, అరనబ సాహ, సమీర రాయ, సినేమేట్రోగ్రాఫీ-వినోద గౌతమ, ఏడిటింగ-కృష్ణా కాన్త పాల, ఆర్ట డాయరేక్టర-మానిక భట్టాచార్య, సంగీత-రాజా రాయ। కుల దో రవీన్ద్ర సంగీత-జాతే జాతే ఏకలా పథే వ జా హాసిఏ జాయ। దోనోం కీ గాయికా జయా విశ్వాస। ఫిల్మ కీ శూటింగ కా కామ లగభగ పూరా హో చుకా హై। కుఛ దిన కీ శూటింగ ఔర బచీ హై।
| Reactions: |
Tuesday, December 20, 2011
తుమ్హారా సాథ రహే తో నర్క తక కీ యాత్రా భీ సుఖద రహేగీ-అదమ గోండవీ
5 అప్రైల 1992
ప్రియ భాఈ,
ఆపనే కభీ లిఖా థా-క్యోం అచ్ఛే లగతే హో కేదారనాథ సింహ। అబ ఉసే మూర్త రూప దేతే హుఏ లగభగ 50-60 పేజ పృష్ఠోం మేం సమాయోజిత కరకే మేరే పాస భేజ దీజిఏ। యహాం అవధ విశ్వవిద్యాలయ కుఛ కవియోం పర ఏక లేఖ మాలా ఛపవా రహా హై ఉసకా సంపాదన మేరే మిత్ర ప్రాధ్యాపక శ్రీ జయనారాయణ బుధవార కర రహే హైం। మైంనే ఉనసే వాదా కర లియా హై కి కేదార జీ పర ఆప లిఖేంగే। లేఖ ధాంసూ హోనా చాహిఏ ఏకదమ కలేజా ఫాడ। మఈ కే పహలే సప్తాహ తక భేజ దేం కృపా హోగీ।
మైంనే పహలే భీ కహా థా శాంతినికేతన యా పురీ కే లిఏ కార్యక్రమ బనాఇఏ। వైసే తుమ్హారా సాథ రహే తో నర్క తక కీ యాత్రా భీ సుఖద రహేగీ।
ఆటా- పరసపుర, గోణ్డా, ఉత్తర ప్రదేశ
| Reactions: |
Tuesday, December 06, 2011
Friday, November 25, 2011
సుపర బ్లాస్ట

కహానీ
సాభారఃకథాదేశ, నవమ్బర 2011
దునియా భర మేం దిమాగీ తనావ సే మరనే వాలోం కీ సంఖ్యా మేం లగాతార ఇజాఫా హో రహా థా। యువాఓం ఔర ఛాత్రోం మేం దిమాగీ తనావ కే బఢనే సే పూరీ దునియా చిన్తిత హో ఉఠీ థీ। కుఛ వైజ్ఞానికోం కా కహనా థా కి యహ గ్లోబల వార్మింగ కే ఘాతక నతీజో మేం సే ఏక హై తో కుఛ నే ఆధునిక జీవన శైలీ కో ఇసకా కారణ బతాయా। కుఛ లోగోం కా మాననా థా కి బచ్చోం పర అధ్యయన కా అత్యధిక బోఝ ఇసకా కారణ హై। కుఛ వైజ్ఞానిక ఫాస్ట ఫూడ, కోల్డడిం్రక్స కే సేవన కో ఇసకా కారణ మాన రహే థే। సామాజిక అధ్యయన సే జుడే విద్వానోం కా కహనా థా కి సామాజిక మూల్యోం మేం విఘటన ఔర అసురక్షా కీ బఢతీ ప్రవృత్తి ఇసకా కారణ హై తో కుఛ నే మాతా-పితా కే బీచ తలాక కో ఇసకా కారణ గినాయా థా। లేకిన కిసీ ఏక నిష్కర్ష తక పహుంచనా కఠిన థా। యే ఘటనాఏం ఉన సమాజోం మేం భీ ఘట రహీ థీం జహాం ఆధునిక జీవన-శైలీ కా బహుత ప్రభావ నహీం థా ఫాస్ట ఫూడ కా ప్రచలన కమ థా యా తలాక కీ ఘటనాఏం విరల థీం।
లేకిన వస్తు-స్థితి యహీ థీ కి కిశోరోం-యువాఓం మేం బ్రోన హేమరేజ సే హోనే వాలీ మౌతోం మేం లగాతార ఇజాఫా హో రహా థా। ఇన మౌతోం కీ జాంచ కే లిఏ సంయుక్త రాష్ట్ర నే ఏక విశేష అంతర్రాష్ట్రీయ ప్రకోష్ఠ కా గఠన కియా। జిసమేం భారతీయ దల కా నేతృత్వ అప్రతిమ సింహ కో సౌంపా గయా థా। తేరహ వర్షీయ ఇకలౌతీ బేటీ శ్రేయా ఔర శాస్త్రీయ సంగీత కీ గాయికా పత్నీ శోభా ఉనకే సాథ రహతీ థీ। మాతా-పితా ఉత్తర ప్రదేశ కే జౌనపుర కే ఏక గాంవ మేం థే। ఛత్తీస వర్షీయ అప్రతిమ ఏక మనోవైజ్ఞానిక థే ఔర ఉన్హోంనే సాఇకో సిమేటిక ఇఫేక్ట పర కైమ్బ్రిాజ మేం శోధ కియా థా। హాలాంకి గణిత ఉనకీ వ్యక్తిగత రుచి కా విషయ థా, లేకిన పఢాయీ కే దినోం మేం ఏక మిత్ర కే సాథ ఉన్హోంనే మనోవిజ్ఞాన కీ క్లాస కీ థీ ఔర మనోవిజ్ఞాన ఉన్హేం ఇతనా భాయా కి గణిత సే ఏమఏససీ కే బాద మనోవిజ్ఞాన కీ విధివత పఢాయీ కీ ఔర ఉసే హీ పేశా భీ బనాయా। వే కోలకాతా మేం ఏక కేన్ద్రీయ సంస్థాన మేం కార్యరత థే। ప్రకోష్ఠ కే గఠన కే బాద ఉన్హేం ఏక విశేష దర్జా దియా గయా థా ఔర ఉన్హేం జో టాస్క దియా గయా థా కేవల ఉసీ పర అపనా ధ్యాన కేన్ద్రిత కరనా థా। ఉన్హేం దస లోగోం కీ ఏక టీమ దీ గయీ థీ జిసకా చయన ఉన్హోంనే విభిన్న సరకారీ కార్యాలయోం మేం కార్యరత లోగోం మేం సే కియా థా, జో విభిన్న సేవాఓం మేం థే। ఉన్హోంనే డౖక్టరోం, శిక్షావిదోం సే లేకర ఖుఫియా విభాగ తక కే లోగోం కో అపనీ టీమ మేం లియా థా।
-----
అప్రతిమ కీ బేటీ నే పితా కీ హీ రుచియాం పాయీ థీ। గణిత సే ఉసే భీ దీవానగీ కీ హద తక లగావ థా ఔర పితా సే జిద కర వహ గణిత కా విశేష పైకేజ విశ్వాస థియరమ ఆఫ ఆఈక్యూ లానే కీ జిద కర రహీ థీ జిససే ఆఈక్యూ వికసిత హోతా హై। అప్రతిమ ఇసకే ఘోర విరోధీ థే। ఉనకా మాననా థా కి కిసీ భీ చీజ కా స్వాభావిక వికాస హీ హోనా చాహిఏ। బచ్చోం కా కద బఢానే, ఉనకే స్వాస్థ్య మేం తాబడతోడ సుధార కరనే కీ దవాఓం ఉపకరణోం కే ఇస్తేమాల కే సాథ- సాథ మానసిక క్రియా కలాపోం మేం వృద్ధి కరనే వాలే తౌర-తరీకోం కే భీ విరోధీ థే, జినమేం విశ్వాస థియరమ ఆఫ ఆఈక్యూ భీ థా।
ఉనకీ బేటీ కే గణిత కే ప్రతి లగావ కీ చర్చా ఉనకే సహకర్మియో మేం భీ థీ ఔర ఏక దిన ఏక అధికారీ నే ఉనకీ బేటీ కే జన్మ దిన పర తోహఫే కే తౌర పర ఆఈక్యూ థియరమ దియా తో ఉసే ఉన్హోంనే ఉసే ఖోలకర ఉత్సుకతా సే దేఖా ఫిర అపనీ ఆలమారీ మేం లాక కర దియా।
----
ఆతంకియోం కా ఏక దల పకడా గయా థా ఔర ఉనకే పాస సే జో చీజేం పాయీ గయీ థీం ఉనమేం ఆఈక్యూ థియరమ భీ థా। ఖుఫియా విభాగ సే జుడే ఉనకీ టీమ కే అధికారీ నే జబ ఉన్హేం బాత-బాత మేం యూం హీ బతాయా తో వే ఏకాఏక చౌకన్నే హో గయే। ఇస బాత కీ చర్చా ఖుఫియా అధికారీ నే ఉనమేం ఇసలిఏ భీ కీ థీ క్యోంకి ఉసీ నే యహ థియమర ఖరీదకర అప్రతిమ కీ బేటీ కో జన్మదిన కా ఉపహార దియా థా।
అప్రతిమ కే లిఏ యహ సూచనా చౌంకానే వాలీ థీ। ఉన్హోంనే అపనే ఘర కీ ఆలమారీ మేం పడే థియరమ కో నికాలకర కార్యాలయ లే గయే ఔర ఉసే గౌర సే దేఖా। ఫిర ఆతంకియోం కే పాస సే బరామద థియరమ కీ కాపీ ప్రాప్త కీ। దోనోం కా మిలాన కరనే పర ఉన్హేం ఏక నయీ బాత పతా చలీ వహ యహ కి దోనోం హీ సవాల శురూ తో ఏక తరహ సే హోతేం హైం కి ఆతంకియోం కే పాస సే బరామద సవాల ఛోటా హై వహ ఆగే బహుత విస్తృత నహీం హై।
అప్రతిమ దోనోం కీ దేర తక తులనా కరతే రహే కిన్తు ఆతంకియోం కే పాస సే ఆఈక్యూ థియరమ కే బరామద హోనే, ఉసకే బాజార మేం ఉపలబ్ధ థియరమ సే సంక్షిప్త హోనే కే సమ్బంధ కీ పడతాల మేం జుట గయే।
వే గణిత కా ఛాత్ర హోనే కే కారణ వే థియరమ కీ ఉత్పత్తి వ ఉసకే వైజ్ఞానిక కే సమ్బంధ మే పఢ చుకే థే కిన్తు ఉన్హోంనే డౖ.విశ్వాస కీ మౌత కీ ఫాఇలేం ఖులవాయీం జో ఉనకీ మౌత కో స్వాభావిక మౌత కా మామలా మానకర దో సాల పహలే హీ బంద కర దీ గయీ థీం।
ఉన్హోంనే ఖుఫియా శాఖా సే మదద దీ ఔర కఈ చౌంకానే వాలీ జానకారియాం ఉనకే హాథ ఆయీం। ఉసకా బ్యౌరా ఇస ప్రకార థాః
గణిత మేం డౖ.మిహిర విశ్వాస కో గహరీ దిలచస్పీ విషయ థీ। ఔర బాకీ విషయోం మేం వే అక్సర వహ ఫేల హోతే రహతే థే। ఉన్హేం మౌజూదా శిక్షా పద్ధతి సే ఇసలిఏ బహుత సారీ శికాయతేం భీ థీం। ఉనకా మాననా థా కి హర వ్యక్తి హర కార్య కర హీ నహీం సకతా। హర ఆదమీ కీ అపనీ శారీరిక ఔర మానసిక బనావట హై। ఉసకీ బనావట కై విశిష్ట కో జాంచనే పరఖనే కే తరీకే శిక్షాజగత కో వికసిత కరనే చాహిఏ ఔర కచ్చీ ఉమ్ర మేం హీ ఉసకా నిర్ధారణ కర ఉసే ఉన్హీం విషయోం శిక్షా కా అవసర ప్రదాన కరనా చాహిఏ జిసమేం ఉసకీ గతి హో। దూసరే యహ కి సామాన్య విషయోం కా దస వర్ష తక ఔర ఉసకే బాద భీ విశేషీకృత విషయ కే అధ్యయన కే నిర్ధారణ మేం పాస సాల ఔర బరబాద కరనే కీ ఆవశ్యకతా క్యా హై। టేన ప్లస టూ, ప్లస థ్రీ, ప్లస టూ తక కీ 17 వర్ష కీ శిక్షా కే బాద భీ శోధ కీ మానసిక జమీన పూరీ తరహ తైయార నహీం హోతీ క్యోంకి ఉసమేం సే పంద్రహ వర్ష కో విద్యార్థీ కీ దిమాగ వివిధ విషయోం కీ ఔర బంటతా రహతా హై ఔర అపనే ప్రియ విషయ కే అతిరిక్త భీ అన్య విషయోం కా అధ్యనన న కియా జాయే తో ఆగే కీ శిక్షా కా మార్గ అవరుద్ధ హో జాయేగా। వే చాహతే థే కి ఆఠవీం కే బాద హీ విజ్ఞాన, కలా యా వాణిజ్య కే విషయోం కా బంటవారా హో జాయే ఔర దసవీం కే బాద విశేషీకృత ఏక విషయ కే అధ్యయన కా సుయోగ ఛాత్రోం కో మిలే జైసా మాస్టర డిగ్రీ మేం హోతా హై। ఇససే 17 వర్ష కీ శిక్షా కే పహలే హీ కిసీ భీ విషయ మేం ఛాత్ర స్వతంత్ర లాయక హో జాయేగా। యహాం తక కి ఉససే పహలే భీ। ఉనకే శిక్షా సమ్బంధీ నజరియే కీ శిక్షా జగత మేం ఖాసీ చర్చా థీ ఔర వే వివాదాస్పద మానే జాతే థే।
లేకిన వే శిక్షావిద నహీం కహలానా చాహతే థే వే తో బస గణిత కీ గుత్థియోం కో సులఝానే మేం లగే థే ఔర గణిత కో ఆమ లోగోం కే లిఏ ఉపయోగీ బననే దిశా మేం ప్రయత్నశీల। వే చాహతే థే కి సంఖ్యాఓం కా యహ శుష్క లగతా సంసార ఆమ ఆదమీ కే జీవన మేం తబ్దీలీ లాయే। ఉన్హోంనే గణిత కే కఈ సూత్ర దియే థే ఔర ఐసే సవాల రచనే మేం లగే థే జిసకో హల కరనే సే లోగోం కీ తర్క శక్తి వికసిత హో, ఉనకీ నిర్ణయ క్షమతా కా వికాస హో చాహే ఔర వహ హర వర్గ కే లిఏ ఉపయోగీ హో। హర క్షేత్ర మేం కారగర। వే మానతే థే కి గణిత మనుష్య కే విచారోం కో సుసంగత కరనే కీ ఏక విధి కే వికాస మేం అపనీ మహత్వపూర్ణ భూమికా నిభా సకతా హై। గణిత కీ సామాజిక జిమ్మేదారీ కీ భూమికా మహత్వపూర్ణ హో సకతీ హై। ఉన్హేం జో బాత సాలతీ థీ వహ యహ కి సూత్రోం కో రట కర గణిత హల న కియా జాయే। గణిత కో హాలాంకి తార్కిక విషయ మానా జాతా హై। సమస్యా కో సమఝనే ఔర ఉసకే సమాధాన కే ఖోజనే కీ క్షమతా కా వికాస హీ గణిత కా మకసద హోతా హై కిన్తు ఫిలహాల యహ ఫార్మూలోం పర ఆధారిత హై। యహ ఫార్మూలే రటే జాతే హైం ఔర కుఛ దిన కే అన్తర మేం ఉన్హేం యాద న కియా జాయే తో వే దిమాగ సే నికల జాతే హైం ఔర వే యాద న రహేం తో సమస్యా కో సులఝానా ముశ్కిల హో జాతా హై, భలే పూరీ మైకేనిదజ్మ కా జానకారీ హో। వే కుఛ ఐసే సవాల బనానా చాహతే థే జో బినా సూత్ర కే హల హో అపనీ తార్కిక శక్తి కే బూతే ఔర ఉసకో జైసే జైసే ఆగే హల కియా జాయే వైసే వైసే ఉసకీ నిర్ణయ క్షమతా కా వికాస హో।
ఉన్హోంనే బరసోం గుజార దియే జనోపయోగీ గణిత కా ఏక సవాల బనానే మేం ఔర ఉన్హోంనే పైంసాలీస సాల మేం ఏక సవాల బనా లియా। యహ ఏక ఐసా సవాల థా జిసమేం కఈ చరణ థే ఔర హర చరణ పర హాం ఔర నా కీ గుత్థియాం థీ ఔర ఏకదమ విపరీత జానే వాలీ సంభావిత దిశాఏం।
ఇస గణిత కే ఇస సవాల సే వే ఖాసే పరేశాన భీ హోనే లగే థే। యహ సవాల కఈ చరణోం బాద అత్యధిక జటిల హోనే లగా థా ఔర ఔర ఉసే హల కరనే మేం వే అస్వస్థతా మహసూస కరనే లగతే థే। దిమాగీ తనావ బఢ జాతా థా। ఉన్హేం లగా కి కహీం న కహీం కుఛ గడబడ హై। ఉన్హోంనే ఏక స్నాయువిజ్ఞానీ మిత్ర డౖ.ఏమఏస మాధవన సే ఇసకీ చర్చా కీ। తనావ అధ్యయన మేం మదద మాంగీ। డౖ.మాధవన బరసోం తక అమేరికా కే ఏక ప్రతిష్ఠిత సంస్థాన మేం నిదేశక రహ చుకే థే। ఫిలహాల వే భారత మేం ఏక విదేశీ హాస్పిటల కే మేంటర థే। వే బారహవీం కక్షా మేం సాథ పఢే థే। ఉసకే బాద డౖ.విశ్వాస నే మైథ లే లియా ఔర డౖ.మాధవన నే బాయలోజీ, ఔర దోనోం కీ దిశాఏం బదల గయీం। ఫిర భీ దోనోం కే బీచ సమ్పర్క బనా రహా థా।
----
దోనోం పురానే మిత్రోం నే మిలకర విజ్ఞాన కా ఏక ఐసా ప్రయోగ శురు కియా థా జహాం గణిత ఔర స్నాయవిక అధ్యయన కీ సాఝేదారీ థీ। విశ్వాస కే గణిత కో హల కరనే సే పైదా హోనే వాలే మానిసక తనావ కా అధ్యయన మాధవన కర రహే థే। మానసిక సంవేగోం కే ఉతార-చఢావ కే అధ్యయన కే లిఏ ఉపకరణ లగాయే గయే। ఔర విశ్వాస నే గణిత కా సవాల హల కరనా శురూ కియా।
ఔర పాయా గయా కి జైసై-జైసే చరణ ఆగే బఢతా థా మానసిక తనావ క్రమశః బఢ రహా హై। ఔర మార్కే కీ బాత యహ థీ కి యహ
క్రమిక థా। ఉసకా కారణ దోనోం కో యహ సమఝ మేం ఆయా ప్రత్యేక చరణ మేం ఏక సాథ హీ హాం ఔర నా కా లగభగ ఏకసాథ ఆయా ఖయాల హీ ఉసకా కారణ హై జిసమేం సే హల కరనే వాలే కో హాం యా నా మేం సే ఏక కో చుననా హోతా థా ఔర అగలే చరణ మేం ఆగే బఢ జానా థా। ఇస సవాల కీ అద్భుత విశేషతా యహ థీ కి వాస్తవ మేం హాం మేం ఆగే బఢే తో భీ అగలీ రాహేం ఖులతీ థీ ఔర నా మేం భీ ఉసీ ప్రకార। ఔర యహీ క్రమ ఆగే బఢతా థా। దరఅసల ఇస గణిత కా కోఈ సహీ హల నహీం థా బల్కి యహ ఉలఝనోం కా
ఏక సిలసిలా థా జిసకో సులఝానే కే బాద దూసరీ ఏక ఔర ఉలఝన సామనే హోతీ థీ।
అబ దోనోం కే సామనే ప్రశ్న యహ థా కి ఇస సవాల కో ఆగే కితనా బఢనే దియా జాయే కి వహ ఖతరనాక న హో। కిస హద తక ఆదమీ కా దిమాగ మానసిక సంవేగోం కా తనావ బర్దాస్త కర సకతా హై। విశ్వాస చాహతే థే కి మనుష్య కీ తనావ బర్దాస్త కరనే కీ క్షమతా తక హీ ఇస సవాల కో సీమిత రఖా జాయే। ఆగే కా సవాల కాట దియా జాయే, వరనా వహ ఆదమీ కీ జాన కే లిఏ ఘాతక హో సకతా థా।
పతే కీ బాత యహ హై కి ఉన్హోంనే ఇస సవాల కా కుఛ ఛాత్రోం పర ఆంశిక తౌర పర ప్రయోగ భీ కియా థా ఔర పాయా థా కి ఇస గణిత కో హల కరనే సే ఉనకే ఆఈక్యూ కా వికాస హో రహా హై। ఇస ఏక గణిత కో జితనీ బార భీ హల కరనే కీ శురూఆత కీ జాయే హర బార నయా హీ లగతా హై క్యోంకి ఉసకే సవాల యాద నహీం హోతే యహ గణిత కీ రంటత సూత్రబద్ధతా కే విపరీత థా। ఇసలిఏ యహ సవాల విశ్వాస కే పూరే జీవన కీ కుల ఉపలబ్ధి హో సకతా థా కిన్తు వే హర తరహ కే ప్రయోగ కే బాద హీ ఇస సవాల కో గణిత కీ దునియా మేం సామనే లానా చాహతే థే।
ఉన్హోంనే డౖ.మాధవన సే కహా కి వే అబ ఔర జోఖిమపూర్ణ స్థితి కీ ఓర బఢనా చాహేంగే। డౖ.మాధవన ఉపకరణోం పర చౌకసీ సే నిగాహ రఖేం ఔర జితనా తనావ ఏక ఆదమీ ఝేల సకతా హై ఉసకీ సీమా పార హోనే సే పహలే హీ ఉన్హేం సిగనల దేం తాకి వే ఆగే కా సవాల హల న కరేం।
ఔర దోనోం నే ప్రయోగ శురూ కియే। డౖ.విశ్వాస గణిత హల కరనే లగే ఔర ఉనకే దిమాగ అధ్యయన కే లిఏ ఉనకే శరీర మేం ఉపకరణ లగే థే। జినకా అధ్యయన డౖ.మాధవన ఉపకరణోం కీ రీడింగ కే సహారే కర రహే థే। డౖ.విశ్వాస హల కే చరణ బఢాతే గయే ఔర ఇధర ఉపకరణ ఉనకే దిమాగీ తనావ కీ బఢత దర్శాతా గయా। విశ్వాస తనావ బఢనే కే సాథ హీ అసహజ మహసూస కరనే లగే కిన్తు వే ఆగే బఢతే రహే క్యోంకి ఉన్హేం యహ నహీం పతా థా కి కోఈ మనుష్య అధికతమ కితనా తనావ బర్దాశ్త కర సకతా హై। ఇస పర తో మాధవన నజర రఖే హీ హుఏ హైం। ఉనకా ఆగే బఢనే సే రుక జానే కా సిగనల అభీ తక నహీం మిలా హై। ఔర యహ క్యా। ఏకాఏక తనావ సే ముక్తి కా ఉన్హేం ఏహసాస హుఆ। ఏక ఐసీ రాహత మహసూస హుఈ జిసకా ఏహసాస ఉన్హేం పహలే కభీ నహీం హుఆ థా। ఔర ఫిర ఏహసాస భీ గుమ హో గయా।
డౖ.విశ్వాస కే దిమాగ కీ నసేం ఫట గయీం థీం, జబకి డౖ.మాధవన కే చేహరే పర ముస్కురాహట థీ।
----
డౖ.విశ్వాస కీ మౌత అఖబారోం కీ సుర్ఖియోం మేం థీ। గణిత కే ప్రతి ఏక సమర్పిత వ్యక్తిత్వ కే తౌర పర ఉన్హేం యాద కియా గయా థా। ఔర ఉనకే శిష్య డౖ.శశాంక తివారీ నే ఉనకీ శోక సభా కే బాద ఏక ప్రేస కాంప్రేంస కీ థీ జిసమేం డౖ.విశ్వాస కే బనాయే ఏక గణిత కే సవాల కా ఖులాసా కియా గయా జిసకో హల కరనే సే కిసీ భీ వ్యక్తి కా ఆఈక్యూ బఢ జాతా హై। యహ డౖ.విశ్వాస కా వహ శోధ కార్య థా జిసకీ చర్చా ఉన్హోంనే జీతే జీ నహీం కీ థీ ఔర యహ ఉనకీ జిన్దగీ కీ కుల కమాఈ థీ। సవాల కే నిష్కర్షోం పర దునియా భర మేం చర్చా హుఈ ఔర ఆఈక్యూ బఢానే మేం ఉసే కామయాబ పాయా గయా। వియేనా మేం అంతర్రాష్ట్రీయ గణిత సమ్మేలన మేం ఇసే మాన్యతా దీ గయీ ఔర వహ సమ్మేలన డౖ.విశ్వాస కో సమర్పిత కియా గయా। ఇస అవసర పర డౖ.విశ్వాస కే నామ పర విశ్వాస థియరమ నామ దియా గయా ఔర గణిత కే పాఠ¬క్రమోం కే లిఏ మాన్య కర దియా గయా। ఛాత్రోం కే మానసిక వికాస కే సంసాధనోం మేం ఏక ఔర ఇజాఫా హో గయా థా। యహ గణిత కా హల వివిధ ఆకర్షక సజావటోం కే సాథ పూరీ దునియా కే బాజార మేం ఉపలబ్ధ థా।
బాకీ దునియా కీ తరహ డౖ.శశాంక భీ అపనే గురు కీ మౌత కీ వజహ బస యహ జానతే థే కి ఉనకీ మౌత బ్రోన హేమరేజ కీ వజహ సే హుఈ హై। గణిత కే సవాల సే దిమాగీ తనావ బఢనే కీ ప్రవృతి కే ప్రయోగోం కే బారే మేం వే ఏకదమ నహీం జానతే థే ఔర నా హీ పూరీ దునియా కే గణితజ్ఞోం కా ధ్యాన ఇస ఓర గయా।
-----
అప్రతిమ కే సామనే కుఛ బాతేం సాఫ థీం। ఆతంకియోం కో థియరమ కా జితనా అంశ హల కరనే కో దియా గయా థా ఉససే ఉనకా మానసిక తనావ బఢతా థా దూసరే ఉలఝనపూర్ణ పరిస్థితియోం మేం త్వరిత నిర్ణయ లేనే మేం భీ వహ సహాయక థా। జో లోగ ఆతంకియోం కా ఇస్తేమాల కర రహే థే ఉనకా ఇతనా హీ మకసద థా। ఆగే కా థియరమ ఇసలిఏ నహీం దియా గయా థా క్యోంకి ఇసకో హల కరనే సే ఆతంకియోం కీ అపనీ జాన కా ఖతరా థా।
అప్రతిమ నే అపనీ జానకారియోం కో వియేనా మేం టాస్క ఫోర్స కీ ఇమరజేంసీ మిటింగ మేం రఖా। ఔర ఫిర నయీ జానకారియోం కే ఆధార పర యువాఓం కీ మౌత కీ జాంచ శురూ హుఈ తో పాయా గయా కి జినకీ మౌత హుఈ హై వే కిసీ న కిసీ రూప మేం గణిత సే జుడే థే ఔర ఇస థియరమ కే అలగ-అలగ చరణోం కో హల కరతే సమయ అస్వస్థ హోనే కే బాద అస్పతాల జాకర యా సవాల హల కరతే సమయ హుఈ థీ। పాఠ¬క్రమోం సే విశ్వాస థియరమ హటా దియా గయా। బాజార సే ఆఈక్యూ థియరమ కే జో భీ రూప థే వహ జబ్త కరకే నష్ట కర దియే గయే। థియరమ కో గలత సాబిత కరకే ఉస పర హర రూప మేం ప్రతిబంధ లగా దియా గయా। డౖ.విశ్వాస కే గణితీయ సిద్ధాంత కో ఫరేబ బతాయా గయా ఔర కహా గయా కి ఉససే ఆఈక్యూ మేం వికాస కే సారే దావే ఝూఠే హైం ఔర కపోల-కల్పిత హైం। అలబత్తా యహ నహీం బతాయా గయా కి ఉనకా థియరమ ఖతరనాక ఔర జానలేవా హై। ఇససే కానూన-వ్యవస్థా మేం అరాజకతా ఫైల జానే కా ఖతరా థా ఔర అంతర్రాష్ట్రీయ స్తర పర తీవ్ర ప్రదశర్నోం కీ ఆశంకా థీ। ఉససే ఆసాన థా విశ్వాస కా మానమర్దన। గలతీ దరఅసల యహ భీ థీ కి స్వయం డౖ.విశ్వాస నే ఇస థియరమ కా నిర్మాణ తో కియా థా కిన్తు స్వయం ఉన్హోంనే ఉసే న తో సార్వజనిక కియా థా ఔర న హీ స్వయం మాన్యతా దీ థీ। వహ అభీ జాంచ-పరఖ కే స్తర పర హీ థీ ఔర ఉనకీ మృత్యు కే బాద ఉసే సార్వజనిక కర దియా గయా థా జిససే యహ ముసీబత ఖడీ హో గయీ థీ।
డౖ.విశ్వాస కే కాతిల డౖ.మాధవన కీ ఫాఇలేం తైయార కీ జానే లగీం ఔర ఉనకీ గతివిధియోం పర పహరే లగా దియే గయే। వే ఇన దినోం దుబఈ మేం రహ రహే థే, జహాం ఏక అంతర్రాష్ట్రీయ స్తర కీ ప్రయోగశాలా ఉన్హోంనే బనా రఖీ థీ జహాం విజ్ఞాన కే విషయోం పర కఈ ప్రకార కే కామ హోతే థే।
డౖ.మాధవన సే జుడీ సారీ సూచనాఓం కీ పల-పల కీ జానకారీ అప్రతిమ కో మిలతీ రహతీ థీ। అప్రతిమ ఇస అంతర్రాష్ట్రీయ ఖ్యాతి కే వైజ్ఞానిక సే పూఛతాఛ కరనే కీ ఇజాజత ఇంటరపోల సే మాంగ రహా థా జిసమేం దిక్కతేం ఆ రహీ థీం। డౖ.మాధవన నే దుబఈ కీ నాగరికతా లే రఖీ థీ।
------
ఇధర పూరీ దునియా మేం మోబాఇల ఫోన, కమ్ప్యూటర ఔర ఇంటరనేట కా రుతబా లగాతార బఢ రహా థా। సాథ హీ సాథ పూరీ దునియా మేం ఆతంకీ గతివిధియోం మేం ఇనకే ఉపయోగ కీ ఘటనాఓం కీ బాఢ ఆ గయీ థీ ఔర ఆతంకీ మోబాఇల సే లేకర కమ్ప్యూటర బమోం కా ఇస్తేమాల కరనే లగే థే। దునియా కే అలగ-అలగ దేశోం మేం మోబాఇల ఫోన ఔర కమ్ప్యూటర బమ సమయ-సమయ పర ఫటనే లగే థే జో చిన్తా కా కారణ బనా హుఆ థా। ఫోన ఔర కమ్ప్యూటర కైసే బమ మేం తబ్దీల హో జాతే హైం ఇస బాత కీ ఖోజ చల రహీ థీ।
----
అప్రతిమ అబ దిల్లీ కే కార్యాలాయ మేం బైఠనే లగే థే। ఉనకా పరివార కోలకాతా మేం హీ థా। బేటీ శ్రేయా కా మైథ కే ప్రతి రుఝాన బరకరార థా। వహ ఉత్సాహిత థీ। సుపర మైథ కామ్పీటీశన కో లేకర। దునియా మేం మైథ కో బఢావా దేనే కే లిఏ ఏక కంపనీ అంతర్రాష్ట్రీయ స్తర పర యహ ప్రతియోగితా కరా రహీ థీ జిసమేం ఏక హజార విజేతాఓం కో ఏక-ఏక కరోడ కీ రాశి పురస్కార స్వరూప ప్రదాన కీ జానీ థీ। ప్రతియోగితా మేం భాగ లేనే కే లిఏ ఆనలాఇన నామాంకన హో రహే థే జిసమేం శ్రేయా నే భీ అపనా నామాంకన కరాయా థా। నామాంకన కే బాద ఆనలాఇన సుపరమైథ కామ్పీటీశన మేం భాగ లేనే కీ తిథి ఔర నియమోం కీ జానకారీ ఉసే ఈ-మేల సే మిల గయీ థీ। ప్రతియోగితా మేం ఘర బైఠే ఆనలాఇన భాగ లేనా థా। జినకే ఘర పర కమ్ప్యూటర, లైపటాప యా ఇంటరనేట కీ సువిధా నహీం థీ ఉన్హోంనే పహలే హీ అచ్ఛీ ఖాసీ రకమ చుకతా కర సాఇబర కైఫై మేం టేబుల బుక కరా లీ థీ। పూరీ దునియా మేం ఏక హీ సమయ ప్రతియోగితా శురూ హోనీ థీ। సవాల ఆనలాఇన భేజే జానే థే ఔర ఆనలాఇన హీ ఉసకో హల కరనా థా। ఇస బాత కా పూరా రికార్డ ఉసమేం రహేగా కి కిస సవాల కో కితనే సేంకేడం యా మినట మేం కిసనే హల కియా। ఉసీ కే ఆధార పర మూల్యాంకన హోనా థా। ధాంధలీ కీ కోఈ గుంజాఇశ నహీం థీ। ప్రతియోగితా మేం భాగ లేనే కే లిఏ కఈ లోగోం కే ఘర పహలీ బార కమ్ప్యూటర ఖరీదా గయా క్యోంకి సాఇబర కైఫై మేం భీ జగహేం బుక హో చుకీ థీం।
----
ఇధర, అప్రతిమ కో ఖుఫియా జానకారీ మిలీ కి డౖ.మాధవన కే రిసర్చ సేంటర మేం మోబాఇల ఔర కమ్ప్యూటర సే జుడే కార్యక్రమ భీ బనాయే జాతే హైం తో వహ చౌంకా।
ఉసనే హాల కీ ఆతంకీ గతివిధియోం కే తౌర తరీకోం కీ జాంచ శురూ కరవాఈ తో పతా చలా కి కోఈ ఈ-మేల మైసేజ ఆయా ఔర ఉసే ఖోలతే హీ మోబాఇల ఫోన డేఢ మినట కే భీతర బమ కీ తరహ ఫట ఉఠతా థా। యహీ హాల కమ్ప్యూటర కా భీ థా। కోఈ ఖాస ఈ-మేల ఖోలనే కే డేఢ మినట బాద హీ కమ్ప్యూటర బమ కీ తరహ ఫట జాతా థా।
ఇసకా మతలబ క్యా థా? ఇసకా డౖ.మాధవన సే కిస తరహ కా సమ్బంధ హో సకతా హై? క్యా డౖ.విశ్వాస కే థియరమ కీ కమ్ప్యూటరీకరణ కర దియా గయా హై? ఉసనే తత్కాల కమ్ప్యూటర విజ్ఞాన సే జుడే విశేషజ్ఞోం సే సమ్పర్క సాధా। ఉనసే సలాహ లీ। ఉనసే అప్రతిమ నే పూఛా కి క్యా కమ్ప్యూటర మేం ఐసీ ప్రోగ్రామింగ కీ జా సకతీ హై కి కిసీ జగహ హాం ఔర నా కీ స్థితి ఏక సాథ పైదా హో ఔర బ్లాస్ట హో జాయే। ఉన్హోనే కహా ఐసా ముమకిన హై। ఔర యహ భీ ముమకిన హై కి వహ మోబాఇల పర ఏసఏమఏస ఖులనే కే బాద ఏక్టీవేట హో జాయే ఔర ఫిర బంద కరనే పర భీ బంద న హో బ్లాస్ట హో జాయే। ఈ-మేల సే భీ యది వహ ప్రోగ్రామ భేజ దియా జాయే తో వహ ఏక్టీవేట హో సకతా హై ఔర ఈ-మేల బమ మేం తబ్దీల హో సకతా హై। దరఅసల కమ్ప్యూటర ఏక సుపర బ్రోన హీ హై। యది విపరీత తర్కోం సే ఉఠనే వాలీ వేబ కో ఆపస మేం టకరా దియే తో బ్లాస్ట హో సకతా హై। సమ్భవతః ఐసా హీ ప్రోగ్రామ మోబాఇల ఫోన ఔర కమ్ప్యూటరోం పర ఈ-మేల సే భేజా గయా హో జిససే విస్ఫోట హుఏ।
అప్రతిమ నే తురంత అపనీ బేటీ కో కోలకాతా ఫోన మిలాయా। ఉససే సుపర మైథ కామ్పపీటీశన కీ తారీఖ ఔర సమయ పతా కియా। వహ ఉత్సాహ మేం థీ। జబ ఉన్హోంనే ఉసే కామ్పీటీశన మేం భాగ లేనే సే మనా కియా తో వహ రోనే లగీ। ఆఖిరకార ఉన్హోంనే హీ అపనీ జిద ఛోడ దీ ఔర కహా ఠీక హై భాగ లో ఔర ఏక కరోడ మేం మేరా ఆధా హిస్సా రహేగా। వహ ఇస బాత పర రాజీ థీ।
దునియా భర మేం కఈ కరోడ లోగ ఇస సుపరమైథ కామ్పీటీశన మేం భాగ లేనే వాలే థే, జిసకో ముశ్కిల సే చౌబీస ఘంటే బచే థే। అప్రతిమ నే టాస్క ఫోస కీ వియేనా మేం ఇంమరజేంసీ మీటింగ కీ బులానే కీ మాంగ కీ ఔర ఉసమేం భాగ లేనే కే లిఏ రవానా హో గయా। వహాం జో ఆశంకా ఉసనే వ్యక్త కీ ఉసే సునకర సబకే హోశ ఉడ గయే। దునియా భర మేం ఇతనీ వ్యాపక తబాహీ కీ కల్పనా సే లోగ సిహర గయే। యహ సుపర మైథ కామ్పీటీశన నహీం బల్కి సుపర బ్లాస్ట కీ యోజనా థీ, జిసకా ప్రోగ్రామ డౖ.విశ్వాస కే థియరమ కే ఆధార పర డౖ.మాధవన నే ఆతంకియోం కే లిఏ తైయార కియా థా। ఘంటోం బైఠక చలీ కి క్యా ఉపాయ హై ఇస ప్రతియోగితా కో రోకనే కా। ప్రచార సే కుఛ నహీం హోగా దహశత ఫైల జాయేగీ। ఔర అన్తతః ఉపాయ అప్రతిమ నే హీ సుఝాయా।
------
అప్రతిమ కోలకాతా అపనే ఘర లౌటా। బేటీ కే చేహరే పర హంసీ నహీం థీ। వహ క్యోం ఉదాస హై కా జవాబ ఉసీ నే దియా। వహ మైథ కామ్పీటీశన మేం భాగ నహీం లే పాయీ। వహ క్యా కోఈ భీ భాగ నహీం లే పాయా। ఐన వక్త పర సర్వర దగా దే గయా। అఖబారోం మేం భీ ప్రకాశిత హుఆ థా కి ఇతనే అధిక లోగోం నే సుపర మైథ కామ్పీటీశన మేం భాగ లేనే కే లిఏ లౖగ కియా కి సర్వర బైఠ గయా। కమ్ప్యూటర టేక్నాలాజీ అభీ భీ సర్వర పర నిర్భర హై ఔర యహ ప్రణాలీ దోషపూర్ణ హై। ఆనలాఇన పరీక్షాఓం కీ విఫలతా కీ కడీ కే ఇతిహాస మేం యహ విఫలతా శీర్ష పర హై। అఖబారోం నే నయీ టేక్నాలాజీ కా జమ కర మాఖౌల ఉడాయా థా।
హాలాంకి బాద మేం ఏక ఛోటీ సీ ఏక ఖబర ఆయీ థీ కి వైజ్ఞానికోం నే ఏక సర్వర జైమర తైయార కియా హై ఔర ఉసకా చుపచాప తరీకే సే పరీక్షణ భీ కర లియా గయా, జో కామయాబ రహా।
------
| Reactions: |











